Archief 745
Inventaris 745-1406
Pagina 9
Dossier 4
Stadsarchief

Officieel extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

5 december 1941.

Origineel

Officieel extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 5 december 1941. [Links boven, gestempeld/getypt:]
Nº 46A/51/8 M. 1941 10/12

[Rechts boven, handgeschreven:]
Marktbureau 52
(lan. b. [onleesbaar])
[Parafen en onleesbare aantekeningen in rood en blauw potlood]

[Midden:]
No 1058 LM. 1941.                                   Ariseering Vischmarkt.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam,
Vrijdag, 5 December 1941.

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen :
         De Burgemeester van Amsterdam,
         Gezien de rapporten van den Directeur van den Dienst van het Marktwezen dd. 12 November en 2 December 1941, No 46A/51/3 en 5 M;
B e s l u i t :
den Directeur van den Dienst van het Marktwezen te machtigen:
1o over te gaan tot het laten maken van een houten afscheiding op het terrein van de Vischmarkt aan de De Ruyterkade en het doen inrichten van een gedeelte van de hal tot Kassa, ten behoeve van de Ariseering van de Vischmarkt, een en ander tot een bedrag van ten hoogste ƒ 625.-;
2o bovengenoemd bedrag ten laste te brengen van den post "Onderhoud" van de begrooting van de Vischmarkt voor het dienstjaar 1941, zoo noodig met overschrijding van bovenvermelden post der begrooting, sulks onder nader vast te stellen regeling in zake de verantwoording van het overschreden bedrag.
         Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (4 stuks); Financiën (2 stuks) en Publieke Werken (4 stuks).

C.S. Stadhuis,                              Voor eensluidend extract,
A'dam, 12-'41.                             de Gemeentesecretaris,

(get.) J. F. FRANKEN * Kern van het besluit: Het stadsbestuur van Amsterdam geeft opdracht tot de fysieke aanpassing van de Vismarkt aan de De Ruyterkade om de "ariseering" (het uitsluiten van Joden) te faciliteren.
* Fysieke ingrepen: Er wordt een houten afscheiding geplaatst en een kassa ingericht. Deze maatregelen dienden om Joodse handelaren of kopers fysiek te scheiden van de rest van de markt, of om hen de toegang geheel te ontzeggen.
* Financiering: De operatie kost maximaal 625 gulden. Opvallend is dat dit gefinancierd wordt vanuit het reguliere budget voor "Onderhoud", waarbij een budgetoverschrijding op voorhand al is goedgekeurd.
* Bureaucratische afhandeling: Het document toont de efficiënte, bureaucratische manier waarop discriminerende maatregelen werden doorgevoerd door verschillende gemeentelijke diensten (Financiën, Publieke Werken, Marktwezen) bij het proces te betrekken. * Tijdsbeeld: December 1941 was een cruciaal jaar in de Duitse bezetting van Nederland. De anti-Joodse maatregelen volgden elkaar in rap tempo op. Na de algemene uitsluiting van Joden uit overheidsdienst en het onderwijs, werd de focus verlegd naar het economische leven.
* Ariseering (Aryanisering): Dit was de nazi-term voor het onteigenen van Joodse bezittingen en het verwijderen van Joden uit het openbare en economische leven. Op markten betekende dit vaak dat Joodse kooplieden hun standplaats verloren of in een apart "Joodse" gedeelte werden geplaatst.
* Rol van het stadsbestuur: Amsterdam stond in 1941 onder leiding van de pro-Duitse burgemeester Edward Voûte. Dit document is een direct bewijs van de bereidheid van het toenmalige Amsterdamse ambtenarenapparaat om actief mee te werken aan de uitsluiting en isolatie van de Joodse bevolkingsgroep.
* Locatie: De Vismarkt aan de De Ruyterkade was een vitale plek voor de Amsterdamse voedselvoorziening. De segregatie hier had een grote impact op de Joodse gemeenschap, zowel economisch als sociaal.

Samenvatting

  • Kern van het besluit: Het stadsbestuur van Amsterdam geeft opdracht tot de fysieke aanpassing van de Vismarkt aan de De Ruyterkade om de "ariseering" (het uitsluiten van Joden) te faciliteren.
  • Fysieke ingrepen: Er wordt een houten afscheiding geplaatst en een kassa ingericht. Deze maatregelen dienden om Joodse handelaren of kopers fysiek te scheiden van de rest van de markt, of om hen de toegang geheel te ontzeggen.
  • Financiering: De operatie kost maximaal 625 gulden. Opvallend is dat dit gefinancierd wordt vanuit het reguliere budget voor "Onderhoud", waarbij een budgetoverschrijding op voorhand al is goedgekeurd.
  • Bureaucratische afhandeling: Het document toont de efficiënte, bureaucratische manier waarop discriminerende maatregelen werden doorgevoerd door verschillende gemeentelijke diensten (Financiën, Publieke Werken, Marktwezen) bij het proces te betrekken.

Historische Context

  • Tijdsbeeld: December 1941 was een cruciaal jaar in de Duitse bezetting van Nederland. De anti-Joodse maatregelen volgden elkaar in rap tempo op. Na de algemene uitsluiting van Joden uit overheidsdienst en het onderwijs, werd de focus verlegd naar het economische leven.
  • Ariseering (Aryanisering): Dit was de nazi-term voor het onteigenen van Joodse bezittingen en het verwijderen van Joden uit het openbare en economische leven. Op markten betekende dit vaak dat Joodse kooplieden hun standplaats verloren of in een apart "Joodse" gedeelte werden geplaatst.
  • Rol van het stadsbestuur: Amsterdam stond in 1941 onder leiding van de pro-Duitse burgemeester Edward Voûte. Dit document is een direct bewijs van de bereidheid van het toenmalige Amsterdamse ambtenarenapparaat om actief mee te werken aan de uitsluiting en isolatie van de Joodse bevolkingsgroep.
  • Locatie: De Vismarkt aan de De Ruyterkade was een vitale plek voor de Amsterdamse voedselvoorziening. De segregatie hier had een grote impact op de Joodse gemeenschap, zowel economisch als sociaal.

Locaties

De Vismarkt aan de De Ruyterkade was een vitale plek voor de Amsterdamse voedselvoorziening. De segregatie hier had een grote impact op de Joodse gemeenschap zowel economisch als sociaal.

Kooplieden in dit dossier 100

E. Aalvel Uilenburg Inleggerij
M.S. Adviseerde Uilenburg 9
A. Baas Waterlooplein
A. Baas Waterlooplein
A.C. Boekelman Uilenburg ger. visch X
A.F. Challa Uilenburg groenten
H. Acohen Uilenburg T
J. Acohen Waterlooplein T
J. Acohen Waterlooplein T x
M. Acohen Waterlooplein T
D. Adami Waterlooplein
A. de Moel Uilenburg papierwaren
A. Dorregeest Uilenburg bloemen X
A. Duits Waterlooplein - ijs
A. Geboorte Waterlooplein snijbloemen
Adolf Frankenstein Waterlooplein 2e h.artikelen v
A. Goslau Waterlooplein
A. Heideman Uilenburg knoopen, gespen X *enz.*
A. Hirsch Waterlooplein rookart.
A. Hofboer Waterlooplein aardewerk v
A. Hollander Waterlooplein dames mode
A. Hoogstraal Zwanenburgwal zoolbeslag *sporadisch*
A. Isaac Waterlooplein
A.J.Sloot Waterlooplein sloten en sleutels
A. Engelen Waterlooplein 2e h.artikelen v
A. Kramer Uilenburg idem *of en toe*
A. Kruger Uilenburg groenten
A. Laarman-Soederhuyzen Waterlooplein gedr.kleeding v
A. Cuypstraat Uilenburg 68
A. Cuypstraat Waterlooplein 166 66 145 68
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6