Archief 745
Inventaris 745-1406
Pagina 14
Dossier 24
Stadsarchief

Archiefdocument

ca. 1941.

Origineel

ca. 1941. | Marktlocatie | Aardapp.groente en fruit | Visch- en Vleeschwaren | Overige levensmiddelen | Bloemen en planten | Textiel, huish.galant. | Tweedeh.goed, Diversen | Totaal |
| :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |
| | Jood (v.p. l.p.) Niet-Jood (v.p. l.p.) | Jood (v.p. l.p.) Niet-Jood (v.p. l.p.) | Jood (v.p. l.p.) Niet-Jood (v.p. l.p.) | Jood (v.p. l.p.) Niet-Jood (v.p. l.p.) | Jood (v.p. l.p.) Niet-Jood (v.p. l.p.) | Jood (v.p. l.p.) Niet-Jood (v.p. l.p.) | Jood (v.p. l.p.) Niet-Jood (v.p. l.p.) |
| Lindengracht | 1 - 58 2 | - 1 18 16 | 2 1 20 5 | 1 3 5 5 | 45 9 42 2 | 2 15 20 22 | 51 29 163 52 |
| Albert Cuypstraat | 39 9 58 10 | 15 5 23 8 | 4 7 22 8 | 3 10 7 9 | 90 10 24 4 | 15 25 11 29 | 166 66 145 68 |
| Dapperstraat | 12 - 10 1 | 6 - 17 - | 2 7 6 5 | 2 4 10 1 | 19 9 11 1 | 19 17 7 9 | 60 37 61 17 |
| Nieuwmarkt | 3 - 2 - | 2 - - 4 | 2 - - - | - - - 1 | 35 2 1 1 | 4 7 1 1 | 46 9 8 3 |
| Waterlooplein | 13 - - - | 2 3 - 1 | 11 - - 2 | - - - - | 33 9 1 - | 93 18 8 2 | 152 30 9 5 |
| Zwanenburgwal | - - - - | 1 - - - | 2 1 - - | - - - - | - - - - | 16 1 4 2 | 19 2 4 2 |
| Ten Katestraat | 32 - 17 - | 8 1 6 11 | 6 - 4 3 | 2 8 2 9 | 48 1 50 1 | 2 9 - 10 | 98 19 79 34 |
| Westerstraat | 4 - 28 8 | - - 1 1 | 1 3 12 3 | - - - 3 | 186 17 34 5 | 1 18 1 22 | 192 38 76 42 |
| Sumatrastraat | 15 1 4 1 | - - 4 3 | - - 2 - | 1 2 7 4 | - - - - | - - - - | 16 3 17 8 |
| Jan Evertsenstr. | 1 - 9 1 | 1 - - 1 | - - 2 3 | 1 4 14 7 | - - - - | - - - - | 3 4 25 12 |
| Mosplein | 4 - 5 2 | - - 4 2 | 4 2 11 3 | 2 2 6 8 | 32 - 13 1 | 8 1 1 7 | 50 5 40 23 |
| Bloemenmarkt | - - - - | - - - - | - - - - | 7 - 13 - | - - - - | - - - - | 7 - 13 - |
| Amstelveid | - - - - | - - - 1 | - 4 - 26 | - - 19 - | - 2 2 - | - 44 - 35 | - 50 2 81 |
| Noordermarkt | - - - 6 | 1 - - 5 | - - - 11 | - 1 - 6 | - - - - | - 22 - 62 | - 24 - 90 |
| Totaal | 124 10 191 31 | 35 11 77 49 | 34 25 79 69 | 19 34 64 72 | 488 59 176 15 | 160 177 53 201 | 860 316 640 437 |

(v.p. = vaste plaats; l.p. = losse plaats) Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische voorbereiding op de Holocaust in Nederland. De tabel toont op een 'objectieve', cijfermatige wijze de Joodse presentie in de Amsterdamse straathandel.

Enkele kernpunten uit de data:
- Concentratie: De markten op het Waterlooplein en de Albert Cuypstraat kenden de hoogste aantallen Joodse marktlieden. Op het Waterlooplein waren zij destijds dominant aanwezig.
- Specialisatie: Joodse ondernemers waren sterk vertegenwoordigd in de sectoren 'Textiel' en 'Tweedehands goed/Diversen'. In de textielsector overtrof het aantal Joodse vaste plaatsen (488) dat van de niet-Joodse collega's (176) ruimschoots.
- Totaalbeeld: Van de in totaal 2253 getelde marktplaatsen waren er 1176 van Joodse exploitanten (ongeveer 52%).

De minutieuze onderverdeling tussen vaste en losse plaatsen wijst erop dat de overheid exact wilde weten wie welke rechten bezat, met het oog op toekomstige beperkende maatregelen. Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland, vermoedelijk in het voorjaar of de vroege zomer van 1941. Na de invoering van de verplichte registratie van Joodse bedrijven (Verordening 48/1941) in februari, startten de bezetter en de meewerkende Amsterdamse gemeentediensten met het in kaart brengen van de Joodse economische invloed.

De statistieken in deze tabel dienden als fundament voor de uitsluiting van Joden van de reguliere markten. In juni 1941 werd het Joden verboden om nog langer op de algemene markten te staan, waarna er specifieke 'Joodse markten' werden ingesteld. Dit was een cruciale stap in het proces van segregatie, die uiteindelijk zou leiden tot de totale beroving en de deportatie van de Joodse bevolking van Amsterdam.

Samenvatting

Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische voorbereiding op de Holocaust in Nederland. De tabel toont op een 'objectieve', cijfermatige wijze de Joodse presentie in de Amsterdamse straathandel.

Enkele kernpunten uit de data:
- Concentratie: De markten op het Waterlooplein en de Albert Cuypstraat kenden de hoogste aantallen Joodse marktlieden. Op het Waterlooplein waren zij destijds dominant aanwezig.
- Specialisatie: Joodse ondernemers waren sterk vertegenwoordigd in de sectoren 'Textiel' en 'Tweedehands goed/Diversen'. In de textielsector overtrof het aantal Joodse vaste plaatsen (488) dat van de niet-Joodse collega's (176) ruimschoots.
- Totaalbeeld: Van de in totaal 2253 getelde marktplaatsen waren er 1176 van Joodse exploitanten (ongeveer 52%).

De minutieuze onderverdeling tussen vaste en losse plaatsen wijst erop dat de overheid exact wilde weten wie welke rechten bezat, met het oog op toekomstige beperkende maatregelen.

Historische Context

Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland, vermoedelijk in het voorjaar of de vroege zomer van 1941. Na de invoering van de verplichte registratie van Joodse bedrijven (Verordening 48/1941) in februari, startten de bezetter en de meewerkende Amsterdamse gemeentediensten met het in kaart brengen van de Joodse economische invloed.

De statistieken in deze tabel dienden als fundament voor de uitsluiting van Joden van de reguliere markten. In juni 1941 werd het Joden verboden om nog langer op de algemene markten te staan, waarna er specifieke 'Joodse markten' werden ingesteld. Dit was een cruciale stap in het proces van segregatie, die uiteindelijk zou leiden tot de totale beroving en de deportatie van de Joodse bevolking van Amsterdam.

Locaties

Albert Cuypmarkt Bloemenmarkt Dappermarkt Lindengracht Nieuwmarkt Noordermarkt Ten Katemarkt Waterlooplein Westerstraat

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente Dieren: Kat Kruidenier (Droog): Bloem Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Textiel Tuin & Plant: Bloemen Tuin & Plant: Planten Tweedehands/Lompen: Lompen Tweedehands/Lompen: Tweedehands Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Vleesch Vleeswaren: Wild

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

E. Aalvel Uilenburg Inleggerij
M.S. Adviseerde Uilenburg 9
A. Baas Waterlooplein
A. Baas Waterlooplein
A.C. Boekelman Uilenburg ger. visch X
A.F. Challa Uilenburg groenten
H. Acohen Uilenburg T
J. Acohen Waterlooplein T
J. Acohen Waterlooplein T x
M. Acohen Waterlooplein T
D. Adami Waterlooplein
A. de Moel Uilenburg papierwaren
A. Dorregeest Uilenburg bloemen X
A. Duits Waterlooplein - ijs
A. Geboorte Waterlooplein snijbloemen
Adolf Frankenstein Waterlooplein 2e h.artikelen v
A. Goslau Waterlooplein
A. Heideman Uilenburg knoopen, gespen X *enz.*
A. Hirsch Waterlooplein rookart.
A. Hofboer Waterlooplein aardewerk v
A. Hollander Waterlooplein dames mode
A. Hoogstraal Zwanenburgwal zoolbeslag *sporadisch*
A. Isaac Waterlooplein
A.J.Sloot Waterlooplein sloten en sleutels
A. Engelen Waterlooplein 2e h.artikelen v
A. Kramer Uilenburg idem *of en toe*
A. Kruger Uilenburg groenten
A. Laarman-Soederhuyzen Waterlooplein gedr.kleeding v
A. Cuypstraat Uilenburg 68
A. Cuypstraat Waterlooplein 166 66 145 68
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6