Archief 745
Inventaris 745-406
Pagina 54
Dossier 23
Jaar 1943
Stadsarchief

Archiefdocument

December 1943.

Origineel

December 1943. Dienst 1943. 41/1/121. BV
STAAT VAN ONTVANGEN MARKTGELD OVER DE MAAND DECEMBER 1943.

Aanduiding der markt December 1942 December 1943 Vorige maanden Correctie Totaal
1. Dagmarkt Waterlooplein -- -- -- -- --
2. Dagmarkt (Hulpmarkt) 252.-- -- 1.064,40 + 3,60 1.068.00
3. Dagmarkt Zwanenburgwal -- -- -- -- --
4. Dagmarkt Albert Cuypstraat 1.626,35 1.480,15 18.948,10 + 55,35 20.483,60
5. Dagmarkt Dapperstraat 260,55 86,85 2.740,45 + 9,35 2.836,65
6. Dagmarkt Nieuwmarkt 702,70 809,95 10.210,95 + 8,75 11.029,65
7. Dagmarkt Ten Katestr. 970,10 822,90 11.188,35 + 31,30 12.042,55
8. Dagmarkt Lindengracht 841,25 650,40 10.158,80 + 38,30 10.847,50
9. Dagmarkt Gaaspstraat 501.-- -- 2.483,40 2.483,40
10. Dagmarkt Joubertstraat 215.-- 49,40 1.130,20 + 2,60 1.182,20
11. Dagmarkt Stadionplein 57,80 -- 436,40 436,40
12. Dagmarkt Beethovenstraat 50,60 18,20 240,60 + 3.-- 261,80
13. Dagmarkt Minervaplein 40,80 -- 255,20 + 0,45 255,65
5.516,15 3.917,85 58.856,85 + 152,70 62.927,40
14. Weekmarkt Amstelveld 44,10 34,95 663,15 698,10
15. Weekmarkt Sumatrastraat 9,60 9,30 101,55 + 3,30 114,15
16. Weekmarkt Westerstraat 44,25 27,45 574,50 + 0,15 602,10
17. Weekmarkt Noordermarkt 36.-- 48,15 680,40 728,55
18. Weekmarkt Uilenburg -- -- -- --
19. Weekmarkt Jan Evertsenstr. 172,05 101,75 1.629,90 + 6,15 1.737,80
20. Weekmarkt Mosplein 70,05 62,05 801,40 + 8,70 872,15
376,05 283,65 4.450,90 + 18,30 4.752,85
21. Boom- en Bloemmarkt 278,85 197,28 1.686,94 + 5,20 1.889,42
22. Brandstoffenmarkt 501,14 841,29 19.628,12 20.469,41
23. Automarkt -- -- -- --
24. Standplaatsvergunningen 544,40 957,03 5.663,38 + 30,10 6.650,51
* Kraamgeld 420,44 257,93 3.026,87 3.284,80
964,84 1.214,96 8.690,25 + 30,10 9.935,31
25. Voetgelden 52.-- 52.-- 2.992,20 3.044,20
26. Diverse ontvangsten 12,15 19,55 2.352.00 -206,30 2.165,25
7.701,18 6.526,58 98.637,26 105.183,84
* Sociaal-geografische impact: De volledige afwezigheid van inkomsten op markten zoals de Waterloopleinmarkt en de Zwanenburgwal is historisch significant. Dit waren van oudsher markten met een zeer groot aandeel Joodse handelaren en klanten; hun deportatie door de bezetter heeft deze markten feitelijk doen ophouden te bestaan.
* Schaarste: De 'Brandstoffenmarkt' (post 22) is de enige categorie met een substantiële stijging. Gezien de winterperiode en de oorlogssituatie was brandstof (zoals hout en kolen) extreem schaars, wat leidde tot intensievere controle of hogere tarieven.
* Verschuiving in standplaatsen: De post 'Standplaatsvergunningen' (24) stijgt fors, terwijl het 'Kraamgeld' daalt. Dit suggereert dat handelaren vaker op eigen gelegenheid stonden of dat de gemeente minder kramen kon verhuren/faciliteren. Dit document dateert uit de kern van de Duitse bezetting van Amsterdam. De nauwgezette boekhouding van het marktwezen vormt een wrang contrast met de chaos en het menselijk leed in de stad op dat moment. In december 1943 was de Jodenvervolging in Amsterdam nagenoeg voltooid, wat de lege regels bij de Waterloopleinmarkt verklaart. Tevens bevond Nederland zich in een fase van grote tekorten aan alle eerste levensbehoeften, wat de druk op de officiële markten verhoogde en de handel naar het illegale circuit (de zwarte markt) dreef, hetgeen de dalende gemeentelijke inkomsten uit de dagmarkten verder verklaart.

Samenvatting

  • Economische trend: Er is een duidelijke daling zichtbaar in de totale maandopbrengsten vergeleken met het voorgaande jaar (ƒ 7.701,18 in 1942 tegenover ƒ 6.526,58 in 1943). Dit duidt op een afnemende handelsactiviteit op de officiële markten.
  • Sociaal-geografische impact: De volledige afwezigheid van inkomsten op markten zoals de Waterloopleinmarkt en de Zwanenburgwal is historisch significant. Dit waren van oudsher markten met een zeer groot aandeel Joodse handelaren en klanten; hun deportatie door de bezetter heeft deze markten feitelijk doen ophouden te bestaan.
  • Schaarste: De 'Brandstoffenmarkt' (post 22) is de enige categorie met een substantiële stijging. Gezien de winterperiode en de oorlogssituatie was brandstof (zoals hout en kolen) extreem schaars, wat leidde tot intensievere controle of hogere tarieven.
  • Verschuiving in standplaatsen: De post 'Standplaatsvergunningen' (24) stijgt fors, terwijl het 'Kraamgeld' daalt. Dit suggereert dat handelaren vaker op eigen gelegenheid stonden of dat de gemeente minder kramen kon verhuren/faciliteren.

Historische Context

Dit document dateert uit de kern van de Duitse bezetting van Amsterdam. De nauwgezette boekhouding van het marktwezen vormt een wrang contrast met de chaos en het menselijk leed in de stad op dat moment. In december 1943 was de Jodenvervolging in Amsterdam nagenoeg voltooid, wat de lege regels bij de Waterloopleinmarkt verklaart. Tevens bevond Nederland zich in een fase van grote tekorten aan alle eerste levensbehoeften, wat de druk op de officiële markten verhoogde en de handel naar het illegale circuit (de zwarte markt) dreef, hetgeen de dalende gemeentelijke inkomsten uit de dagmarkten verder verklaart.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Goldbohm Waterlooplein
V. Barbiers Uilenburg centrale markt
W. van Beeren Uilenburg hoofdkantoor
Bekkering Uilenburg dagmarkt
I.J. Velleman Uilenburg dagmarkt
H. Bijland Uilenburg centrale markt
Blom Zwanenburgwal "
I.J. Velleman Uilenburg "
I.J. Velleman Waterlooplein "
Broerse Nieuwmarkt thans aangesteld als Gemt. Gevolmachtigde voor grossierszaken in groente en fruit op de Centrale Markt.
W. van Burg Uilenburg "
C. Markt Waterlooplein betreft 32 ambtenaren; 1 ambtenaar valt onder rubriek bijzondere gevallen.
C. Markt Waterlooplein betreft 32 ambtenaren; 1 ambt. valt onder rubriek bijzondere gevallen.
C. Markt Waterlooplein betreft 32 ambtenaren; 1 ambtenaar valt onder rubriek bijzondere gevallen.
C.G. de Vries Uilenburg
Cobussen Uilenburg gedetacheerd van Sociale Zaken
C. Sliphorst Uilenburg Kattenb. kade 44 II / 2
C. van Zanten Uilenburg A.35 – 576251
C. van Zanten Uilenburg A.35 – 576251
C. van Hanten Uilenburg V. Hogendorpstr. 213 / 4
Dijkema Nieuwmarkt "
I.J. Velleman Uilenburg hoofdkantoor
Van Duinhoven Uilenburg hoofdkantoor
I.J. Velleman Uilenburg "
E. Engelen Uilenburg "
Felthuis Uilenburg "
F. Fleurbaay Uilenburg " **X**
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6