Uittreksel (Extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 14 mei 1943. [Linksboven, handgeschreven:]
№ 376 LM 1943

[Linksboven, paarse stempel:]
No. 43/6/9 M. 1943

[Rechtsboven, getypt:]
Uitzending gemeentepersoneel naar
Duitsland.

[Rechtsboven, handgeschreven paraaf/naam:]
v. d. Markt [?]

[Midden, getypt:]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 14 Mei 1943.

Ter sprake komt de uitzending van gemeentepersoneel naar Duitsland.
Ten einde te voorkomen, dat de Wethouders of de Hoofden van Administratiën,
Diensten en Bedrijven zich zelfstandig tot de betreffende autoriteiten wenden
met verzoeken om vrijstelling of anderszins, besluit de Burgemeester, te bepalen,
dat alle verzoeken op deze zaak betrekking hebbende bij hem, Burgemeester, moe-
ten worden ingediend en van een centraal punt uit zullen worden behandeld.
Afschrift hiervan zal worden gegeven aan alle afdeelingen der Gemeente-
secretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris, het Pensioenbureau en
den Gemeenteontvanger.

[Rechtsonder, getypt:]
Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,

[Rechtsonder, paarse stempel:]
(get.) J. F. FRANKEN

[Linksonder, getypt:]
C.S. Stadhuis
A'dam 5-'43
No. 71. Dit document is een officiële administratieve verordening van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het besluit is de centralisatie van macht: burgemeester Edward Voûte verbiedt wethouders en diensthoofden om op eigen houtje vrijstellingen aan te vragen voor personeel dat door de Duitse bezetter is aangewezen voor uitzending naar Duitsland.

Door te eisen dat alle verzoeken via de burgemeester verlopen ("van een centraal punt uit zullen worden behandeld"), kon de collaborerende burgemeester de controle behouden over de personeelsbezetting en directe conflicten tussen individuele afdelingshoofden en Duitse instanties voorkomen. Dit versterkte de grip van de bezetter en de pro-Duitse burgemeester op het ambtelijk apparaat. In 1943 werd de Arbeitseinsatz (verplichte tewerkstelling in Duitsland) steeds strenger toegepast door de Duitse bezetter om de eigen oorlogsindustrie draaiende te houden. Ook gemeentepersoneel ontkwam hier niet aan. Amsterdam stond in deze periode onder leiding van de door de Duitsers benoemde burgemeester Edward Voûte.

De gemeente Amsterdam probeerde enerzijds de eigen diensten operationeel te houden en anderzijds te voldoen aan de eisen van de bezetter. Dit document weerspiegelt de bureaucratische realiteit van de bezetting: de angst voor 'wildgroei' aan vrijstellingsverzoeken die de relatie met de Duitse autoriteiten zou kunnen verstoren, en de noodzaak voor de burgemeester om volledige controle uit te oefenen op het personeelsbeleid onder druk van de nazi-verordeningen. J.F. Franken, wiens naam onderaan staat, was de gemeentesecretaris die de administratieve uitvoering van deze besluiten coördineerde.