Archief 745
Inventaris 745-1406
Pagina 37
Dossier 29
Stadsarchief

Krantenknipsel / Officiële bekendmaking.

1 november 1941 (gebaseerd op de handgeschreven rode annotatie "Za 1 Nov. 41").

Origineel

Krantenknipsel / Officiële bekendmaking. 1 november 1941 (gebaseerd op de handgeschreven rode annotatie "Za 1 Nov. 41"). Joodsche markten

Alleen voor Joodsche bezoekers.

De burgemeester van Amsterdam deelt mede, dat de Joodsche markten in den speeltuin op het Waterlooplein, in den speeltuin aan de Joubertstraat en in den speeltuin aan de Gaaspstraat, welke markten op alle werkdagen worden gehouden, uitsluitend door Joden mogen worden bezocht.

[Handgeschreven in rood potlood onderaan het bericht:]
HL A1 Za 1 Nov. 41 Dit korte krantenbericht is een officiële mededeling van de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De tekst kondigt aan dat drie specifieke locaties (allen speeltuinen) zijn aangewezen als "Joodsche markten" en dat deze verboden terrein zijn voor niet-Joden.

De genoemde locaties zijn:
1. De speeltuin op het Waterlooplein (centrum).
2. De speeltuin aan de Joubertstraat (Transvaalbuurt).
3. De speeltuin aan de Gaaspstraat (Rivierenbuurt).

De toon is zakelijk en administratief, wat kenmerkend is voor de wijze waarop de bezetter en de collaborerende overheid discriminerende maatregelen presenteerden als louter organisatorische besluiten. De handgeschreven rode notitie onderaan is waarschijnlijk geplaatst door een archivaris of knipseldienst om de bron en datum te verifiëren (HL zou kunnen staan voor 'Het Laatste Nieuws' of een andere krantentitel, 'Za' voor zaterdag). Deze bekendmaking vormt een klein maar veelzeggend onderdeel van de stapsgewijze isolatie van de Joodse bevolking in Nederland door de nazi-bezetter. In de loop van 1941 werden steeds meer beperkende maatregelen van kracht. Nadat Joden al verbannen waren uit parken, bioscopen en horecagelegenheden, werd in september 1941 ook de toegang tot reguliere markten verboden.

Als "oplossing" werden er speciale Joodse markten ingericht. In Amsterdam gebeurde dit op 1 november 1941 (precies de datum van dit knipsel). Door Joden te dwingen op aparte markten hun boodschappen te doen, werd de sociale scheiding tussen de Joodse en niet-Joodse bevolking nagenoeg totaal gemaakt. De keuze voor speeltuinen als marktlocatie benadrukt de geïmproviseerde en vernederende aard van de maatregel; kinderen konden er niet meer spelen, en volwassenen moesten er onder toezicht hun noodzakelijke goederen kopen. Dit was een directe voorbode van de massale deportaties die in 1942 zouden beginnen.

Samenvatting

Dit korte krantenbericht is een officiële mededeling van de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De tekst kondigt aan dat drie specifieke locaties (allen speeltuinen) zijn aangewezen als "Joodsche markten" en dat deze verboden terrein zijn voor niet-Joden.

De genoemde locaties zijn:
1. De speeltuin op het Waterlooplein (centrum).
2. De speeltuin aan de Joubertstraat (Transvaalbuurt).
3. De speeltuin aan de Gaaspstraat (Rivierenbuurt).

De toon is zakelijk en administratief, wat kenmerkend is voor de wijze waarop de bezetter en de collaborerende overheid discriminerende maatregelen presenteerden als louter organisatorische besluiten. De handgeschreven rode notitie onderaan is waarschijnlijk geplaatst door een archivaris of knipseldienst om de bron en datum te verifiëren (HL zou kunnen staan voor 'Het Laatste Nieuws' of een andere krantentitel, 'Za' voor zaterdag).

Historische Context

Deze bekendmaking vormt een klein maar veelzeggend onderdeel van de stapsgewijze isolatie van de Joodse bevolking in Nederland door de nazi-bezetter. In de loop van 1941 werden steeds meer beperkende maatregelen van kracht. Nadat Joden al verbannen waren uit parken, bioscopen en horecagelegenheden, werd in september 1941 ook de toegang tot reguliere markten verboden.

Als "oplossing" werden er speciale Joodse markten ingericht. In Amsterdam gebeurde dit op 1 november 1941 (precies de datum van dit knipsel). Door Joden te dwingen op aparte markten hun boodschappen te doen, werd de sociale scheiding tussen de Joodse en niet-Joodse bevolking nagenoeg totaal gemaakt. De keuze voor speeltuinen als marktlocatie benadrukt de geïmproviseerde en vernederende aard van de maatregel; kinderen konden er niet meer spelen, en volwassenen moesten er onder toezicht hun noodzakelijke goederen kopen. Dit was een directe voorbode van de massale deportaties die in 1942 zouden beginnen.

Kooplieden in dit dossier 100

E. Aalvel Uilenburg Inleggerij
M.S. Adviseerde Uilenburg 9
A. Baas Waterlooplein
A. Baas Waterlooplein
A.C. Boekelman Uilenburg ger. visch X
A.F. Challa Uilenburg groenten
H. Acohen Uilenburg T
J. Acohen Waterlooplein T
J. Acohen Waterlooplein T x
M. Acohen Waterlooplein T
D. Adami Waterlooplein
A. de Moel Uilenburg papierwaren
A. Dorregeest Uilenburg bloemen X
A. Duits Waterlooplein - ijs
A. Geboorte Waterlooplein snijbloemen
Adolf Frankenstein Waterlooplein 2e h.artikelen v
A. Goslau Waterlooplein
A. Heideman Uilenburg knoopen, gespen X *enz.*
A. Hirsch Waterlooplein rookart.
A. Hofboer Waterlooplein aardewerk v
A. Hollander Waterlooplein dames mode
A. Hoogstraal Zwanenburgwal zoolbeslag *sporadisch*
A. Isaac Waterlooplein
A.J.Sloot Waterlooplein sloten en sleutels
A. Engelen Waterlooplein 2e h.artikelen v
A. Kramer Uilenburg idem *of en toe*
A. Kruger Uilenburg groenten
A. Laarman-Soederhuyzen Waterlooplein gedr.kleeding v
A. Cuypstraat Uilenburg 68
A. Cuypstraat Waterlooplein 166 66 145 68
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6