Getypte brief (doorslag/concept) met handgeschreven correcties en aantekeningen. Amsterdam, 10 Mei 1943. Onbekend (waarschijnlijk een gemeentelijke dienst, mogelijk de Marktwezen-afdeling). Amsterdam, 10 Mei 1943.

[Handgeschreven, linksboven:] concept [onderstreept]
[Handgeschreven, rood/oranje links:] 8a/30/4

Vischverkoop op Zondag
en overwerk personeel.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede hebben de ondergeteekenden de eer U te berichten, dat voornamelijk als gevolg van de ~~vischrege-~~ [handgeschreven boven:] der vischverkoop ling te dezer stede, waardoor het openstellen van de dag-markten op Zondag gedurende de zomermaanden noodzakelijk werd, het personeel op deze markten regelmatig buiten ~~xxx~~ de roosteruren dienst moest doen. Doordat dit personeel een rooster had van 45 uren met een vrijen middag op een der werkdagen(behalve den Zaterdag), moest, doordat ook 's mid-dags visch werd aangevoerd, veelal ook op den vrijen mid-dag dienst worden gedaan. Voortdurend is geprobeerd om deze overuren door vrije uren te doen compenseeren, doch dit bleek veelal, als gevolg van de geringe personeels-sterkte op de dagmarkten, waar drie ambtenaren reeds ge-durende maanden wegens ziekte hun dienst niet kunnen doen, niet mogelijk. Eenige verbetering is thans ontstaan, [handgeschreven tussenvoeging:] nu doordat de werktijd voor alle ambtenaren op 48 uur is ge-bracht, waardoor de vrije middag voor de groep markt-ambtenaren is vervallen(zie de met onzen brief d.d. 8/3 [handgeschreven tussenvoeging:] m. '43 no 8a/30/1 ingediende werktijdregeling). Een verdere ver-betering wordt door ons gezien in de beperking van het aantal markten, waar des Zondags visch mag worden verkocht. Hierdoor zal nl. des Zondags minder personeel dienst be-hoeven te doen.

In bijlage dezes leggen wij U over een overzicht van de aanvoeren op de dagmarkten op de Zondagen in de maanden Juli en Augustus van het jaar 1942. Uit de ~~op~~ aanvoeren op deze markten kan worden geconcludeerd, dat volstaan kan worden met het houden van een dagmarkt in iedere stadswijk nl. Albert Cuypstraat voor Zuid, Ten Ka-testraat voor West, Lindengracht voor Centrum, Dapperstraat voor Oost, Mosplein voor Noord. De kooplieden van de overi-ge markten zullen, wanneer ze des Zondags voor een toe-wijzing in aanmerking zouden komen, naar een van deze [handgeschreven krabbel, mogelijk 'ronde'] markten moeten worden gedirigeerd. Het publiek, dat ge-wend was op Zondag te koopen op een der markten, welke wij voorstellen voor den Zondag te doen vervallen(dus Stadion-plein, Jan Evertsenstraat en Nieuwmarkt), zal zich de * Probleemstelling: Het document beschrijft een personeelsprobleem bij de Amsterdamse markten in 1943. Ambtenaren moeten structureel overwerken omdat er op zondag vis wordt aangevoerd en verkocht. Dit overwerk kan niet worden gecompenseerd met vrije tijd vanwege onderbezetting door ziekte.
* Voorgestelde Oplossingen:
1. De verhoging van de standaard werkweek van 45 naar 48 uur (waardoor de vrije middag vervalt).
2. Concentratie van de zondagse visverkoop op slechts vijf grote markten (één per stadsdeel).
* Logistieke Impact: Kooplieden van kleinere markten moeten worden verplaatst naar de centrale locaties. De voorgestelde "hoofdmarkten" zijn: Albert Cuyp (Zuid), Ten Katestraat (West), Lindengracht (Centrum), Dapperstraat (Oost) en Mosplein (Noord).
* Opvallend: De toon is formeel-ambtelijk. De handgeschreven wijzigingen laten zien dat er kritisch naar de tekst is gekeken voor verzending (het is een concept). De verhoging van de werkuren naar 48 uur wordt gepresenteerd als een "verbetering" voor de planning, hoewel dit voor het personeel een verslechtering van de arbeidsvoorwaarden betekende. Dit document is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In 1943 was de voedselsituatie precair en streng gereguleerd. Vis was een belangrijk onderdeel van het rantsoen, maar de aanvoer was onregelmatig. De "vischregeling" waar naar verwezen wordt, hield waarschijnlijk verband met de distributie en prijsbeheersing onder toezicht van de bezetter en de Nederlandse autoriteiten.

De overstap naar een 48-urige werkweek was in deze periode landelijk gangbaar als onderdeel van de oorlogseconomie en de "totaalinzet". De genoemde markten zijn nog steeds de bekendste markten van Amsterdam, wat het document een sterke lokale historische waarde geeft. Het feit dat markten op zondag open waren voor visverkoop, toont de noodzaak aan om bederfelijke waar direct na aanvoer aan de bevolking aan te bieden, ongeacht de zondagsrust.