Archief 745
Inventaris 745-406
Pagina 282
Dossier 17
Jaar 1943
Stadsarchief

Officieel rondschrijven (administratieve mededeling).

30 april 1943. Van: De Wethouder voor de Arbeidszaken. Dossier: 44/5/1

Origineel

Officieel rondschrijven (administratieve mededeling). 30 april 1943. De Wethouder voor de Arbeidszaken. L.
G E M E E N T E A M S T E R D A M

No 622ᵈ Arb. 1943
AMSTERDAM, 30 April 1943.
Onderwerp:
Werktyd werklieden enz.

  By myn rondschryven, dd. 15 April j.l., No 622 Arb., deel-

de ik U mede, dat de Burgemeester had besloten, dat tot wederop-
zeggens de arbeid op Zaterdag om 12 uur kon worden beëindigd.
Nu inmiddels moest worden overgegaan tot verlenging van
den werktyd der ambtenaren tot 43 uur, kan een verkorting van den
werktyd der werklieden, als gevolg van het vroeger beëindigen van
het werk op Zaterdag, niet gehandhaafd blyven.
Ik breng hierom te Uwer kennis, dat ook de werklieden
weder ten volle 48 uur per week zullen moeten werken.

                               De Wethouder voor de Arbeidszaken,

                               [Handtekening]

No. 44/5/1 M. 1943

Aan Heeren Hoofden van
Administratiën, Diensten
en Bedryven.


Arb.z.Stadhuis,
A'dam, Apr.'43


Volgnr. 27

[Handgeschreven aantekeningen rechtsonder:]
komt bij
MW. niet
voor
[Paraaf] * Taal en Spelling: Het document is opgesteld in het Nederlands met de toenmalige spelling (vóór de hervorming van 1947), gekenmerkt door het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (bijv. werktyd, blyven, bedryven) en de naamvallen (bijv. den werktyd).
* Inhoud: De kern van de mededeling is de intrekking van een eerdere gunstige regeling. Op 15 april 1943 was besloten dat werklieden op zaterdagmiddag vrij kregen (stoppen om 12:00 uur). Echter, omdat de werktijd voor ambtenaren inmiddels is verlengd naar 43 uur, wordt de verkorting voor werklieden teruggedraaid. Zij moeten weer de volledige werkweek van 48 uur maken.
* Bestuurlijke context: De besluitvorming ligt bij de Burgemeester, maar de uitvoering en communicatie geschieden via de Wethouder voor de Arbeidszaken. De toon is zakelijk en dwingend. * Tweede Wereldoorlog: De datum, 30 april 1943, valt midden in de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens deze periode stond het gemeentebestuur van Amsterdam onder streng toezicht van de bezetter. De Burgemeester (E.J. Voûte) was een collaborateur.
* Arbeid en Productiviteit: In 1943 nam de druk vanuit de Duitse bezetter om de arbeidsproductiviteit te verhogen enorm toe, mede ter ondersteuning van de Duitse oorlogseconomie. Het verlengen van de werktijden voor zowel ambtenaren als werklieden past in dit bredere beleid van maximale inzet van de Nederlandse beroepsbevolking.
* De April-meistakingen: Opmerkelijk is dat dit document is gedateerd op de dag dat de grote April-meistakingen (1943) zich over Nederland verspreidden als reactie op de bekendmaking dat voormalige Nederlandse militairen opnieuw in krijgsgevangenschap moesten. Hoewel dit document over werktijden gaat, weerspiegelt de timing de enorme spanningen op de arbeidsmarkt en de verharding van het regime in die specifieke week.
* Handgeschreven notitie: De aantekening "komt bij MW. niet voor" suggereert een latere archivistische opmerking, mogelijk refererend aan een specifieke collectie of kaartsysteem (bijv. Maandelijkse Werkstaten of een specifiek persoonsdossier). E.J. Vo L. No Gemeente Amsterdam Stadhuis

Samenvatting

  • Taal en Spelling: Het document is opgesteld in het Nederlands met de toenmalige spelling (vóór de hervorming van 1947), gekenmerkt door het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (bijv. werktyd, blyven, bedryven) en de naamvallen (bijv. den werktyd).
  • Inhoud: De kern van de mededeling is de intrekking van een eerdere gunstige regeling. Op 15 april 1943 was besloten dat werklieden op zaterdagmiddag vrij kregen (stoppen om 12:00 uur). Echter, omdat de werktijd voor ambtenaren inmiddels is verlengd naar 43 uur, wordt de verkorting voor werklieden teruggedraaid. Zij moeten weer de volledige werkweek van 48 uur maken.
  • Bestuurlijke context: De besluitvorming ligt bij de Burgemeester, maar de uitvoering en communicatie geschieden via de Wethouder voor de Arbeidszaken. De toon is zakelijk en dwingend.

Historische Context

  • Tweede Wereldoorlog: De datum, 30 april 1943, valt midden in de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens deze periode stond het gemeentebestuur van Amsterdam onder streng toezicht van de bezetter. De Burgemeester (E.J. Voûte) was een collaborateur.
  • Arbeid en Productiviteit: In 1943 nam de druk vanuit de Duitse bezetter om de arbeidsproductiviteit te verhogen enorm toe, mede ter ondersteuning van de Duitse oorlogseconomie. Het verlengen van de werktijden voor zowel ambtenaren als werklieden past in dit bredere beleid van maximale inzet van de Nederlandse beroepsbevolking.
  • De April-meistakingen: Opmerkelijk is dat dit document is gedateerd op de dag dat de grote April-meistakingen (1943) zich over Nederland verspreidden als reactie op de bekendmaking dat voormalige Nederlandse militairen opnieuw in krijgsgevangenschap moesten. Hoewel dit document over werktijden gaat, weerspiegelt de timing de enorme spanningen op de arbeidsmarkt en de verharding van het regime in die specifieke week.
  • Handgeschreven notitie: De aantekening "komt bij MW. niet voor" suggereert een latere archivistische opmerking, mogelijk refererend aan een specifieke collectie of kaartsysteem (bijv. Maandelijkse Werkstaten of een specifiek persoonsdossier).

Genoemde Personen 2

E.J. Vo L. No

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente Huishoudelijk: Pan Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Stadhuis

Kooplieden in dit dossier 100

A. Goldbohm Waterlooplein
V. Barbiers Uilenburg centrale markt
W. van Beeren Uilenburg hoofdkantoor
Bekkering Uilenburg dagmarkt
I.J. Velleman Uilenburg dagmarkt
H. Bijland Uilenburg centrale markt
Blom Zwanenburgwal "
I.J. Velleman Uilenburg "
I.J. Velleman Waterlooplein "
Broerse Nieuwmarkt thans aangesteld als Gemt. Gevolmachtigde voor grossierszaken in groente en fruit op de Centrale Markt.
W. van Burg Uilenburg "
C. Markt Waterlooplein betreft 32 ambtenaren; 1 ambtenaar valt onder rubriek bijzondere gevallen.
C. Markt Waterlooplein betreft 32 ambtenaren; 1 ambt. valt onder rubriek bijzondere gevallen.
C. Markt Waterlooplein betreft 32 ambtenaren; 1 ambtenaar valt onder rubriek bijzondere gevallen.
C.G. de Vries Uilenburg
Cobussen Uilenburg gedetacheerd van Sociale Zaken
C. Sliphorst Uilenburg Kattenb. kade 44 II / 2
C. van Zanten Uilenburg A.35 – 576251
C. van Zanten Uilenburg A.35 – 576251
C. van Hanten Uilenburg V. Hogendorpstr. 213 / 4
Dijkema Nieuwmarkt "
I.J. Velleman Uilenburg hoofdkantoor
Van Duinhoven Uilenburg hoofdkantoor
I.J. Velleman Uilenburg "
E. Engelen Uilenburg "
Felthuis Uilenburg "
F. Fleurbaay Uilenburg " **X**
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6