Getypte ambtelijke correspondentie (doorslag) 10 februari 1942 Onbekend (ondertekend door "Der Direktor", kenmerk S/HG.) Den Beauftragte des Reichskommissars für die Stadt Amsterdam (t.a.v. Wirtschaftsreferent Alois Gombault) S/HG.

1. Februar 1942.

Zu Händen des Wirtschafts-
referenten Alois Gombault.

den Beauftragte des Reichskom-
missars für die Stadt Amsterdam
in
A m s t e r d a m .

Ich beziehe mich auf die jüngste Besprechung mit
Ihnen betr. der Neuordnung des Gemüsehandels, insbesondere
auf die Mitteilung über die Einsetzung von Treuhändern bei
den sieben Jüdischen Grosshandelsfirmen und möchte dabei be-
sonders auf das folgende hinweisen.
Es entspricht zweifellos auch Ihre Auffassung,
dass durch die Arisierung gleichzeitig eine Gesundung der
gesamten Gemüse-, Obst- und Kartoffelhandelsgewerbe bewirkt
werden soll. Es geht also beispielsweise nicht an, dass ein
Grosshändler auf Umwegen auch gleichzeitig als Kleinhändler
auftritt oder umgekehrt, oder dass ein Produzent zugleich
auch Grosshändler ist, us.w.
Um eine Prüfung auch im Sinne des von Ihnen er-
strebten Gesundungsprozesses zu ermöglichen, empfiehlt es
sich, dass Sie vor der Einsetzung der definitiven Ueber-
nahme-Treuhänder bzw. Arisierer, über die als solche begün-
stigte Firma oder Person mit mir Ueberlegung pflegen.

Der Direktor, Dit document is een ambtelijk schrijven betreffende de economische onteigening van Joden in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

1. Arisering van de groothandel: Er wordt gesproken over de aanstelling van Treuhänder (bewindvoerders) bij zeven Joodse groothandelsbedrijven in de groente sector. Dit was de eerste stap in het proces van 'Arisering', waarbij Joods bezit werd gestolen en overgedragen aan niet-Joden.
2. Economische herstructurering: De schrijver gebruikt de term "Gesundung" (gezondmaking). In de nazi-ideologie betekende dit zowel het verwijderen van Joden uit de economie als het reorganiseren van de markt naar corporatistische maatstaven (zoals het strikt scheiden van groot- en detailhandel).
3. Burocratische controle: De afzender ("Der Direktor") dringt erop aan dat hij geraadpleegd wordt voordat er definitieve kopers of bewindvoerders worden aangewezen. Dit wijst op een machtsstrijd of de behoefte aan nauwe afstemming binnen het bezettingsapparaat over wie er mocht profiteren van de geroofde bedrijven. In februari 1942 was de uitsluiting van Joden uit het openbare en economische leven in Nederland in een vergevorderd stadium. Amsterdam, als centrum van de handel, was een belangrijk doelwit voor deze 'economische zuiveringen'.

De genoemde Alois Gombault was een Duitse 'Wirtschaftsreferent' die onder Hans Böhmcker (de Beauftragte voor Amsterdam) werkte. Gombault speelde een sleutelrol in de Arisering van Amsterdamse bedrijven en de liquidatie van Joodse vermogens. De brief illustreert de kille, zakelijke toon waarop de roof van Joods bezit werd georganiseerd als een louter administratieve en economische "herstructurering".