Archief 745
Inventaris 745-1406
Pagina 40
Dossier 17
Stadsarchief

Getypte brief op briefpapier van Otto Wachter.

21 november 1941 (hoewel de tekst "1903" vermeldt, wijst het stempel bovenaan en de historische context onomstotelijk op 1941). Van: Otto Wachter, gevestigd aan de Statenweg 173A te Rotterdam, handelend als 'Verwalter' (bewindvoerder). Aan: De directie van de Centralen Markthalle (Centrale Markthallen) te Amsterdam.

Origineel

Getypte brief op briefpapier van Otto Wachter. 21 november 1941 (hoewel de tekst "1903" vermeldt, wijst het stempel bovenaan en de historische context onomstotelijk op 1941). Otto Wachter, gevestigd aan de Statenweg 173A te Rotterdam, handelend als 'Verwalter' (bewindvoerder). De directie van de Centralen Markthalle (Centrale Markthallen) te Amsterdam. [Briefhoofd links:]
OTTO WACHTER
ROTTERDAM

[Stempel linksboven over briefhoofd:]
№ 66/28 / M. 1941 22/11

[Rechtsboven:]
Rotterdam, den 21.11.1903.
Statenweg 173A.

[Handgeschreven aantekening rechtsboven:]
m. [onleesbaar]

[Adressering:]
An die
Direktion der Centralen Markthalle,
A m s t e r d a m .


Ich beziehe mich höflich auf die mit Herrn Direktor S i x m a in meiner Eigenschaft als Verwalter der Firma Meyer Mok & Co., Amsterdam geführten persönlichen Unterredung. Hierbei erhielt ich davon Kenntnis, dass in den Centralen Markthallen demnächst eine Scheidung der jüdischen Geschäfte von den arischen Unternehmen durchgeführt werden soll.

Das von mir aufgrund der Verordnung des Herrn Reichskommissars für die besetzten niederländischen Gebiete - Herrn Generalkommissar für Finanz und Wirtschaft - verwaltete Unternehmen ist gemäss vorliegender Bestätigung wie ein arisches Geschäft zu behandeln.

Ich bitte daher der Firma Meyer Mok & Co. die bisherigen Räumlichkeiten in den Centralen Markthallen weiter zu belassen und mir erforderlichenfalls die nötigen Auflagen zu machen.

Hochachtungsvoll,
[Handgeschreven handtekening: Wachter] * Doel van de brief: De brief is een formeel verzoek van Otto Wachter aan de directie van de Centrale Markthallen in Amsterdam om de firma Meyer Mok & Co. te ontheffen van de maatregelen die gericht zijn tegen Joodse ondernemingen.
* De kernboodschap: Wachter stelt dat, hoewel er een "scheiding" (segregatie) plaatsvindt tussen Joodse en "Arische" bedrijven in de markthallen, de firma Meyer Mok & Co. als een Arisch bedrijf moet worden behandeld. Hij beroept zich hiervoor op zijn status als door de nazi-overheid aangestelde Verwalter (bewindvoerder) en op verordeningen van de Rijkscommissaris.
* Terminologie: Het document gebruikt typisch nationaalsocialistisch jargon zoals "arischen Unternehmen" en "jüdischen Geschäfte".
* Bijzonderheid: Er staat een opvallende typefout in de datum (1903 in plaats van 1941). De inhoudelijke verwijzing naar de "Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete" (de organisatie van Seyss-Inquart) bewijst echter dat de brief uit de bezettingsperiode stamt. Dit document is een direct bewijsstuk van de "arisering" van de Nederlandse economie tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog.

Vanaf eind 1940 voerden de nazi's stapsgewijs maatregelen in om Joden uit het economische leven te verdrijven. Bedrijven die in Joodse handen waren, werden verplicht geregistreerd en vaak onder het beheer gesteld van een 'Verwalter' (een door de Duitsers goedgekeurde bewindvoerder). De firma Meyer Mok & Co., gezien de naam vermoedelijk een Joodse onderneming, was reeds onder beheer van Otto Wachter geplaatst.

De "scheiding" waarover gesproken wordt in de Centrale Markthallen te Amsterdam, was een specifiek onderdeel van deze segregatiepolitiek. Joodse handelaren werden fysiek apart gezet van niet-Joodse handelaren, wat vaak de voorbode was van volledige onteigening of liquidatie van hun bedrijf. Wachter probeert hier de zakelijke belangen (en waarschijnlijk zijn eigen positie als beheerder) veilig te stellen door te eisen dat het bedrijf de status van "Arisch" krijgt, zodat het op zijn gunstige plek in de markthallen kan blijven zitten.

Samenvatting

  • Doel van de brief: De brief is een formeel verzoek van Otto Wachter aan de directie van de Centrale Markthallen in Amsterdam om de firma Meyer Mok & Co. te ontheffen van de maatregelen die gericht zijn tegen Joodse ondernemingen.
  • De kernboodschap: Wachter stelt dat, hoewel er een "scheiding" (segregatie) plaatsvindt tussen Joodse en "Arische" bedrijven in de markthallen, de firma Meyer Mok & Co. als een Arisch bedrijf moet worden behandeld. Hij beroept zich hiervoor op zijn status als door de nazi-overheid aangestelde Verwalter (bewindvoerder) en op verordeningen van de Rijkscommissaris.
  • Terminologie: Het document gebruikt typisch nationaalsocialistisch jargon zoals "arischen Unternehmen" en "jüdischen Geschäfte".
  • Bijzonderheid: Er staat een opvallende typefout in de datum (1903 in plaats van 1941). De inhoudelijke verwijzing naar de "Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete" (de organisatie van Seyss-Inquart) bewijst echter dat de brief uit de bezettingsperiode stamt.

Historische Context

Dit document is een direct bewijsstuk van de "arisering" van de Nederlandse economie tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog.

Vanaf eind 1940 voerden de nazi's stapsgewijs maatregelen in om Joden uit het economische leven te verdrijven. Bedrijven die in Joodse handen waren, werden verplicht geregistreerd en vaak onder het beheer gesteld van een 'Verwalter' (een door de Duitsers goedgekeurde bewindvoerder). De firma Meyer Mok & Co., gezien de naam vermoedelijk een Joodse onderneming, was reeds onder beheer van Otto Wachter geplaatst.

De "scheiding" waarover gesproken wordt in de Centrale Markthallen te Amsterdam, was een specifiek onderdeel van deze segregatiepolitiek. Joodse handelaren werden fysiek apart gezet van niet-Joodse handelaren, wat vaak de voorbode was van volledige onteigening of liquidatie van hun bedrijf. Wachter probeert hier de zakelijke belangen (en waarschijnlijk zijn eigen positie als beheerder) veilig te stellen door te eisen dat het bedrijf de status van "Arisch" krijgt, zodat het op zijn gunstige plek in de markthallen kan blijven zitten.

Locaties

Centrale Markt

Producten

Kruidenier (Droog): Meel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Rund Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

E. Aalvel Uilenburg Inleggerij
M.S. Adviseerde Uilenburg 9
A. Baas Waterlooplein
A. Baas Waterlooplein
A.C. Boekelman Uilenburg ger. visch X
A.F. Challa Uilenburg groenten
H. Acohen Uilenburg T
J. Acohen Waterlooplein T
J. Acohen Waterlooplein T x
M. Acohen Waterlooplein T
D. Adami Waterlooplein
A. de Moel Uilenburg papierwaren
A. Dorregeest Uilenburg bloemen X
A. Duits Waterlooplein - ijs
A. Geboorte Waterlooplein snijbloemen
Adolf Frankenstein Waterlooplein 2e h.artikelen v
A. Goslau Waterlooplein
A. Heideman Uilenburg knoopen, gespen X *enz.*
A. Hirsch Waterlooplein rookart.
A. Hofboer Waterlooplein aardewerk v
A. Hollander Waterlooplein dames mode
A. Hoogstraal Zwanenburgwal zoolbeslag *sporadisch*
A. Isaac Waterlooplein
A.J.Sloot Waterlooplein sloten en sleutels
A. Engelen Waterlooplein 2e h.artikelen v
A. Kramer Uilenburg idem *of en toe*
A. Kruger Uilenburg groenten
A. Laarman-Soederhuyzen Waterlooplein gedr.kleeding v
A. Cuypstraat Uilenburg 68
A. Cuypstraat Waterlooplein 166 66 145 68
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6