11 januari 1943. Firma Gebr. van den Berg (Vischhandel en Rookerij). Marktwezen, Ruyterkade, Amsterdam (C.). FIRMA GEBR. VAN DEN BERG :: MAKKUM (HOLLAND)
VISCHHANDEL EN ROOKERIJ

Giro no. 246418 EXPORT ————— IMPORT Bankier: Kingma's Bank
Telefoon No. 15 Telegr.-adr.: BERG, Makkum

No. 46a/15/1 M. 1943 13/1 MAKKUM, 11 Januari n 1943.

Marktwezen
Ruyterkade
A M S T E R D A M. (C.)

Mijne Heeren,

Heden ontvingen wij uw adviesbrief van de
400 kilo gezuurde gekopte bliek à fl. 1.- per kg. fl. 400.-.
Wij stonden er verwonderd van te kijken, dat de vaatjes niet
door U betaald zijn. Op deze manier kunnen wij U niet meer
leveren, daar het dan voor ons niet uit kan. Wij verwachten alsnog,
dat U het geld van de vaatjes totaal fl. 100.- zo spoedig mogelijk
op onze postrekening 246418 overschrijft, waarvoor wij U bij voor-
baat danken.

Inmiddels,

hoogachtend,
[Signatuur]
GEBR. VAN DEN BERG
Vischhandel en Rookerij
MAKKUM
[Stempel: GEBR. VAN DEN BERG / Vischhandel en Rookerij / MAKKUM] Deze zakelijke brief betreft een conflict over een openstaande betaling voor emballage. De firma Van den Berg uit Makkum heeft 400 kg "gezuurde gekopte bliek" geleverd aan het Marktwezen in Amsterdam voor een bedrag van 400 gulden. Hoewel de vis blijkbaar is afgerekend, ontbreekt de betaling voor de vaatjes waarin de vis werd vervoerd (een bedrag van 100 gulden).

De toon van de brief is beleefd doch dwingend ("Wij stonden er verwonderd van te kijken"). De afzender stelt een ultimatum: als de emballage niet wordt vergoed, worden de leveringen gestaakt omdat de marge anders te klein wordt ("daar het dan voor ons niet uit kan"). Dit duidt op een zakelijke relatie waarin de kosten nauwlettend in de gaten werden gehouden. De brief dateert van 11 januari 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening streng gereguleerd en was er sprake van schaarste.

1. Product: "Bliek" is een zoetwatervis. Het feit dat de vis "gezuurd en gekopt" werd geleverd, wijst op een vorm van conservering die essentieel was voor transport en bewaring in oorlogstijd.
2. Locatie: De Ruyterkade in Amsterdam was destijds een belangrijk knooppunt voor de handel en aanvoer van vis, nabij het Centraal Station en het IJ. Het "Marktwezen" beheerde de distributie binnen de stad.
3. Schaarste: De nadruk op de betaling van de "vaatjes" (100 gulden op een totale order van 400 gulden voor de vis zelf) illustreert de hoge waarde van verpakkingsmaterialen in die tijd. Hout en metaal waren schaars, waardoor emballage vaak meer waard was of moeilijker te vervangen dan in vredestijd.
4. Bedrijf: De Kingma's Bank die in het briefhoofd wordt genoemd, was een bekende Friese bank (nu onderdeel van ABN AMRO), wat de regionale wortels van de firma Van den Berg benadrukt.