Officiële brief/correspondentie. 29 januari 1943. [Briefhoofd]
NEDERLANDSCHE VISSCHERICENTRALE

AFD. Alg. Zaken
BETREFFENDE vestiging kleinbedrijf

BERICHT OP SCHRIJVEN VAN _ No. _
BIJ ANTWOORD VERMELDEN: No. 2258/AZ/We.
BIJLAGEN _ STUKS, T.W.: _

[Stempel links]
No. 46a/37/1 M. 1943 [met handgeschreven '30/1']

[Adressering]
Den Heer Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
AMSTERDAM. –

'S-GRAVENHAGE, 29 Januari 1943
2e ADELHEIDSTRAAT 300

[Inhoud]
In verband met een aanvrage van J. van Schaik, Jac. van Lennepkade 214 II, te Amsterdam, tot verkrijging van een vergunning voor het vestigen van een vischwinkel vermoedelijk in de Kinkerstraat aldaar, verzoeken wij U ons dienaangaande advies te willen geven en in het bijzonder te vermelden, of naar Uw meening, de aan den Heer van Schaik verstrekte toewijzingen van visch voldoende kunnen worden geacht om op basis hiervan een winkelbedrijf te beginnen en zoo niet of hem dan een eventueele verhoging van deze toewijzingen in uitzicht zou worden gezegd.

Wij zeggen U bij voorbaat voor Uw bemoeiingen gaarne dank.

NEDERLANDSCHE VISSCHERICENTRALE,
[Handtekening: W. Koch (?)]

[Handgeschreven kanttekeningen onderaan]
Links:
Aan N.V.C. meed. m.i. zonder grad. viseert – heb verzoek van v. Schaik af te wijzen.

Midden:
Aan toename winkels bestaat m.i. geen behoefte.
12-2-43 Ha.

Rechts:
Toewijzing zeker te gering om op te beginnen. Geen enkele reden om dan thans wijziging te bevorderen daar dat later worde geopend. [onleesbare paraaf]

[Voetnoot]
2e ADELHEIDSTRAAT 300, 'S-GRAVENHAGE, POSTGIROREKENING 245271, TELEGRAMADRES: NEDVISCEN, TELEFOON 720080, INTERCOMM. XX
VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE TELEFOON 722641
(A) 23440 - '42 - K 983 Het document is een ambtelijk schrijven uit de Tweede Wereldoorlog waarin de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) advies vraagt aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam over een vestigingsaanvraag van een aspirant-winkelier, J. van Schaik.

De kernvraag is of de toegewezen hoeveelheid vis (het quotum) groot genoeg is om een rendabele winkel te exploiteren aan de Kinkerstraat. De handgeschreven kanttekeningen onderaan de brief vormen de besluitvorming:
1. Er wordt geconstateerd dat er geen behoefte is aan méér viswinkels in die buurt.
2. De huidige vis-toewijzing wordt te laag geacht om een zaak op te starten.
3. Er is geen bereidheid om dit quotum te verhogen.

De conclusie van de ambtenaar ("Ha." op 12-2-43) is dan ook negatief: het verzoek moet worden afgewezen. Dit document stamt uit januari/februari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van extreme schaarste en distributie van levensmiddelen. De "Nederlandsche Visscherijcentrale" was een door de bezetter gecontroleerd orgaan dat toezicht hield op de visserij en de distributie van vis.

Ondernemersvrijheid bestond in deze tijd feitelijk niet. Wie een winkel wilde openen, had niet alleen een vestigingsvergunning nodig, maar was volledig afhankelijk van de overheid voor de toewijzing van handelsproducten (in dit geval vis). De afwijzing in dit document illustreert de verstikkende bureaucratie en de schaarste-economie van de oorlogsjaren: omdat er simpelweg te weinig vis beschikbaar was om over meer winkels te verdelen, kreeg de aanvrager geen kans om zijn bedrijf te starten. De vermelding van de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam) bevestigt de logistieke context van de handel.