Brief of rapportage (doorslag/fragment) Na 18 mei 1942 (waarschijnlijk medio 1942) De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en Schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (Gemeente Amsterdam) ren zijn, wat den verkoop betreft, aan bepaalde voorschriften gebonden.
Een exemplaar van de met de Nederlandsche Visscherijcentrale getroffen regeling betreffende onze Gemeente, is als bijlage bij dezen brief gevoegd.
Indien U meer uitgebreide gegevens wenscht, zoudt U zich met den Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14 in verbinding kunnen stellen.
Wat Uw overige vragen betreft, deel ik U mede, dat bij de door meergenoemde Centrale gedwongen leveringen van stimuleering der aanvoeren vanzelfsprekend geen sprake meer kan zijn. De Nederlandsche Visscherijcentrale bepaalt welke hoeveelheden van elk der vischgroepen: zoetwatervisch, aal en zeevisch, naar een bepaalde stad moeten worden gezonden. Zij doet dit zoo goed mogelijk aan de hand van de aankoopen der kleinhandelaren bij verschillende grossiers in het land in bepaalde basisjaren. In welke verhouding de huidige aanvoeren tot die van vóór de regeling staan, is niet na te gaan, daar de visch vroeger niet centraal werd aangevoerd. (Wat Amsterdam betreft is de praktijk echter hierin teleurstellend, aangezien wij nimmer de voorraden hebben ontvangen, waarop wij gemeend hadden te kunnen rekenen.) Zeker is, dat de totale aanvoer belangrijk geringer is geweest dan vóór het in werking treden der regeling.
De Gemeente-afslag heft van de inzenders-grossiers van de bruto-opbrengst der aanvoeren, welke alle soorten visch omvatten, 2% voor zijn bemoeiingen.
De bovenomschreven regeling, die 18 Mei 1942 in werking is getreden, heeft ten doel de visch tegen de daarvoor vastgestelde prijzen onder de bevolking te brengen. Zij heeft in zooverre bevredigend gewerkt, dat de kleinhandelaren op den afslag de visch tegen de juiste prijzen toegewezen hebben gekregen, terwijl gezegd kan worden, dat de kleinhandelaren, die verplicht zijn om hun visch op de hun aangewezen dagmarkten, onder controle van de marktambtenaren te verkoopen, zich in het algemeen aan de vastgestelde prijzen hebben gehouden. Van de winkeliers kan dit evenwel niet worden verklaard, daar de contrôle op de verspreid liggende winkels, die verricht wordt door den Crisis Contrôle Dienst, veel moeilijker is.
De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en

Aantekeningen in de marge (handgeschreven):
* Verticaal: schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen,
* Paraaf/Naam: C. v. d. Hoeck (of v.d. Kruk)
* Onderaan links: [onleesbaar] wezen [onleesbaar] mijne tel. nr. ook aan Bur. van der L.M. toch opgenomen.

--- * Centralisatie: De tekst illustreert de overgang van een vrije vismarkt naar een strak gereguleerd systeem onder de Nederlandsche Visscherijcentrale. De verdeling gebeurt op basis van historische cijfers ("basisjaren"), een typisch kenmerk van de distributie-economie tijdens de bezetting.
* Tekorten: De schrijver steekt zijn ongenoegen over de tekorten in Amsterdam niet onder stoelen of banken. De praktijk wordt "teleurstellend" genoemd omdat de beloofde hoeveelheden nooit aankomen. De totale visaanvoer is sinds de nieuwe regeling fors gedaald.
* Handhaving en Prijsbeheersing: Er is een interessant onderscheid tussen de afslag/dagmarkt en de winkeliers. Op de centrale markt is toezicht door marktambtenaren effectief. Bij individuele winkeliers, verspreid over de stad, is de controle door de beruchte Crisis Contrôle Dienst (CCD) veel lastiger, wat de deur openzet voor prijsopdrijving of zwarte handel.
* Administratieve details: De 2% heffing door de Gemeente-afslag toont hoe de gemeente probeert de kosten voor het marktapparaat te dekken binnen het gereguleerde systeem.

--- * De Bezetting: Dit document dateert van na mei 1942, de periode waarin de Duitse bezetter de greep op de Nederlandse economie en voedselvoorziening steeds verder verstrakte om tekorten te managen (en vaak ook om goederen richting Duitsland te sluizen).
* Nederlandsche Visscherijcentrale: Dit was een van de vele 'bedrijfschappen' die werden opgericht om sectoren centraal te sturen. Hoewel bedoeld voor eerlijke distributie, leidde de bureaucratie en de oorlogssituatie vaak tot inefficiëntie.
* Locatie: De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam. Dit was het logistieke hart van de voedselstroom voor de hoofdstad.
* CCD: De Crisis Contrôle Dienst was de opsporingsdienst die toezag op de naleving van de distributie- en prijswetten. Zij waren bij het publiek gehaat vanwege hun strenge controles op "hamsteren" en zwarte handel.