Handgeschreven ambtelijke notitie op papier. 16 juli 1942. Arische Com. groente-
voorziening Joden
16 Juli 1942
Nooy, Bengel, Maarsen, de Nijs
1$^o$ Contrôle op levering door
grossiers aan de Joden
Contrôle andersom
Zien, wat grossiers in-
leveren en daaruit con-
troleeren, bij steekproef,
wat grossiers in totaal
hebben aangekregen.
Aanvankelijk goede trouw
grossiers aannemen.
percentage 6%
Niet bestemd voor
N.V. Neerl. Veiling.
Komt in potje: daarna. Dit document is een werkaantekening, vermoedelijk opgesteld door een functionaris van een distributie-instantie of de "Arische Commissie voor de Groente- en Fruitvoorziening". De kern van het document is het opzetten van een controlesysteem om de stroom van groenten naar de Joodse bevolking nauwgezet te monitoren en te beperken.

De notitie beschrijft een tweeledige controle ("Contrôle andersom"):
1. Directe controle: Wat leveren de grossiers (groothandelaars) feitelijk aan Joodse afnemers?
2. Indirecte controle: Via steekproeven bij de grossiers nagaan wat hun totale voorraad was, om zo te verifiëren of de opgegeven leveringen kloppen met de beschikbare quota.

Opvallend is de vermelding van "percentage 6%". Dit verwijst waarschijnlijk naar het maximaal toegestane aandeel van de totale groente-voorraad dat voor Joden bestemd was, of een specifieke heffing. Tevens wordt expliciet vermeld dat deze goederen buiten de reguliere kanalen van de "N.V. Nederlandse Veiling" gehouden moeten worden. De opmerking over het aannemen van "goede trouw" bij grossiers suggereert dat men in eerste instantie uitging van medewerking, maar dat de controlemechanismen bedoeld waren om fraude (zoals het stiekem meer leveren aan Joden dan toegestaan) te voorkomen. De datum van de notitie, 16 juli 1942, is historisch zeer significant. Dit was de periode waarin de systematische vervolging van Joden in Nederland een nieuwe, dodelijke fase inging; de eerste grootschalige deportaties vanuit doorgangskamp Westerbork naar Auschwitz waren net begonnen (de eerste trein vertrok op 15 juli 1942).

In deze periode werden Joden steeds verder geïsoleerd van het openbare leven. Er waren strikte beperkingen op wanneer en waar zij inkopen mochten doen (vaak alleen tussen 15:00 en 17:00 uur in speciale winkels). Terwijl de algemene voedselvoorziening in Nederland al onder druk stond door de Duitse vorderingen, werden de rantsoenen voor Joden stelselmatig lager gehouden dan die van de niet-Joodse bevolking.

Instanties zoals de in de tekst genoemde "Arische Commissie" hielden toezicht op de uitvoering van de anti-Joodse economische maatregelen en distributieregels. Dit document illustreert de bureaucratische precisie waarmee de onthouding van basisbehoeften aan een specifieke bevolkingsgroep werd georganiseerd en gecontroleerd. De genoemde namen (Nooy, Bengel, Maarsen, de Nijs) refereren waarschijnlijk aan inspecteurs of controleurs die belast waren met deze taak. N.V. Nederlandse N.V. Neerl