Getypte mededeling/nieuwsbrief (pagina 2). Mei 1943 (gebaseerd op interne datering). -2-

Wij adviseeren de leden, voor zoover zij zulks nog niet hebben gedaan, zich op dit blad te abonneeren. De abonnementsprijs bedraagt f. 7.50 per jaar. Abonnementen kunnen worden aangevraagd bij de administratie, Marnixstraat 6, 's-Gravenhage, postrekening 16431, tel. 335950.

Rapport kwaliteitskeuringen koelhuisboter.
Belangstellenden wijzen wij er op, dat onlangs is gepubliceerd een rapport betreffende de resultaten van de in 1942/1943 gehouden kwaliteitskeuringen van koelhuisboter, uitgebracht door den Heer P. Keestra, Dir. van het Zuivel-Kwaliteits-Bureau.

DISTRIBUTIE, REGELING VAN HET VERBRUIK.

IJzer- en Staalvoorziening bij oorlogsschade.

Het Rb. voor IJzer en Staal heeft voor degenen, die ten gevolge van de oorlogsomstandigheden zulk een schade hebben geleden, dat zij een toewijzing voor ijzer en staal behoeven, hetzij voor het opnieuw aanschaffen van gebruiksvoorwerpen, hetzij voor herinstallatie of herbevoorrading van hun onderneming, de volgende regeling getroffen.
In het algemeen moet iedere ondernemer zich voor voorziening in de behoefte, ontstaan ten gevolge van oorlogsschade, op de gebruikelijke wijze wenden tot zijn eigen contingentbeheerder. Een uitzondering vormen alle particulieren en de ambachtslieden en bedrijven, die voor hun normale behoefte het Rijksbureau voor IJzer en Staal als contingentbeheerder hebben. Voor hen is namelijk de Stichting Centrale Voorziening Rotterdam als contingentbeheerster ingeschakeld ter voorziening in de uit oorlogsschade voortvloeiende behoeften. Aanvragen om een toewijzing dienen zij te richten tot de plaatselijke of gewestelijke voorzieningscommissie, welke deze aanvragen naar de contingentbeheerster doorzendt. Onder deze uitzondering vallen evenwel niet de groothandelaren en de industrieën, die zich dus voor een toewijzing voor ijzer of staal in verband met oorlogsschade hebben te wenden tot hun eigen contingentbeheerder, ook wanneer dit het Rijksbureau voor IJzer en Staal is. Hoewel bovenstaande regeling officieel eerst met ingang van het tweede contingentkwartaal 1943 zal ingaan, kunnen de betrokkenen den aangegeven weg ook thans reeds volgen.

Het Centraal Distributiekantoor.

Met ingang van Dinsdag 4 Mei jl. is het Centraal Distributiekantoor verplaatst naar de Zevenalleetjes te Zwolle. Met ingang van 1 Mei jl. dient alle post, met inbegrip van die, bestemd voor het bijkantoor Delftschelaan 2c te Den Haag, aan het nieuwe adres in Zwolle te worden geadresseerd. Het C.D.K. zal te Zwolle van 4 Mei jl. af telefonisch aangesloten zijn onder de volgende nummers: interlocaal XXX; lokaal: 2943 t/m 2947 en 3644 t/m 3648.
De bureaux Handel en Verbruik zijn eerst met ingang van 15 Mei a.s. telefonisch te Zwolle bereikbaar. Tot dien datum blijft het nummer van deze bureaux: Den Haag: lokaal 720100 en interlocaal 0000.
Het adres van het bijkantoor te Haarlem blijft: Rozenstraat 15 te Haarlem.

PRIJZEN.

Overwerk en prijsverhooging.

Naar aanleiding van het bepaalde in de overwerkbeschikking, gepubliceerd in de Stcrt. van 4 Maart jl. no. 44 (zie ons rapport over het tijdvak 24 Februari - 20 Maart 1943, bladz. 2 en 3), is de vraag gerezen, welke invloed op de prijsvorming kan worden toegekend aan de extra betalingen van loon voor overwerk. Hieromtrent kan worden medegedeeld, dat automatische doorberekening in de verkoopprijzen niet is geoorloofd. Slechts in die gevallen, waarin het is toegestaan, dat de prijsvaststelling plaats vindt op basis van de werkelijk betaalde loonen, is een prijsverhooging mogelijk zonder voorafgaande toestemming. In het algemeen dus zullen prijsverhoogingen op grond van de overwerkbeschikking slechts mogelijk zijn na een daartoe verkregen goed- Het document is een informatiebulletin voor leden van een beroepsorganisatie, waarschijnlijk in de zuivel- of distributiesector. Het weerspiegelt de strakke regie van de economie tijdens de Duitse bezetting in Nederland. De tekst behandelt drie hoofdzaken:
1. Grondstoffendistributie: De regels voor het verkrijgen van ijzer en staal na oorlogsschade worden uitgelegd. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen particulieren/ambachtslieden en de grotere industrie.
2. Verplaatsing van overheidsinstanties: Een cruciaal historisch detail is de verhuizing van het Centraal Distributiekantoor (CDK) van Den Haag naar Zwolle.
3. Prijsbeheersing: Er wordt gewaarschuwd dat hogere loonkosten door overwerk niet zomaar doorberekend mogen worden in de verkoopprijzen, wat duidt op een streng prijsbeheersingsbeleid (anti-inflatie). Dit document stamt uit mei 1943, een periode waarin de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog en de Duitse bezetting in Nederland alomtegenwoordig waren.
* Zwolle als administratief centrum: Veel overheidsinstellingen verhuisden in 1943 van Den Haag naar het oosten van het land. Dit gebeurde deels vanwege de bouw van de Atlantikwall (Vesting Scheveningen), waarbij grote delen van Den Haag ontruimd moesten worden, en deels om de centrale administratie te beschermen tegen geallieerde bombardementen op de kustregio.
* Schaarste en distributie: IJzer en staal waren essentieel voor de oorlogsproductie. Dat er een specifieke regeling was voor "oorlogsschade" (bijvoorbeeld na bombardementen) toont aan hoe schaars deze materialen waren; men kreeg ze niet zonder officiële toewijzing.
* Loon- en prijsstop: Tijdens de bezetting gold er een loon- en prijsstop om de economie stabiel te houden. De discussie over de "overwerkbeschikking" in de tekst illustreert de bureaucratische strijd om prijsstijgingen te voorkomen, zelfs wanneer de kosten voor ondernemers stegen. P. Keestra Puls Rijksbureau