Getypte nieuwsbrief/mededelingenblad. Omstreeks half november 1943 (gebaseerd op genoemde data in de tekst). No. 41/2/12 M. 1943 1/2

ONDERVAKGROEP KOEL- EN VRIESHUIZEN
Secretaris: Ir. D.J. Akkerman, Javastraat 2, 's-Gravenhage, tel. 111994.

K/143/27
J/Ve
MEDEDEELINGEN No. 15
===================

BIJZONDERE MEDEDEELING

Sonderaktion
Onlangs is een aanvang gemaakt met het opslaan van bevroren vleesch en het invriezen van versch vleesch voor rekening van de Reichsstelle für Tiere und tierische Erzeugnisse bij Ned. koel- en vrieshuizen, waarbij bemiddeling wordt verleend door het V.V.A. Over de tarieven en de condities die hierbij zullen gelden worden nog onderhandelingen gevoerd met genoemde Reichsstelle.

DISTRIBUTIE, REGELING VAN HET VERBRUIK

Verhuizing Rb. Voedselvoorziening in Oorlogstijd.
De afdeelingen en diensten van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd, die tot dusverre gevestigd waren in het gebouw van den Pensioenraad aan den Benoordenhoutscheweg 46 te Den Haag, zijn met ingang van Woensdag 17 November overgebracht naar het Departement van Landbouw en Visscherij, Bezuidenhoutscheweg 30, tel. 720060. De afdeeling Voedingsvraagstukken met den Dienst van de Centrale Keukens blijft tot nadere aankondiging gevestigd aan den Benoordenhoutscheweg 46, tel. 720040.
E.N. No. 755.

Opslag van boter.
Ten vervolge op het bericht over dit onderwerp in ons rapport no. 14, kan nog worden medegedeeld, dat door het Bedrijfschap voor Zuivel in een circulaire aan de groothandelaren in boter op 11 November 1943 no. Bo.H.117 is medegedeeld, dat met ingang van 15 November 1943 voorloopig geen verplichting tot opslag van boter in koelhuizen zou worden opgelegd.
De mogelijkheid om boter in koelhuizen op te slaan onder de voorwaarden der "koelhuisboterregeling 1943/1944" vastgesteld door het I.V.Z. blijft echter tot nader order bestaan.

Aanvragen ijzer en staal.
Zooals bekend moeten de koelhuizen hun aanvragen voor toewijzing van ijzer en staal indienen bij het Bedrijfschap voor Vee en Vleesch, hetgeen desgewenscht kan geschieden door bemiddeling van het Secretariaat der Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen.
Van de zijde van genoemd Bedrijfschap werd ons er onlangs op gewezen, dat het contingent voor ijzer en staal bestaat uit 2 deelen:
a. uit vrijen voorraad; dit contingent is slechts zeer beperkt;
b. uit zg. geblokkeerden voorraad; dit contingent is ruimer, d.w.z. dat indien men een leverancier heeft, die in staat is te leveren uit den geblokkeerden voorraad, bestaat er grootere kans op inwilliging van de aanvrage. Men doet derhalve verstandig steeds te onderzoeken of zijn leverancier al of niet in staat is uit dezen geblokkeerden voorraad te leveren.

DIVERSEN

Bedrijfsrechtspraak.
Belangstellende leden maken wij opmerkzaam op een artikel van Mr. P.A. Blaisse over decentralisatie van rechtspraak en bedrijfsrechtspraak voorkomende in "De Naamlooze Vennootschap" van 1943 pagina 115. Een korte samenvatting van dit artikel is te vinden in Economische Nieuws no. 773 dd. 12 November 1943. Dit document is een intern informatiebulletin van een brancheorganisatie tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De toon is zakelijk en administratief, maar de inhoud weerspiegelt de harde realiteit van de oorlogseconomie:

1. Exploitatie: De "Sonderaktion" voor de Reichsstelle für Tiere und tierische Erzeugnisse toont aan hoe de Nederlandse koelcapaciteit werd ingezet voor de Duitse voedselvoorziening (of de Wehrmacht).
2. Bureaucratie en Controle: Het document noemt diverse bezettingsorganen zoals de 'Bedrijfschappen' en het 'Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd' (RBVVO). Dit illustreert de corporatieve herstructurering van de Nederlandse economie onder toezicht van de bezetter.
3. Schaarste: De gedetailleerde instructies over het aanvragen van ijzer en staal ("contingenten") en de vermelding van "geblokkeerde voorraden" wijzen op de extreme schaarste aan grondstoffen voor civiel gebruik. Alles was onderworpen aan een streng vergunningenstelsel.
4. Logistiek: De verhuizing van overheidsdiensten binnen Den Haag (van Benoordenhout naar Bezuidenhout) kan te maken hebben met de vordering van panden door de bezetter voor de Atlantikwall-versterkingen of administratieve centralisatie. In 1943 was de greep van de Duitse bezetter op de Nederlandse samenleving verstikkend. De economie was volledig gericht op de Kriegswirtschaft. De Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen was onderdeel van de zogenaamde 'Organisatie-Besluit 1941', waarbij het bedrijfsleven werd ingedeeld in groepen die de Duitse bevelen moesten uitvoeren.

De genoemde Mr. P.A. Blaisse (Pieter Blaisse) was een jurist die destijds publiceerde over bedrijfsrecht. Na de oorlog zou hij een belangrijke rol spelen in de totstandkoming van de Europese Economische Gemeenschap.

De genoemde adressen in Den Haag zijn historisch significant. Het Bezuidenhout zou later, in maart 1945, door een tragische vergissing van de Britse luchtmacht zwaar worden gebombardeerd, waarbij ook veel overheidsgebouwen verloren gingen. In november 1943 was dit gebied echter nog het administratieve hart van zowel de Nederlandse collaborerende overheid als de bezettingsmacht. D.J. Akkerman E.N. No P.A. Blaisse V.V.A. Over Bedrijfschap Rijksbureau Wehrmacht