Getypte nieuwsbrief/circulaire ("Mededeelingen", "Rapport No. 2"). Betreft het tijdvak 1 t/m 15 september 1942. Handgeschreven datum: 25-9-42. Ir. D.J. Akkerman, Secretaris (Javastraat 2, [Den Haag]). [Links boven, handgeschreven:] N= 48/30/1
[Rechts boven, handgeschreven:] 17 / 9

ONDERVAKGROEP KOEL- EN VRIESHUIZEN

Secretaris: Ir. D.J. Akkerman, Javastraat 2, tel. 111994.

K/42/2/J/B.

MEDEDEELINGEN OVER HET TIJDVAK 1 t/m 15 SEPTEMBER 1942.

Rapport No. 2.

[Boven de volgende kop staan diverse onleesbare handgeschreven parafen en de datum 25-9-42.]

BIJZONDERE MEDEDEELINGEN.

Scheidsgerecht voor de organisaties op het gebied van de voedselvoorziening.
In de Stcrt. van 25 Augustus 1942 No. 164 is afgedrukt het Besluit van den Secretaris-Generaal van Landbouw en Visscherij betreffende het scheidsgerecht, ingesteld op grond van art. 13 van het Organisatiebesluit Voedselvoorziening 1941. Door dit scheidsgerecht worden beslecht de geschillen tusschen een organisatie en de daaronder ressorteerende ondernemers o.a. betrf. vestiging, uitbreiding, tijdelijke of blijvende stillegging, fusie enz. der bedrijven, de te verleenen vergoedingen en de op te leggen heffing. Van de beslissingen van dit scheidsgerecht staat beroep open op den Secretaris-Generaal.
Het scheidsgerecht bestaat uit een voorzitter, één of meer ondervoorzitters en bijzittende leden; de voorzitter en de ondervoorzitters moeten evenals de secretaris en de adj.-secretarissen juristen zijn, terwijl het in de bedoeling ligt om als bijzittende leden economisten of landbouwkundige ingenieurs te benoemen.
Al de functionnarissen worden benoemd door den Secretaris-Generaal. Voorts zullen in het scheidsgerecht zitting krijgen leden-vertegenwoordigers van de organisaties en hun plaatsvervangers, die eveneens door den Secretaris-Generaal worden benoemd op niet-bindende voordrachten van de hoofdbedrijfschappen en de bedrijfschappen die niet onder een hoofdbedrijfschap ressorteeren.

DISTRIBUTIE, REGELING VAN HET VERBRUIK.

Fruitvoorziening.
In de huidige omstandigheden moet tot elken prijs worden voorkomen, dat van het beschikbare fruit eenige hoeveelheid door bederf verloren gaat. De mogelijkheid bestaat, dat ten gevolge van incidenteele oorzaken als stagnatie in het vervoer, weersomstandigheden, enz. fruit dreigt te bederven.
Aan een ieder, die met zijn fruit in bovenvermelde omstandigheden komt te verkeeren, kan dan ook door de veiling of den plaatselijken bureauhouder ontheffing worden verleend van elke bepaling op het stuk der voedselvoorziening – hetzij deze een verbod inhoudt dan wel een verplichting oplegt – welke het voorkomen van bederf en bijgevolg de aanwending voor de voedselvoorziening in den weg zou staan. Dit geldt niet enkel voor dengene, die over het fruit beschikte ten tijde van het optreden der incidenteele oorzaak, doch ook voor diens rechtsopvolgers, mits door hen aangetoond kan worden, dat de partij fruit in de bovenbedoelde omstandigheden verkeerde.

Vervoerverbod Rundvee.
Het Bedrijfschap voor Vee en Vleesch maakt bekend, dat met ingang van 7 September 1942 een vervoerverbod voor rundvee zal worden afgekondigd. Het vervoer van rundvee zal dan slechts geoorloofd zijn, indien voor de desbetreffende runderen geleidebiljetten zijn afgegeven.
Het verbod geldt niet: a. voor nuchtere kalveren; b. indien het vervoer loopend plaats vindt voor eigen bedrijf over een wegafstand van ten hoogste 5 km. Het vervoer van rundvee naar een markt en binnen de bebouwde kom van een marktplaats op den dag van de markt en den dag daarvóór moet steeds door een geleidebiljet gedekt zijn. Bij verkoop van een rund of inscharing op een ander bedrijf dient voor het vervoer van het desbetreffende rund steeds een geleidebiljet te worden aangevraagd, ook al is de wegafstand, waarover het rund vervoerd wordt, minder dan 5 km.
Voor het vervoer van bedrijf naar een markt of van een veehouder naar een veehouder zijn geleidebiljetten te verkrijgen bij de plaatselijke bureauhouders; voor het vervoer van een markt bij het daarvoor aangewezen

--- Dit document is een officieel verslag of circulaire (Rapport No. 2) van de Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen. Het doel is om aangesloten leden (exploitanten van koelhuizen) te informeren over nieuwe overheidsmaatregelen en juridische structuren binnen de voedselvoorziening tijdens de bezettingstijd.

De kernpunten zijn:
1. Juridische geschillenbeslechting: De oprichting van een Scheidsgerecht. Dit college moet conflicten oplossen tussen de overkoepelende 'organisaties' (zoals bedrijfschappen) en individuele ondernemers. Het gaat hierbij om vergaande besluiten zoals gedwongen bedrijfssluitingen, fusies of heffingen. Het benadrukt de corporatistische structuur die onder de bezetting werd versterkt.
2. Crisismanagement in de voedselketen: De strikte instructie om fruitbederf te voorkomen. De bureaucratie wordt hier versoepeld: lokale autoriteiten mogen afwijken van de normale regels als dat nodig is om te voorkomen dat fruit rot door transportproblemen of weeromstandigheden.
3. Mobiliteitsbeperking van vee: De invoering van een vervoersverbod voor rundvee zonder 'geleidebiljet' (vergunning). Dit was een maatregel om de controle op de veestapel en de vleesdistributie te maximaliseren en illegale slacht of handel tegen te gaan.

--- Het document dateert uit september 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland zich verhardde en de economie volledig in het teken stond van de oorlogsvoering en de gecontroleerde distributie.

De genoemde instanties, zoals de Secretaris-Generaal van Landbouw en Visscherij (destijds Johannes Posthuma, die onder direct toezicht van de Duitsers stond) en de diverse Bedrijfschappen, maakten deel uit van de 'Organisatie-Voedselvoorziening'. Dit was een complex apparaat bedoeld om de productie en distributie van schaarse goederen in goede banen te leiden.

Voor de Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen waren deze berichten van cruciaal belang. Koelhuizen vormden een vitale schakel in het bewaren van de voedselvoorraad. Maatregelen rondom fruitbederf en het transport van vee hadden direct invloed op hun operationele planning en de juridische kaders waarbinnen zij moesten werken. De vermelding van het Scheidsgerecht wijst op de toenemende angst bij ondernemers voor gedwongen "stillegging" of "fusie" in een krimpende oorlogseconomie. D.J. Akkerman Bedrijfschap