Getypt rapport/mededelingenblad. Betreft het tijdvak 16 september – 30 september 1942. Ir. D.J. Akkerman (Secretaris), Javastraat 2, Den Haag. № 48/30/2 M. 1942

ONDERVAKGROEP KOEL- EN VRIESHUIZEN

Secretaris: Ir. D.J. Akkerman, Javastraat 2, tel. 111994.

K/'42/6
J/Ku.

MEDEDEELINGEN OVER HET TIJDVAK 16 SEPTEMBER - 30 SEPTEMBER 1942.
Rapport No. 3.

BIJZONDERE MEDEDEELINGEN.

Inventarisatie van bewaarappelen.
Onlangs is door de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale bekend gemaakt, dat een inventarisatie van bewaarappelen zou plaats vinden. Hiertoe is den betreffenden fruittelers een formulier gezonden door vanwege de Centrale daartoe aangewezen veilingen. De teler is verplicht dit formulier binnen 3 dagen na ontvangst naar waarheid ingevuld en onderteekend terug te zenden naar de veiling, welke hem het formulier heeft gezonden. De veilingen moeten de ingezonden formulieren controleeren en zoo noodig daartoe één of meer commissies instellen.

Scheidsgerecht voor de organisaties op het gebied van de voedselvoorziening.
In aansluiting aan het bericht in ons rapport No. 2 over bovenstaand onderwerp volgen onderstaand nog eenige mededeelingen over de procedure, zooals deze is geregeld in het Reglement voor het scheidsgerecht.
Het geding wordt aanhangig gemaakt door het inzenden van een door den verzoeker onderteekend verzoekschrift bij den secretaris en storting van een geldsbedrag bij het scheidsgerecht. Van dit laatste kan de verzoeker geheel of gedeeltelijk worden vrijgesteld.
Het verzoekschrift moet inhouden den naam en de woonplaats van den verzoeker en van zijn eventueelen vertegenwoordiger en een duidelijke omschrijving van het geschil en een bepaalde vordering.
Het verzoekschrift, waarmede een geding bij dit scheidsgerecht aanhangig wordt gemaakt, dient in vijfvoud te worden ingediend bij den secretaris. Tenzij in een wettelijk voorschrift op het gebied van de voedselvoorziening een lager bedrag is vastgesteld, dient bovendien een bedrag van f. 25,-- te worden gestort op postrekening No. 404893 ten name van het scheidsgerecht voor de voedselvoorziening, Badhuisweg 72, Scheveningen (tel. 557542).

Nieuwe regeling tuchtrechtspraak voor de voedselvoorziening.
De Staatscourant van 21 September 1942 bevatte een besluit van de Secretarissen-Generaal van de Departementen van Landbouw en Visscherij en van Justitie, het "Besluit Tuchtrechtspraak Voedselvoorziening", waarbij een nieuwe regeling is vastgelegd voor de tuchtrechtspraak voor de voedselvoorziening.
Deze nieuwe tuchtrechtregeling is noodzakelijk geworden door de instelling van de Hoofdbedrijfschappen en Bedrijfschappen op het gebied der voedselvoorziening krachtens het Organisatiebesluit Voedselvoorziening 1941. Onder de werking van het Besluit Tuchtrechtspraak Voedselvoorziening vallen nl., behalve overtredingen van maatregelen van de Hoofdbedrijfschappen en Bedrijfschappen en de daaronder ressorteerende organisaties, tevens overtredingen van de Distributiewet - voor zoover het betreft het gebied der Voedselvoorziening -, van het Voedselvoorzieningsbesluit en van de Landbouwcrisiswet 1933. Alleen diegenen kunnen echter volgens dit tuchtrecht berecht worden, die werkzaam zijn op het gebied van de voedselvoorziening of als georganiseerde aangesloten zijn bij eenige "crisisorganisatie". De consument, die een overtreding van de Distributiewet begaat, valt dus niet onder dit tuchtrecht.
Vrijheidsstraffen zijn niet mogelijk; in tegenstelling met het oude tuchtrecht echter is thans de mogelijkheid van verbeurdverklaring geopend.
Behalve de tuchtrechtspraak door den alleensprekenden tuchtrechter - met de mogelijkheid van beroep op het Centraal College voor de Tuchtrechtspraak - is thans mogelijk tuchtrechtspraak door nader aan te wijzen organisaties op het gebied van de voedselvoorziening, als hoedanig voorloopig slechts in aanmerking komen de hoofdbedrijfschappen en bedrijfschappen.
De nieuwe regeling zal 5 October 1942 in werking treden. Dit document is een administratief verslag uit de Tweede Wereldoorlog dat inzicht geeft in de verregaande regulering van de Nederlandse economie onder het nationaalsocialistische bewind. Er vallen drie hoofdzaken op:

1. Strenge Controle: De verplichte inventarisatie van bewaarappelen binnen een termijn van slechts drie dagen toont aan hoe nauwlettend de voedselvoorraden werden gemonitord. De controle werd uitgevoerd door veilingen en speciale commissies.
2. Juridische Infrastructuur: De oprichting en detaillering van een "Scheidsgerecht" voor de voedselvoorziening wijst op een poging om interne sectorale conflicten buiten de reguliere rechtbanken om te beslechten.
3. Tuchtrecht en Corporatisme: De overgang naar een nieuw tuchtrechtelijk systeem hangt direct samen met de invoering van de "Hoofdbedrijfschappen". Dit was onderdeel van de corporatistische reorganisatie van de Nederlandse samenleving naar Duits model, waarbij beroepsgroepen zichzelf moesten besturen en corrigeren. Opvallend is dat consumenten hierbuiten vallen (zij vielen onder het reguliere strafrecht) en dat de strafmaat verschoof van vrijheidsstraffen naar economische sancties zoals verbeurdverklaring (confiscatie). In 1942 was de schaarste in bezet Nederland aanzienlijk toegenomen. Het Duitse bestuur had de economie ondergebracht in een hiërarchisch systeem van "bedrijfschappen" om de productie en distributie volledig te beheersen. De "Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen" was een radertje in deze machine, verantwoordelijk voor de opslag van cruciale voedselvoorraden.

De in het document genoemde "Secretarissen-Generaal" waren op dat moment de hoogste Nederlandse ambtenaren die, bij afwezigheid van de regering en de koningin, onder direct toezicht van de Duitse bezetter (het Rijkscommissariaat) het land bestuurden. Het genoemde "Besluit Tuchtrechtspraak Voedselvoorziening" was een instrument om de zwarte handel en onttrekkingen aan de distributieketen door boeren en handelaren effectiever aan te pakken. D.J. Akkerman