Omstreeks eind september 1942 (gezien de vermeldingen van 24 en 25 september jl. en de deadline van 3 oktober 1942). J/Ku. -2-

DISTRIBUTIE-REGELING VAN HET VERBRUIK.

Tweedehands-Generatoren.

De Directeur van het Bureau Generatoren en Tankgas (B.G.T.) vestigt er de aandacht op, dat uit het feit, dat volgens de Generatoren- en Tankgasbeschikking 1940 No. 1, Artikel 6, lid 1 en 2, het verboden is, zonder schriftelijke vergunning van den Directeur van bovengenoemd Bureau, generatoren, compressorinstallaties of drukvaten te fabriceeren en/of af te leveren, terwijl het volgens Artikel 7, lid 1, van genoemde beschikking eveneens verboden is generatoren, compressoren, en/of drukvaten te gebruiken zonder schriftelijke vergunning als bovenbedoeld, volgt, dat ook zoogenaamde tweedehands-generatoren niet zonder toestemming van den Directeur van het B.G.T. mogen worden afgeleverd of gebruikt op andere voertuigen dan die, ten aanzien waarvan door bovengenoemden Directeur aan den eigenaar een gebruiksvergunning voor den desbetreffenden generator is verleend.
Volgens Artikel 1 van voornoemde beschikking worden onder generatoren en compressorinstallaties ook verstaan onderdeelen van generatoren en compressorinstallaties.

Verplichte aangifte van drijfriemen.

In aansluiting aan het bericht in ons vorige rapport inzake drijfriemen deelen wij U thans nog mede, dat de in dit bericht genoemde termijn voor aangifte is verlengd tot 3 October 1942 om degenen, die tot dusverre nog geen voorraad-opgave, resp. een verzoek om inschrijving als gebruiker hebben ingediend, in de gelegenheid te stellen alsnog aan hun verplichtingen te voldoen.

DIVERSEN.

Staangeld en afbestelloon N.S.

Sedert Donderdag 24 September jl. geldt het verdubbelde staangeld en afbestelloon, zooals dit thans reeds voor gesloten wagens wordt geheven, ook voor alle overige soorten van wagens (behalve particuliere wagens). Gelijktijdig wordt het minimum-staangeld voor alle soorten van wagens (behalve particuliere wagens) gebracht op f. 5,-- per wagen.

Aangifte en inlevering van waardepapieren.

In het Verordeningenblad van 25 Sept. jl. is onder No. 106 een besluit gepubliceerd, waarbij de Secretaris-Generaal van het Departement van Financiën de bevoegdheid verkrijgt personen te verplichten om aandeelen en andere waardepapieren, welke geen vaste rente dragen, binnen een bepaalden termijn bij een door hem aan te wijzen instantie aan te geven, voorzoover zij deze papieren na 31 Dec. 1941 hebben verworven, en voorts bij vervreemding van deze waardepapieren hiervan aangifte te doen.
Tenslotte kan meergenoemde S.-G. den eigenaar van de aldus aangegeven waardepapieren verplichten, deze waardepapieren op bepaalde voorwaarden te vervreemden en de opbrengst hiervan op bepaalde wijze te beleggen.
De S.-G. van Bijz. Econ. Zaken heeft voorts de bevoegdheid de credietinstellingen in den zin van art. 1, sub 2 van het Besluit No. 225/1941 (d.z. in Nederland gevestigde bank- en credietzaken alsmede de buitenlandsche credietinstellingen, die hier te lande vertegenwoordigd zijn) te verplichten de door hen na 31 Dec. 1941 aan anderen dan credietinstellingen afgegeven waardepapieren, als bovenbedoeld, aan te geven.
De Stcrt. van 25 September jl. bevat ter uitvoering van dit besluit een beschikking, waarin o.m. nader is bepaald, wat onder waardepapieren wordt verstaan, en waarin de Nederlandsche Bank als instantie wordt aangewezen, waarbij de aangifte dient te geschieden; voorts kent deze beschikking aan genoemde Bank nadere bevoegdheden toe. Voorts is bepaald, dat de aangifteplicht slechts geldt, indien de betrokken waardepapieren een waarde van ten minste f. 100.000 vertegenwoordigen.
Voor bijzonderheden raadplege men deze beschikking, welke op 1 Nov. a.s. in werking treedt.

Nieuwe toepassingen van waterstofsuperoxyde.

Door de kiemdoodende werking van de atomaire zuurstof wordt waterstofsuperoxyde, behalve voor vele andere doeleinden, ook gebruikt voor de conserveering van consumptiemiddelen, speciaal voor het bewaren Het document is een getypt verslag (mogelijk een intern overheidsbulletin of een circulair voor het bedrijfsleven) dat diverse economische en technische maatregelen opsomt. De toon is zakelijk en juridisch strikt. De tekst weerspiegelt de toenemende schaarste en de drang naar controle door het bezettingsbestuur.

Belangrijke punten:
* Strikte regulering van generatoren: Door het gebrek aan benzine werden voertuigen omgebouwd naar houtgasgeneratoren. Het Bureau Generatoren en Tankgas hield hier nauwgezet toezicht op.
* Schaarste van materialen: De verplichte aangifte van drijfriemen duidt op een tekort aan industriële grondstoffen (rubber of leer).
* Financiële controle: De verplichte aangifte van waardepapieren (aandelen) die na 1941 zijn verworven, wijst op een poging van het regime om kapitaalvlucht tegen te gaan of zwarte winsten te belasten. Er is een hoge drempel van 100.000 gulden.
* Transportkosten: De verhoging van de tarieven bij de NS (Nederlandsche Spoorwegen) wijst op een poging om het gebruik van spoorwagens te optimaliseren en sneller lossen af te dwingen. Dit document stamt uit september 1942, de periode van de Tweede Wereldoorlog waarin de Duitse bezetter de Nederlandse economie volledig in dienst stelde van de eigen oorlogsvoering (de 'Kriegswirtschaft').

De vernoemde instanties, zoals het Bureau Generatoren en Tankgas (B.G.T.), waren typische crisisorganen. Omdat vloeibare brandstoffen gereserveerd waren voor de Wehrmacht, moesten civiele voertuigen massaal overschakelen op houtgas.

De vermelding van de Secretaris-Generaal (S.-G.) van Financiën en Bijzondere Economische Zaken is kenmerkend voor de bestuursstructuur tijdens de bezetting; aangezien de ministers naar Londen waren gevlucht, lag de macht bij de hoogste ambtenaren die onder direct toezicht van de Duitsers stonden. De maatregelen met betrekking tot waardepapieren waren onderdeel van een reeks financiële verordeningen om de effectenmarkt te beheersen. De tekst breekt af bij de bespreking van waterstofsuperoxide, wat toentertijd als innovatief werd gezien voor voedselconservering in tijden van schaarste. G. van Bijz Wehrmacht