Typoscript (getypte pagina van een circulair of mededelingenblad). Omstreeks oktober 1942 (gebaseerd op tekstuele verwijzingen naar 1 en 8 oktober 1942). J/Ku. -4-

vaart zal voorschriften uitvaardigen aangaande de toe te kennen vergoe-
dingen.
De verordening is op 8 October j.l. in werking getreden.

DIVERSEN.

Centrale Contrôle-Dienst.

   Blijkens de Stscrt. van 1 October jl. is de naam van de "Centrale

Crisiscontrôle-Dienst" (C.C.C.D.) thans gewijzigd in: "Centrale Contrôle-
Dienst" (C.C.D.).

Het verstrekken van inlichtingen op economisch gebied.

   In het Verordeningenblad afl. 26 dd. 8 October 1942 is verschenen

een verordening van den Rijkscommissaris, bepalende, dat een ieder ver-
plicht is aan hem of een door hem aangewezen instantie inlichtingen te
verstrekken over:
1) de benoodigde of aanwezige werkkrachten;
2) de benoodigde grondstoffen, materialen, producten, machines of appara-
ten, de voorraden ervan en het doel, waarvoor zij worden gebruikt;
3) de benoodigde steenkool of energie of wel de productie ervan;
4) de benoodigde, de werkelijk verrichte of mogelijkerwijze te verrichten
economische prestaties;
5) de urgentie van de onder 1 t/m 4 genoemde behoeften.
Het niet-voldoen aan deze verplichting is een strafbaar feit, het-
welk door het Duitsche Hooggerechtshof als bijzonder gerecht bij uitslui-
ting zal worden berecht.
De verordening is op 8 October in werking getreden.

Verordening Vakgroep Drijfriemenindustrie - Fabricagevoorschriften.

   In de Stscrt. van 30 Sept. jl. is thans de eerste door den Secretaris-

Generaal van het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart goed-
gekeurde verordening verschenen van een bedrijfsorganisatie, en wel van
de Vakgroep Drijfriemenindustrie. Deze verordening betreft fabricage-
voorschriften van lederen drijfriemen; de leden van genoemde vakgroep zijn
verplicht bepaalde bij deze verordening gevoegde keuringsvoorschriften
voor enkele en dubbele drijfriemen in acht te nemen. Deze verordening
is 1 October jl. in werking getreden.

Het gebruik van synthetische rubber voor koelmachines.

   Aan een artikel in Zeitschrift für kompr. und flüssige Gase pag.

89, 1942 wordt het volgende ontleend:
De afsluiters en de beweegbare buizen van koelmachines worden ten-
gevolge van de koude en de koudmakende mengsels vrij sterk aangetast.
Een synthetische rubber, zooals neopren, is als materiaal voor koelma-
chines zeer geschikt, zelfs nog beter dan rubber zelf.
Ammoniak nl. werkt niet in op neopren, terwijl zwavelzuur het alleen
verhardt. Voor methylchloride heeft men een speciale neopren-samenstelling
vervaardigd. Ook tegen smeerolie is dit product meer bestand dan rubber.
Het verminderen van de elasticiteit bedraagt in 7 mnd. bij natuurlijke
rubber 50-65 %, bij neopren daarentegen slechts 10 %; de zwelling bij de
inwerking van smeerolie resp. 85-100 % en 6 %. Voor electrische isolatie,
afsluiters en verbindingsslangen blijft neopren jarenlang goed.

Snelvriesconserven van groenten en fruit.

   Belangstellenden verwijzen wij naar een artikel onder het opschrift

"Conserveeren van fruit in oogsttijd", opgenomen in het weekblad Econo-
mische Voorlichting No. 38 dd. 18 Sept. '42. In dit artikel vindt men o.m.
een beschouwing over snelvriesconserven van groenten en fruit.

Duitsland - Bevroren vruchtensap.

   Op basis van de groente- en vruchtenconserveering door bevriezing

is men er thans toe overgegaan ook de vruchtensappen te bevriezen, waar-
door de smaak der vruchten en haar rijkdom aan vitaminen zoo goed als on-
veranderd blijven. Deze vruchtensappen-centraten zijn in de eerste plaats
bestemd voor de bereiding van alcoholvrije dranken van goede kwaliteit.
Deze nieuwe methode heeft het bijzondere voordeel, dat als gevolg van het
bevriezen een beduidende gewichtsvermindering ontstaat en het vervoer daar-
door vergemakkelijkt wordt. Vooral is dit van belang voor het transport van Deze pagina bevat een verzameling zakelijke en technische mededelingen gericht aan het bedrijfsleven of ambtenaren in oktober 1942. De belangrijkste punten zijn:

1. Institutionele wijziging: De "Centrale Crisiscontrôle-Dienst" verliest het woord "Crisis" in haar naam, wat duidt op een definitieve inbedding van controle-organen in het bestuur.
2. Inlichtingenplicht: Een draconische maatregel van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart) verplicht ondernemers en burgers om volledige inzage te geven in hun personeel, voorraden, energieverbruik en prestaties. Overtreding wordt niet door de burgerlijke rechter, maar door het Duitse Hooggerechtshof berecht.
3. Economische ordening: De eerste verordening van een "Vakgroep" (Drijfriemenindustrie) wordt vermeld, een teken van de corporatistische herstructurering van de economie naar Duits model.
4. Technische innovatie door schaarste: Vanwege het tekort aan natuurrubber wordt de nadruk gelegd op synthetische alternatieven zoals neopreen, met gedetailleerde technische vergelijkingen.
5. Voedselvoorziening: Er is aandacht voor nieuwe conserveringstechnieken (snelvriezen), wat essentieel was voor de logistiek en houdbaarheid van voedsel in oorlogstijd. Het document is representatief voor de periode van de Duitse bezetting (1940-1945) in Nederland. In 1942 was de gelijkschakeling van de economie in volle gang. De bezetter wilde een totaaloverzicht van alle beschikbare middelen (werkkrachten, grondstoffen, machines) om de Nederlandse economie volledig ten dienste te stellen van de Duitse oorlogsvoering (Kriegswirtschaft).

De vermelding van het Duitsche Hooggerechtshof onderstreept de juridische druk waaronder de Nederlandse bevolking en het bedrijfsleven stonden. Tegelijkertijd toont het document de wetenschappelijke vooruitgang in die tijd, zoals de opkomst van synthetische polymeren en moderne vriestechnieken, vaak gedreven door de noodzaak om natuurlijke tekorten op te vangen. De "Stscrt." verwijst naar de Staatscourant, de officiële publicatieplek voor overheidsbesluiten. Vakgroep