J/Ku. -3-

zal naar een verdeelingsmethode, met inschakeling van de groentenhandelaren,
worden gestreefd. Tenslotte zullen artikelen als jam en stroop, zij het in
dezelfde beperkte mate als tot nu toe, op den bon verkrijgbaar gesteld
blijven. Ook slachtproducten worden door de overheid in groote hoeveelhe-
den geconserveerd. Boter en margarinegrondstoffen zijn eveneens op ruime
schaal ten behoeve van de bevolking ingeslagen. De verwerking van melk
tot melkpoeder gaat geregeld door, een methode, die het transport aanmerke-
lijk vereenvoudigt en het mogelijk maakt, in den wintertijd dit poeder
weder om te zetten in melk.

Inzamelplicht gebruikte smeerolie.
De Directeur van het Rijksbureau voor Aardolieproducten maakt
bekend, dat de verplichting tot het verzamelen, bewaren en verkoopen van ge-
bruikte smeerolie van verbrandingsmotoren, thans voor alle bedrijven geldt,
waarin dit product vrijkomt. De eigenaren, houders en beheerders van deze
bedrijven zijn verplicht de door hen verzamelde oliën te verkoopen aan
smeerolieleveranciers of aan de z.g. centrale inleverplaatsen. De smeer-
olieleveranciers moeten de door hen gekochte gebruikte smeerolie verkoopen
aan die centrale inleverplaatsen.
Deze verplichtingen gelden niet voor hen, die de in eigen be-
drijf vrijkomende hoeveelheden zelf regenereeren. Gebruikte smeerolie,
welke vrijkomt bij de exploitatie van garagebedrijven, autoreparatiewerk-
plaatsen en benzinestations, wordt evenwel niet beschouwd als in eigen be-
drijf te zijn vrijgekomen en moet derhalve op de aangegeven wijze worden
verzameld, bewaard en verkocht.
Als centrale inleverplaatsen zijn blijkens de Stcrt. van 13
Juli aangewezen: Standard A.P.C. N.V., Bataafsche Import Mij., The Texas
Company, N.V. Sinfina.

ORGANISATIE.

Organisatie Voedselvoorziening.
Het Verordeningenblad van 13 Juli j.l. bevat onder No. 76 een
Wijzigingsbesluit van het Organisatiebesluit Voedselvoorziening 1941. In-
gevolge deze wijziging zullen de op grond van laatstgenoemd besluit in te
stellen (verticale) bedrijfsorganisaties en onderbedrijfsorganisaties voor-
taan worden aangeduid als "hoofdbedrijfschappen" en "bedrijfschappen".
Voorts zullen ten behoeve van de organisatie der voedselvoorziening ook de
op grond van het Besluit Organisatie Bedrijfsleven (Besluit No. 206/1940)
ingestelde bedrijfsgroepen en onderbedrijfsgroepen worden gebezigd.
De lichamen in de organisatie der voedselvoorziening kunnen
derhalve de volgende zijn: hoofdbedrijfschappen, bedrijfschappen, vakorga-
nisaties, bedrijfsgroepen, onderbedrijfsgroepen, vakgroepen en ondervak-
groepen.

Hoofdbedrijfschap voor Pluimvee en Eieren.
De Stcrt. van 14 Juli j.l. bevat een besluit, waarbij met in-
gang van 15 Juli 1942 tot uitvoering van het Organisatiebesluit Voedsel-
voorziening is ingesteld de Bedrijfsorganisatie voor Eieren en Pluimvee
te de Bilt. Tevens is bij dit lichaam als commercieele organisatie inge-
steld het Pluimvee- en Eieren Aankoopbureau. Bovengenoemde Stcrt. bevat
voorts de bij dit besluit behoorende Reglementen, regelende de samenstel-
ling, inrichting en bevoegdheid van bovengenoemde organisaties.

Hoofdbedrijfschap voor Tuinbouwproducten.
De Stcrt. van 20 Aug. j.l. bevat een besluit, waarbij worden
ingesteld het Hoofdbedrijfschap voor Tuinbouwproducten en de Bedrijfschap-
pen voor Groenten en Fruit, voor Sierteeltproducten en voor Tuinzaden.
Als commercieel lichaam wordt bij bovengenoemde instanties te-
vens ingesteld het Aan- en Verkoopbureau van Tuinbouw- en Sierteeltproduc-
ten. Genoemd Hoofdbedrijfschap en Bedrijfschappen zullen t.z.t. de taak en
werkzaamheden van de Nederl. Groenten- en Fruit Centrale alsmede van de
Nederl. Sierteelt Centrale overnemen.
Tevens zijn in genoemde Staatscourant opgenomen de Reglementen
inzake de samenstelling, inrichting en bevoegdheid van de bovenvermelde
lichamen.

Overheid en bedrijfsleven.
Sedert den oorlog is het ambtelijke apparaat het economisch
leven in toenemende mate gaan beheerschen. In den laatsten tijd valt echter

--- * Kern: Dit document is een administratief overzicht van nieuwe regelingen en organisatiestructuren in het bezette Nederland.
* Belangrijke punten:
* Distributie: Melding van schaarste (jam/stroop op de bon) en technologische oplossingen (melkpoeder voor transportvoordelen).
* Grondstoffenschaarste: De verplichte inzameling van gebruikte smeerolie via grote maatschappijen (o.a. Standard/Esso en Shell/Bataafsche) duidt op de groeiende tekorten aan aardolieproducten voor de oorlogsmachine en economie.
* Bureaucratisering: De oprichting van "Hoofdbedrijfschappen" (zoals voor Pluimvee/Eieren en Tuinbouw) markeert de verschuiving naar een corporatieve economische ordening onder toezicht van de bezetter. Bestaande centrales worden vervangen of geïntegreerd in deze nieuwe publiekrechtelijke lichamen.
* Terminologie: Gebruik van typische oorlogstermen zoals "op den bon", "Verordeningenblad", "Rijksbureau" en de specifieke namen van de bedrijfsorganisaties.

--- Dit document stamt uit het midden van de Tweede Wereldoorlog (1942). In deze fase van de bezetting werd de Nederlandse economie volledig gelijkgeschakeld ("Gleichschaltung") en in dienst gesteld van de Duitse oorlogsvoering.

De genoemde "Hoofdbedrijfschappen" waren onderdeel van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie (PBO) die door de bezetter werd ingevoerd om de productie en distributie van voedsel en goederen centraal te kunnen beheersen. Dit systeem verving de meer liberale marktverhoudingen van voor de oorlog. De focus op de inzameling van afvalproducten zoals smeerolie illustreert de "Ersatz"-economie en de noodzaak tot recycling die ontstond door de geallieerde blokkades en de prioriteit voor het Duitse leger. De ondertekening/kenmerk "J/Ku." is waarschijnlijk een afkorting van de opsteller of de secretaresse. N.V. Sinfina Rijksbureau