Getypte informatiepagina uit een ambtelijk bulletin of periodiek (mogelijk een interne uitgave gerelateerd aan het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart). J/Ku. -4-

een streven waar te nemen, de overheidsbemoeiing met het bedrijfsleven te
beperken. De overheid houdt de beslissingen in handen, maar een groot
deel van de verordenende en uitvoerende bevoegdheid wordt in handen gelegd
van het bedrijfsleven zelf. Thans beleven wij het overgangsstadium.
De toestand is momenteel zoo, dat de industrieele voortbrenging
in 21 deelen is gesplitst, voor elk waarvan een rijksbureau is ingesteld.
De uitvoerende taak van de rijksbureaux zal in de toekomst sterk worden
ingekrompen ten gunste van de zelfstandige organisatie van het bedrijfsle-
ven. Het is zelfs denkbaar, dat de rijksbureaux geheel verdwijnen om plaats
te maken voor de hoofd-, bedrijfs-, vak- en ondervakgroepen, zooals die
hier door de commissie Woltersom zijn of zullen worden ingesteld. Ook het
voedselvoorzieningsapparaat wordt aan een herziening onderworpen. Het be-
treft hier het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. De
directeur-generaal van de voedselvoorziening wordt terzijde gestaan door
provinciale voedselcommissarissen en plaatselijke bureauhouders.
Behalve deze organen kan het rijksbureau over landelijke centra-
les en provinciale organisaties beschikken. De werkzaamheden van de centra-
les zullen geleidelijk worden overgenomen door nieuwe publiekrechtelijke
lichamen. Zoo heeft sinds kort de Bedrijfsorganisatie voor Vee en Vleesch
de werkzaamheden van de Nederlandsche Veehouderijcentrale overgenomen.
Wat de industrie betreft, de daartoe behoorende bedrijfs- en vakgroepen
hebben reeds verordenende bevoegdheid. Zij behoeven echter voor de rechts-
geldigheid van haar verordeningen de goedkeuring van den secretaris-gene-
raal.

BELASTINGEN.

Ondernemersbelasting.

      De Stcrt. van 15 Juli j.l. bevat de Eerste Uitvoeringsbeschik-

king Ondernemersbelasting 1942, waarbij o.m. nadere bepalingen zijn opge-
nomen inzake de vaststelling der winst van een onderneming ten behoeve van
de berekening der ondernemingsbelasting, alsmede in zake de aanslagregeling.

DIVERSEN
========
Bijlage E.V.

      Als bijlage van het Weekblad "Economische Voorlichting" is ge-

publiceerd "De Organisatie van het Departement van Handel, Nijverheid en
Scheepvaart en van de belangrijkste bij de werkzaamheden van dit Departe-
ment betrokken Overheidsinstanties". Deze bijlage is à f. 0.30 verkrijg-
baar bij het Propaganda Bureau van den E.V.D., Bezuidenhout 78B, 's-Graven-
hage.

Ziekenfondsverzekering.

      Voor een verzekerde, die zich voor een verblijf van meer dan

30 opeenvolgende dagen begeeft naar een andere verblijfplaats in Nederland
dan zijn eigenlijke woonplaats, is een voorloopige regeling getroffen,
waarbij hij hiervan onverwijld kennis moet geven aan het algemeen zieken-
fonds, waartoe hij behoort. Het algemeen ziekenfonds, waarbij de tijdelijke
inschrijving geschiedt, reikt den belanghebbende een kaart uit, op vertoon
waarvan de verstrekkingen worden verleend, waarop deze recht heeft.

Vischconservenindustrie.

      Aangezien de invoer van vischconserven, welke in 1938 nog 4½

millioen kg. bruto met een waarde van 1,2 millioen gulden (1939: 1,4 mil-
lioen gulden) bedroeg, thans vrijwel geheel is vervallen, hebben de be-
drijven, die vóór den oorlog slechts weinig visch verwerkten, sindsdien
een aanmerkelijke uitbreiding ondergaan, terwijl daarnaast verschillende
nieuwe bedrijven zijn opgericht.
Bevoegde kringen zijn van oordeel, dat indien men zich toelegt
op het conserveeren van goedkoope visch, die in groote hoeveelheden be-
schikbaar is (zooals haring, makreel, koolvisch), deze bedrijven ook voor
de toekomst levensvatbaarheid zullen hebben.
Toekomstmogelijkheden bieden ook de ontwikkeling van het diep-
vriesprocédé en het verwerken van visch en van vischafval. Het voordeel
van het diepvriesprocédé is, dat de visch lang kan worden bewaard en over
een langen afstand kan worden vervoerd, zonder dat de qualiteit wordt ge-
schaad. De afzet van Nederlandsche zeevisch zou door gebruik te maken van
dit procédé een belangrijke uitbreiding kunnen ondergaan.
Van belang voor de toekomst zijn voorts de pogingen, het teveel
aan visch en het vischafval te verwerken in grooteren omvang dan dat in * Administratieve transitie: Het document beschrijft de verschuiving van direct overheidsingrijpen naar een vorm van corporatisme (bedrijfsorganisaties onder toezicht). Dit past binnen de herstructurering van de Nederlandse economie tijdens de bezetting naar Duits model.
* Autarkie en Substitutie: Er is een duidelijke focus op zelfvoorziening. Vanwege het wegvallen van de import (visconserven) wordt de nadruk gelegd op de verwerking van lokale, goedkope vissoorten (haring, makreel) en nieuwe technieken zoals diepvriezen om de houdbaarheid te vergroten.
* Organisatorische structuur: De vermelding van de Commissie Woltersom is cruciaal; deze commissie was verantwoordelijk voor de inrichting van de zogenaamde 'Organisatie-Woltersom', een stelsel van hoofd- en bedrijfsgroepen die de economie moesten reguleren.
* Sociaal-economische details: Het document biedt praktische details over nieuwe belastingregels (1942) en aanpassingen in de ziekenfondsverzekering bij tijdelijk verblijf elders, wat wijst op een toegenomen bureaucratische controle en mobiliteit in oorlogstijd. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De genoemde reorganisaties maken deel uit van de Gleichschaltung van het economisch leven. De "Economische Voorlichting" was het officiële orgaan van de Economische Voorlichtingsdienst (E.V.D.), die destijds onder het departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart viel.

De tekst illustreert hoe de Nederlandse ambtenarij en het bedrijfsleven zich moesten aanpassen aan de oorlogsomstandigheden: enerzijds door schaarste (invoer die wegvalt) en anderzijds door de administratieve druk van de bezetter om de productie en distributie strak te organiseren via Rijksbureaus en de 'Organisatie-Woltersom'. De technologische optimisme over het "diepvriesprocédé" toont de drang naar innovatie onder druk van de oorlogseconomie. Rijksbureau