Getypte brief op briefpapier van een beroepsorganisatie. 2 november 1943. Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen (Secretaris Ir. D.J. Akkerman). ONDERVAKGROEP KOEL- EN VRIESHUIZEN

Secretaris Ir. D.J. Akkerman, Javastr. 2, 's-Gravenhage, tel. 111994.

's-Gravenhage, 2 November 1943.

K/43/24
J/Ve

Aan de Leden van de Ondervakgroep
Koel- en Vrieshuizen.

No. 48/2/9 M. 1943 f

Betr.: Wollen onderkleeding.

Mijne Heeren,
Heden ontvingen wij van het Rijksbureau voor de Distributie van Textielproducten door den Handel, alhier, een schrijven over bovenstaand onderwerp, waarvan wij onderstaand den inhoud doen volgen:
"Blijkens ontvangen mededeelingen bereiken de Distributiediensten momenteel weer aanvragen voor speciale vergunningen en/of punten tot aankoop van wollen onderkleeding, ten behoeve van personeel, werkzaam in koel- en vrieshuizen.
De voorraad wollen onderkleeding hier te lande is echter vrijwel uitgeput, terwijl de aanmaak daarvan geheel is stopgezet. U zult dus inzien, dat, hoewel de betrokken arbeiders in principe wel voor dergelijke kleeding in aanmerking komen, het geen zin zou hebben, zonder meer een toewijzing daarvoor te verstrekken.
In verband daarmede verzoek ik U, mij op te geven, hoeveel arbeiders in totaal voor een dergelijke toewijzing in aanmerking komen, opdat ik in deze een beslissing kan nemen."
Uit het bovenstaande moge U reeds blijken, dat de kans op inwilliging van een eventueel verzoek tot het verkrijgen van wollen onderkleeding zeer gering is. Niettemin verzoeken wij U ons vóór 8 November a.s. te willen berichten hoeveel werknemers in Uw koelhuis dringend behoefte hebben aan nieuwe wollen onderkleeding met een gespecificeerde opgave van de kleedingstukken, die voor hen moeten worden aangevraagd. Wij verzoeken U slechts de uiterst belangrijke gevallen te vermelden met opgave van de redenen waarom vernieuwing der onderkleeding noodzakelijk is.
In afwachting van Uwe gewaardeerde berichten verblijven wij,

Hoogachtend,
Het Secretariaat van de Ondervakgroep
Koel- en Vrieshuizen

(Mr. G.L. van der Jagt).

--- * Onderwerp: De schaarste aan wollen onderkleding voor arbeiders in de koeltechnische sector tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Kern van de boodschap: Het Rijksbureau voor de Distributie meldt dat de voorraden wol op zijn en de productie is gestaakt. Ondanks de noodzaak voor warmte-isolerende kleding in vrieshuizen, kunnen aanvragen bijna niet gehonoreerd worden. De vakgroep vraagt haar leden om alleen de meest urgente gevallen te inventariseren.
* Urgentie: De brief is gedateerd op 2 november en verlangt een antwoord voor 8 november. De handgeschreven aantekening "Spoed" onderstreept deze tijdsdruk.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands ("Mijne Heeren", "onderstaand den inhoud doen volgen", "inwilliging").

--- * Historische periode: November 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Grondstoffen zoals wol waren extreem schaars omdat ze werden opgeëist voor de Duitse oorlogsindustrie (Wehrmacht) of simpelweg niet meer ingevoerd konden worden.
* Distributiesysteem: Tijdens de oorlog was bijna alles "op de bon". Voor speciale beroepen bestonden er extra toewijzingen (bedrijfskleding), maar zoals dit document aantoont, functioneerde dit systeem aan het einde van 1943 nauwelijks meer door de totale uitputting van voorraden.
* Organisatie: De "Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen" maakte deel uit van de dwingende organisatie van het bedrijfsleven die door de bezetter was ingesteld om controle te houden op de economie en de distributie.
* Arbeidsomstandigheden: Het document illustreert de fysieke ontberingen van arbeiders; werken in vriescellen zonder adequate wollen onderkleding was in de strenge oorlogsinterse een zware belasting voor de gezondheid.