Handgeschreven zakelijke brief/notitie. 6 november 1943. Vermoedelijk bedrijfsleiding van "Onderwater Koel- & Vrieshuizen" (gezien de kopregel). Onderwater Koel - & Vries[huizen]
40/2/9 a

n.a.v. Uw circulaire
K 43/24 bericht ik U
J/Ve
dat in het koelhuis werk-
zaam zijn 13 personen die
dringend behoefte hebben aan
wollen onderkleeding.
Mocht de mogelijkheid
bestaan dan zouden zij
gaarne elk een wollen
hemd en — dito onderbroek
ontvangen.

[Doorgehaalde passage:]
Bij de vorige verstrekking
werd slechts 1 stel per
man beschikbaar gesteld wat
hetgeen gedeeltelijk van
nieuwe samenstelling was,
waarvan sommige stukken
reeds bij het eerste gebruik

[In de linkermarge ingevoegd met een teksthaak:]
Wat de redenen betreft waarom
vernieuwing van onderkleeding nood-
zakelijk is diene dat
sterke slijtage verschijnsel
vertoonden.

Daar de borstroken meer houd-
baar zijn gebleken, worden nu
slechts hemd en broek
gevraagd.

d. 6-11-43 De brief is een formeel verzoek om warme kleding voor dertien medewerkers die in een koelcel werken. De schrijver verwijst naar een specifieke circulaire, wat duidt op een centraal geregeld distributie- of rantsoeneringssysteem voor bedrijfskleding.

De tekst bevat een interessante rechtvaardiging voor de nieuwe aanvraag: de schrijver legt uit dat eerdere zendingen van slechte kwaliteit waren. Er wordt gesproken over een "nieuwe samenstelling" van het materiaal, wat destijds een eufemisme was voor 'Ersatz' (vervangingsmateriaal van inferieure kwaliteit), dat al bij het eerste gebruik kapot ging. De schrijver is specifiek in de behoefte: men vraagt enkel om hemden en broeken, omdat de eerder verstrekte "borstroken" (een soort borstrok of onderhemd) kwalitatief beter waren en nog wel even meekunnen. Dit document stamt uit november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er een nijpend tekort aan grondstoffen zoals wol en katoen. Textiel was streng gerantsoeneerd en alleen verkrijgbaar via distributiebonnen of speciale toewijzingen voor vitale beroepen.

De term "nieuwe samenstelling" verwijst direct naar de schaarste: omdat zuivere wol niet meer beschikbaar was voor civiel gebruik, werd kleding gemaakt van mengsels met celwol of andere kunstvezels, die vaak veel minder duurzaam en warm waren. Voor personeel in een koelhuis was goede onderkleding echter essentieel voor de gezondheid en werkbaarheid, zeker met de winter van 1943-1944 in aantocht. De bureaucratische toon van de brief toont aan hoe zelfs de kleinste behoeften via officiële weg en met uitgebreide onderbouwing moesten worden bevochten bij de instanties.