Zakelijke brief (getypt met handgeschreven kanttekeningen). 10 juni 1943. N.V. Drukkerij Mercurius, Wormerveer. Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd]
N.V. DRUKKERIJ Mercurius
TELEFOON 81631
DIAGRAMPAPIER
ROLLEN, SCHIJVEN EN STROKEN
LOGARITHMENPAPIER
MILLIMETERBLOC'S EN
ANDERE TECHNISCHE PAPIEREN
WORMERVEER

UW REF.
ONZE REF.
Wormerveer, 10 Juni 1943

[Handgeschreven in blauwe inkt linksboven]
No. 48/17/1 M. 1943 11/6

[Getypt adres]
Dienst van het Marktwezen
Amsterdam

[Inhoud brief]
Mijne Heeren,

In verband met mogelijke bedrijfssluiting zouden wij het zeer op prijs stellen Uw verklaring te ontvangen, waaruit blijkt, dat de door ons te vervaardigen diagrammen onmis zijn voor Uw bedrijf en U deze bij evt. sluiting nergens anders in Nederland kunt verkrijgen.
Dit is zeker ook Uw belang en zeggen wij U voor een omgaande toezending bij voorbaat vriendelijk dank.
In afwachting verblijven wij,

Hoogachtend,
KUNSTDRUKKERIJ „MERCURIUS” N.V.
[Handtekening: Smidt]

[Handgeschreven notitie onderaan]
Sinds 1937 worden bij Mercurius regelmatig bestellingen geplaatst van diagram papier v/h Koelhuis zonder dit papier zijn de registrerende meters waardeloos.

Bij informatie bij de „Vereeniging Nederlandsch Fabrikaat” bleek indertijd dat diagrampapier bij geen andere Ned. fa vervaardigd wordt.

M
17/6-43
[Paraaf]
us

[Kantlijn links, verticaal gedrukt]
Cliché’s, Stempels, Teekeningen enz.: De voor de reproductie benoodigde Cliché’s, Stempels, Teekeningen, Matrijzen, enz. zijn onderdeelen van den fabrieksinventaris en blijven als zoodanig ons eigendom. De besteller kan in geen geval verlangen dat origineele Cliché’s, Stempels, Teekeningen, Afdrukken of dergelijke aan hem worden afgeleverd.

[Onderrand gedrukt]
OOK VOOR RELIEFDRUK, LABELS EN ZOO MEER, NATUURLIJK DRUKKERIJ „MERCURIUS” WORMERVEER. De kern van dit document is een overlevingsstrategie van een Nederlands bedrijf tijdens de Tweede Wereldoorlog. Drukkerij Mercurius vraagt een van haar klanten, de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen, om een schriftelijke bevestiging van hun "onmisbaarheid".

De handgeschreven aantekeningen onderaan de brief zijn essentieel; ze lijken te dienen als interne instructie of concept voor de gevraagde verklaring. Hierin wordt expliciet vermeld dat de drukkerij al sinds 1937 specifiek diagrampapier levert voor de koelhuizen. Zonder dit papier zouden de registratiemeters onbruikbaar zijn. Bovendien wordt gesteld dat Mercurius de enige producent in Nederland is die dit specifieke papier kan vervaardigen. De datum op de handgeschreven notitie (17 juni 1943) suggereert een snelle verwerking van het verzoek. In 1943 was de druk van de Duitse bezetter op de Nederlandse industrie groot. In het kader van de Stilllegung werden veel niet-essentiële bedrijven gedwongen te sluiten, zodat hun personeel ingezet kon worden voor de Arbeitseinsatz (dwangarbeid) in Duitsland.

Bedrijven probeerden zich te beschermen door aan te tonen dat hun productie vitaal was voor de basisbehoeften van de Nederlandse bevolking of voor de infrastructuur. In dit geval was het diagrampapier cruciaal voor het functioneren van de koelhuizen van het Marktwezen, wat direct verbonden was met de voedselvoorziening en -opslag in Amsterdam. Door aan te tonen dat zij de enige leverancier waren, probeerde Mercurius een 'onmisbaarheidsstatus' te verkrijgen.