Officiële kennisgeving/circulaire. December 1942. Marktwezen-Amsterdam (waarnemend directeur J.J. Sieburgh). Groothandelaren in aardappelen, groenten en fruit op de Centrale Markt te Amsterdam. MARKTWEZEN-AMSTERDAM.

Amsterdam, December 1942.

K e n n i s g e v i n g
aan de groothandelaren in aardappelen,
groenten en fruit, gevestigd op de
Centrale Markt.
.-.-.-.-.-.-.

Hiermede breng ik te Uwer kennis, dat het noodzakelijk is gebleken verandering te brengen in de wijze, waarop de huren voor pakhuizen en plaatsen worden voldaan. Met ingang van 1 Januari 1943 zullen de huren der pakhuizen en de plaatsgelden niet meer door het personeel van het Marktwezen aan Uw pakhuis of plaats worden opgehaald (voor zoover U niet gireert), doch zullen deze gelden door U bij den kassier op het Hoofdkantoor moeten worden gestort of op de girorekening der Centrale Markt no. 74 bij het Gemeentelijk Girokantoor zijn overgeschreven vóór den zesden van iedere kalendermaand.

Betalingen van minder dan een twaalfde gedeelte van de jaarhuur zullen niet worden aanvaard. Per week zal dus de huur van plaatsen of pakhuizen niet meer betaald mogen worden.

De huur van de pakhuizen, welke à f 10,- per week voor opslag in gebruik zijn gegeven, moeten uiterlijk op den tweeden werkdag van iedere kalenderweek ten kantore van het Marktwezen bij den kassier zijn voldaan.

Om aan deze regeling de hand te kunnen houden, is bepaald, dat groothandelaren, die op bovenvermelde data nog niet aan hun verplichtingen hebben voldaan, niet tot de Centrale Markt zullen worden toegelaten, gedurende den tijd, dat zij in gebreke blijven.

Ik vertrouw dan ook, dat de groothandel aan bovenbedoelde nieuwe regeling zijn volle medewerking zal verleenen.

In dit verband moge ik in Uw aandacht aanbevelen, de mogelijkheid om een automatische gironachtiging aan Post- of Gemeentegiro te verstrekken of een bankinstelling tot betaling te machtigen, waardoor U ervan verzekerd bent, dat betaling bv. op den eersten van iedere maand plaatsvindt.

De Directeur,
wnd.
J.J. Sieburgh. Deze kennisgeving kondigt een administratieve hervorming aan bij het Amsterdamse Marktwezen. Vanaf 1 januari 1943 wordt de fysieke inning van huur- en plaatsgelden door personeel op de marktlocatie zelf afgeschaft. Huurders worden voortaan verplicht de betalingen zelf te verrichten via de kas op het hoofdkantoor of middels een overschrijving naar de girorekening van de Centrale Markt.

De regeling stelt strikte voorwaarden:
1. Betalingstermijn: Betaling moet vóór de 6e van de maand binnen zijn.
2. Minimumbedrag: Wekelijkse betalingen worden afgeschaft; men moet minimaal 1/12e van de jaarhuur (een maandbedrag) per keer voldoen.
3. Uitzondering: Opslagpakhuizen met een vast tarief van f 10,- per week blijven wekelijks belastbaar, maar ook deze moeten bij de kas worden voldaan.
4. Sanctie: De zwaarste maatregel is de uitsluiting van de Centrale Markt voor handelaren die niet tijdig betalen. Toegang wordt ontzegd zolang de schuld openstaat.

De brief sluit af met een aanbeveling voor automatisering via giro of bank, wat wijst op een drang naar modernisering en efficiëntie in de boekhouding. Het document dateert uit december 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat vormden in die tijd het kloppende hart van de voedselvoorziening in Amsterdam.

In deze periode was er sprake van toenemende schaarste, rantsoenering en strikte overheidscontrole op de distributie van goederen. Administratieve wijzigingen zoals deze konden enerzijds bedoeld zijn om personeelstekorten op te vangen (efficiëntie), maar dienden anderzijds als controlemiddel. De dreiging om handelaren de toegang tot de markt te ontzeggen was een zeer zware sanctie: uitsluiting betekende in feite het einde van de bedrijfsvoering, aangezien er buiten de Centrale Markt nauwelijks legale handel in aardappelen, groenten en fruit mogelijk was.

J.J. Sieburgh, die de brief ondertekent als waarnemend directeur, was een ambtenaar binnen het gemeentelijk apparaat dat onder toezicht van de bezetter de orde en distributie in de stad moest handhaven. De nadruk op tijdige betaling en de overgang naar giraal verkeer past in het bredere beeld van de rationalisering van de economie tijdens de oorlogsjaren.