Archief 745
Inventaris 745-414
Pagina 395
Dossier 2A
Jaar 1943
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

Naam Geb. datum Adres Markt Datum afvoering Artikel
Baas H. 26-2-'00 Bankastraat 2 II Sumatrastraat 26-7-'41 bloemen
Bakker-Drenburg G. 24-9-'13 Daendelstraat 17, Utrecht A. C. straat 16-11-'42 schoenwerk
Brave L.C. 19-3-'19 Anjelierstraat 126 III J. C. straat 14-12-'42 verschevisch
van Embden H. 15-10-'17 Ambonplein 2 hs Sum. straat 17-10-'42 bloemen
v.d. Berge Ph. 23-1-'07 Balistraat 87 II Sum. straat 17-10-'42 a.g.fr.
Broeder J. 1-2-'80 Elandsgracht 73 I A. C. straat 30-11-'42 g. fr.
Dongen H. J. van 26-9-'84 Vrolikstraat 143 III A. C. straat 30-11-'42 gr. en fruit
Guller W. H. 11-4-'77 St. Annenstraat 27 I A. C. straat 30-11-'42 2e h. boeken
de Graaff R. 19-7-'99 Torresstraat 34 II A. C. straat 9-11-'42 groenten
Heuvelink B. 15-5-'92 M.L. Trompstraat 29. Castricum Mosplein 28-11-'42 wol
Hoogeveen A 25-3-'20 Vijzelstraat 92 A. C. straat 2-11-'42 bloemen
Koolwerf J. H. F. 4-10-'13 Rozenstraat 87 II A. C. straat 14-12-'42 a.g.f.
Jansen A. 29-12-'14 Maasstraat 43 III A. C. straat 14-12-'42 gr. fruit
Kahlé J. H. 20-6-'16 Alb. Cuypstraat 191 I A. C. straat 16-11-'42 bl. en planten
Koordes J. 25-11-'99 Alb. Cuypstraat 156 I A A. C. straat 23-11-'42 gr. en fr.
Kruiter G. F. 4-9-'08 Balistraat 1 II Sum. straat 5-12-'42 bl. en planten
de Leeuw B. 26-4-'84 Vrolikstraat 105 III Alb. Cuypstraat 30-11-'42 kaas.
Lens C. L. 1-9-15 Daniël Stalpertstraat 20 hs Alb. Cuypstraat 21-12-'42 rubber, etc.
v. d. Linde J. 15-11-99 Wijttenbachstraat 96 I Sum. straat 7-11-'42 fruit
Meerschaert J. F. 23-6-65 Snelliusstraat 128 hs A. C. straat 30-11-'42 haring, versche visch.
Mol G.A. 22-3-94 Vrolikstraat 189 III A. C. straat 14-12-'42 a. g. fr.
Ploeger M. W. 31-10-'20 Buiksloterdijk 342 Mosplein 14-11-'42 bl. en pl.
Polstra A. H. 5-12-'12 Pieterwalerstraat 46 bel. A. C. straat 23-11-'42 ger. visch.
Post J.W. 16-2-'00 v. Spilbergenstraat 99 II A. C. straat 7-12-'42 cons. ijs
Reurs G. 26-1-80 Weenenland 2, Mon'dam Sum. straat 28-11-'42 ger. visch.
Riche W.C. 26-11-'15 Alb. Cuypstraat 195 II v. A. C. straat 21-12-'42 bloemen
Robert F. J. 11-3-'11 Cellbesstraat 109 I Sum. straat 14-11-'42 idem
Roodveld J. 24-10-14 Retiefstraat 95 hs A. C. straat 26-10-'42 bloemen of fruit.
Scherpenseel-Sligting W.C. 13-4-'93 Oude brugsteeg 25 Westerstraat 23-11-'42 ong. goederen.
Scholten A. 28-7-'19 Elandsgracht 65 hs. Alb. Cuypstraat 2-11-'42 zaad en planten
Scholten R. 13-10-93 idem idem 2-11-'42 idem
Snoek (Remmel) J. 10-8-'14 Volendam J. C. straat 19-10-'42 visch.

Opvallend is dat de data van afvoering zich sterk concentreren in het najaar van 1942 (met name november en december). Hoewel dergelijke lijsten vaak in verband worden gebracht met de uitsluiting van Joodse burgers, lijken de namen op deze specifieke lijst een gemengd beeld te geven, wat erop kan duiden dat het hier gaat om een algemene opschoning of handhaving (bijvoorbeeld wegens overtreding van prijsvoorschriften, distributieregels of het niet beschikken over de juiste papieren).

De afkortingen in de laatste kolom zijn typisch voor de markthandel:
- a.g.fr. / g. fr.: aardappelen, groenten en fruit.
- bl. en pl.: bloemen en planten.
- ger. visch: gerookte vis.
- ong. goederen: ongeregelde goederen (tweedehands of diverse artikelen). De Amsterdamse markten, zoals de Albert Cuypmarkt (A.C. straat), de markt in de Sumatrastraat en die op het Mosplein, vormden de levensader van de stadsvoorziening. Tijdens de bezetting werden deze plaatsen strikt gereguleerd door de bezetter en de lokale overheid. De schaarste nam toe, en de markt werd een plek van strikte controle op zwarte handel en prijsopdrijving. Tegelijkertijd werden duizenden Amsterdamse marktkooplieden gedwongen hun beroep op te geven, hetzij door de anti-Joodse maatregelen, hetzij door de algemene inkrimping van de legale handel. Dit register vormt een directe weergave van deze economische en sociale ontwrichting. De adressen tonen aan dat de kooplieden veelal uit de omliggende arbeiderswijken kwamen (de Pijp, de Jordaan, Amsterdam-Oost). M.L. Trompstraat Marktwezen

Samenvatting

Het document is een sprekend voorbeeld van de bureaucratische controle op de Amsterdamse markten tijdens de bezettingsjaren. De term "afgevoerd" is hier cruciaal; het betekent het intrekken van de marktvergunning en het verwijderen van de koopman van de standplaats.

Opvallend is dat de data van afvoering zich sterk concentreren in het najaar van 1942 (met name november en december). Hoewel dergelijke lijsten vaak in verband worden gebracht met de uitsluiting van Joodse burgers, lijken de namen op deze specifieke lijst een gemengd beeld te geven, wat erop kan duiden dat het hier gaat om een algemene opschoning of handhaving (bijvoorbeeld wegens overtreding van prijsvoorschriften, distributieregels of het niet beschikken over de juiste papieren).

De afkortingen in de laatste kolom zijn typisch voor de markthandel:
- a.g.fr. / g. fr.: aardappelen, groenten en fruit.
- bl. en pl.: bloemen en planten.
- ger. visch: gerookte vis.
- ong. goederen: ongeregelde goederen (tweedehands of diverse artikelen).

Historische Context

De Amsterdamse markten, zoals de Albert Cuypmarkt (A.C. straat), de markt in de Sumatrastraat en die op het Mosplein, vormden de levensader van de stadsvoorziening. Tijdens de bezetting werden deze plaatsen strikt gereguleerd door de bezetter en de lokale overheid. De schaarste nam toe, en de markt werd een plek van strikte controle op zwarte handel en prijsopdrijving. Tegelijkertijd werden duizenden Amsterdamse marktkooplieden gedwongen hun beroep op te geven, hetzij door de anti-Joodse maatregelen, hetzij door de algemene inkrimping van de legale handel. Dit register vormt een directe weergave van deze economische en sociale ontwrichting. De adressen tonen aan dat de kooplieden veelal uit de omliggende arbeiderswijken kwamen (de Pijp, de Jordaan, Amsterdam-Oost).

Genoemde Personen 1

M.L. Trompstraat

Locaties

Albert Cuypmarkt Retiefstraat Westerstraat

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Veen A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Kool Kruidenier (Droog): Bloem Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Tuin & Plant: Bloemen Tuin & Plant: Planten Tweedehands/Lompen: Lompen Tweedehands/Lompen: Ongeregeld Tweedehands/Lompen: Tweedehands Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Gerookt Vis & Zee: Haring Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Zuivel & Eieren: Eieren Zuivel & Eieren: Kaas Zuivel & Eieren: Zuivel

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

Andries Agsteribbe meerdere lingerie
Andries Agsteribbe meerdere lingerie
A. Agsteribbe Waterlooplein " "
A. Boots meerdere visch
A. Boots Waterlooplein visch.
A. Boots. Waterlooplein visch
A. Boots. Waterlooplein visch
A. Bos Waterlooplein groente en fruit
A. Bos Waterlooplein groente en fruit
A.C.J. Stultjes Waterlooplein mosselen
A.C.J. Stultjes mosselen
M. Acohen Waterlooplein Manufacturen
A.F.P. Ploeger-Gevers meerdere kramerijen, huish. art.
J. Premsela meerdere koek gebak
A.G. Ploeger-Gevers meerdere kramersw., huish. art.
A.H.A. Brinkbok meerdere huishoudelijke art.
A. Hakker Waterlooplein groenten
A. Hakker Waterlooplein groenten
A. Hakker Waterlooplein groenten
A. Hamel Waterlooplein glas, porcel.& aardewerk.
A.H.A. Nolte Waterlooplein groente & fruit.
A. Hendriks Waterlooplein Verdeelvisch
A. Hendriks meerdere verdeelvisch
A. Hes Waterlooplein visch.
Hartog Swart Waterlooplein ged. visch. + geschrapt [K.L.?]
A.K.W. v.d. Linde Waterlooplein Fruit
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6