Getypt verslag/memo met handgeschreven kanttekeningen en correcties. [Handgeschreven linksboven:] 4 X

Punten ariseering Vischmarkt.

Het aantal Joodsche koopers op de Vischmarkt beweegt zich tusschen de 30 en 40%; het juiste aantal is nog niet bekend, hiernaar wordt op de vischmarkt een onderzoek ingesteld. Bovendien een viertal Joodsche grossiers, waarvan Wijnschenk een der grootste aanvoerders is. L

[Handgeschreven in de linker marge bij bovenstaande alinea:]
L Totaal aantal koopers is onbek. aantal grossiers + koopers is resp. ca 20 en ca 750.

De Vischhal en derhalve ~~den~~ [met drie streepjes onderstreept] afslag wordt verboden terrein voor de Joden; op het buitenterrein zal een afscheiding worden gemaakt door middel van een hek; ongeveer 1/3 gedeelte van het buitenterrein zal voor de Joden moeten worden bestemd (komt ongeveer overeen met hun getaal~~s~~sterkte) en wel het Westelijk gedeelte van het terrein. Een apart toegangshek (het meest Westelijke derhalve) geeft toegang tot dit terrein. Zie hieromtrent bijgevoegde teekening. Op dit terrein zullen dus ook de Joodsche grossiers worden geplaatst.

Verdeelingsvisch.

[Handgeschreven in de linker marge:] Taanwerij

De zoetwatervisch, die in den afslag als "verdeelingsvisch" wordt gebracht zal in den afslag door het personeel worden toegewezen ook voor de Joden. Deze zijn hier dus niet bij. In overleg met den Directeur der Visscherijcentrale kan het percentage, dat van de verdeelvisch voor de Joden moet worden bestemd op 20 à 25% worden gesteld. Dit % is aan den hoogen kant genomen, omdat zeer veel visch door Joodsche venters aan niet-Joodsche publiek pleegt te worden verkocht. Gevreesd moet worden, wanneer dit % lager zou worden gesteld (bijv. 10 à 13%) dat hiervan het niet-Joodsche publiek slahhtoffer [sic] zou worden, doordat het niet meer van visch zou worden voorzien.

Wanneer de visch in de hal is toegewezen, kan het voor de Joden bestemde ~~geeld~~ [doorgehaald, daarboven handgeschreven:] deel door het halpersoneel naar het afgescheiden gedeelte worden getransporteerd.

Vrije visch (zeevisch, garnalen).

Het gedeelte, dat op den afslag wordt afgeslagen kan alleen door niet-Joodsche kooplieden worden gekocht. De Joden zullen derhalve eenige niet-Joodsche commissionnairs moeten aanwijzen, die voor hen op den afslag hun inkoopen doen. Dit geschiedt ook op den afslag te IJmuiden. Dit document is een kil, administratief verslag over de segregatie en economische uitsluiting van Joodse vishandelaren tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

1. Fysieke segregatie: Joden worden verbannen uit de centrale Vischhal en de afslag. Ze worden letterlijk achter een hek op een apart terrein (1/3 van het buitenterrein) geplaatst.
2. Economische controle: De term "ariseering" in de titel duidt op het proces waarbij Joden uit het economische leven werden verdrongen. Ze mogen niet meer zelf bieden op de afslag maar moeten gebruikmaken van niet-Joodse tussenpersonen (commissionnairs).
3. Rantsoenering en pragmatisme: Bij de "verdeelingsvisch" (vis onder staatscontrole) wordt een quotum van 20-25% gehanteerd. Opvallend is dat dit niet gebeurt uit humanitair oogpunt, maar om te voorkomen dat het "niet-Joodsche publiek" (de Ariërs) zonder vis komt te zitten, omdat veel Joodse venters ook aan niet-Joden leverden.
4. Terminologie: Het gebruik van de spelling "Visch" en "Joodsche" is conform de toenmalige spelling. De handgeschreven correctie van "geeld" naar "deel" en de opmerking over de aantallen in de marge tonen aan dat dit een werkdocument was in de bureaucratische uitvoering van de anti-Joodse maatregelen. Dit document stamt waarschijnlijk uit de loop van 1941. In dit jaar voerden de Duitse bezetter en collaborerende Nederlandse instanties de druk op de Joodse bevolking drastisch op. De Vischmarkt waarover gesproken wordt is zeer waarschijnlijk de Amsterdamse vismarkt. De genoemde "Wijnschenk" was een bekende naam in de Amsterdamse vishandel (de firma Gebr. Wijnschenk).

Het document illustreert de "tussenfase" van de vervolging: voordat de deportaties op grote schaal begonnen, werd de Joodse gemeenschap eerst sociaal en economisch geïsoleerd. De verwijzing naar IJmuiden onderaan geeft aan dat deze discriminerende maatregelen landelijk en systematisch werden doorgevoerd in de visserijsector. De handgeschreven notitie "Taanwerij" verwijst waarschijnlijk naar de locatie van het afgescheiden terrein; een taanwerij was een plek waar visnetten werden geconserveerd.