J. van Es

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Vorm en Stijl:** Het betreft een uiterst kort en zakelijk bericht, opgesteld op officieel briefpapier van de veilingvereniging. De tekst is getypt, wat gebruikelijk was voor zakelijke correspondentie in die tijd. * **Inhoud:** De afzender kondigt een bezoek aan de Centrale Markthallen in Amsterdam aan voor de eerstvolgende zaterdag. Gezien de aard van de organisatie (een fruitveiling) betreft dit waarschijnlijk een logistiek of commercieel werkbezoek. * **Administratieve sporen:** Het document bevat diverse administratieve kenmerken, zoals een archiefnummer (53/32), een paarse datumstempel (20/4, één dag na verzending ontvangen of verwerkt) en handgeschreven namen/paraferen ("J. van Es" en mogelijk "Broese") die wijzen op interne verwerking bij de ontvangende instantie in Amsterdam.

Officieel briefpapier met een handgeschreven namenlijst/handtekeningenlijst.

* **Handschrift:** Het document bevat diverse handschriften, wat aantoont dat de leden de lijst persoonlijk hebben getekend. Sommige handtekeningen zijn zeer vlot en gestileerd (zoals van J.C. Meijer), terwijl andere soberder zijn. * **Structuur:** De namen zijn verdeeld over twee kolommen. Onder de zevende naam in de rechterkolom is een horizontale streep gezet, mogelijk om een scheiding aan te brengen tussen verschillende groepen of momenten van ondertekening. * **Terminologie:** "Carriers" verwijst naar transportfietsen of lichte transportvoertuigen die in die tijd veelvuldig werden gebruikt voor stadsdistributie. * **Opmerkingen:** De afkorting "Gebr." staat voor "Gebroeders". De naam "M. Cohen" en andere namen zoals "van Collem" en "Schelvis" wijzen op de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap binnen de Amsterdamse markt- en transportsector van die tijd.

Getypte doorslag van een officiële brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer J. van Es om als verkoper te mogen optreden op de Centrale Markt in Amsterdam. De directeur stelt als harde voorwaarde dat de aanvrager een "pakhuisafdeeling" (een opslagruimte of box) op het marktterrein moet huren. * **Functionarissen:** De brief verwijst naar de bedrijfschef van de markt, de heer J. Broerse. De handgeschreven krabbel rechtsboven lijkt een paraaf of handtekening van deze Broerse te zijn, wat suggereert dat hij het dossier heeft gezien of afgehandeld. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toen gangbare formele spelling (bijv. "verkooper" met dubbel 'o' en de naamvalsvorm "den heer"). * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 5/11" duidt op de daadwerkelijke verzenddatum, één dag na de datering van de brief. De toevoeging "Wijk 23A" was onderdeel van de toenmalige wijkindeling van Amsterdam voor postbezorging of bevolkingsadministratie.

Handgeschreven administratief overzicht (schuldenlijst).

Het document is een overzicht van openstaande posten voor "krankenverpleging" (ziekenzorg). De lijst bevat namen van debiteuren, de huidige schuld en in de rechterkolom eventuele bedragen van een vorige afrekening of tegoeden ("te goed"). Verschillende namen op de lijst (zoals Abram, Magnes, Cohen, Schelvis en Vos) zijn veelvoorkomend binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam in die tijd. De administratieve symbolen (F, ≠, +) duiden op actieve opvolging van de betalingen; de betekenis hiervan is onderaan het document expliciet vastgelegd. De rode onderstrepingen bij specifieke bedragen markeren waarschijnlijk posten die extra aandacht vereisten of getotaliseerd moesten worden. De notitie "Opbergen act." (acta) bevestigt dat de administratieve handeling op 18 februari 1941 als afgehandeld werd beschouwd.

Getypt verslag of uittreksel van notulen van een bestuursvergadering (waarschijnlijk van het Marktwezen of de commissie voor de Centrale Markt).

Dit document biedt een inkijkje in de strikte regulering van de Amsterdamse groothandel in levensmiddelen (met name groenten) aan het eind van de jaren dertig. Centraal staat de toegang tot de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat). Er worden vier casussen behandeld: 1. **Groenhuyzen:** Wordt afgewezen omdat hij inmiddels als gewone marktkoopman (detailhandel) op de Albert Cuyp werkt en zijn eerdere handelsvolume als grossier te gering was. 2. **S. Kroes:** Wordt met wantrouwen bekeken. Hij wordt geschetst als iemand die onvoldoende solvabel is en mogelijk misbruik maakt van de regels door anderen voor zijn karretje te spannen. Het feit dat hij "steun" (een uitkering) heeft genoten, weegt negatief mee voor zijn status als 'bonafide' ondernemer. 3. **Ruhe & Kempers:** Hun verzoek wordt formeel-juridisch afgewezen. Zij proberen als producenten (tuinders) de "veilingplicht" te ontduiken. Door zelf als grossier op te treden, zouden ze hun producten buiten het verplichte veilingwezen om kunnen verkopen. De overheid staat dit niet toe om prijsstabiliteit en controle te waarborgen. 4. **J. van Es:** De bespreking van zijn status als voormalig "leurder" (straatverkoper) is op deze pagina nog niet afgerond.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Schrift:** Een duidelijk, verzorgd cursief handschrift, representatief voor de eerste helft van de 20e eeuw. * **Taalgebruik:** Formeel en beleefd Nederlands ("wilde ik U beleefd verzoeken", "Hoogachtend"). * **Inhoudelijke kern:** De afzender, J. van Es, een geregistreerd handelaar (gezien het vermelde erkenningsnummer), vraagt om de huur van een pakhuis op de Centrale Groentenmarkt in Amsterdam. Hij informeert specifiek naar de mogelijkheid van een korter huurcontract (halfjaar in plaats van een jaar). * **Administratieve context:** De aantekening "t. bespr." (te bespreken) onder de naam Th. Brouwer (waarschijnlijk een functionaris bij de markt) wijst erop dat het verzoek in beraad werd genomen. Het grote referentienummer bovenaan met de aanduiding "M. 1941" suggereert dat de brief later in een dossier uit 1941 is gearchiveerd of dat de afhandeling langer heeft geduurd.

Zakelijke brief (juridische correspondentie).

* **Kernboodschap:** De advocaat verzoekt de administratie van de Centrale Markthallen om assistentie bij het uitreiken van een officiële dagvaarding aan een binnenschipper. * **Casus:** Schipper Krijn van der Kolk (van het schip 'Twee Gebroeders') moet op 26 november 1941 voor de rechtbank in Dordrecht verschijnen vanwege een echtscheidingsprocedure die door zijn vrouw, J. van Vessem, is aangespannen. * **Logistiek detail:** Omdat de schipper mobiel is, moet de postbezorging gecoördineerd worden op zijn verwachte losplaats (de Markthallen). De advocaat geeft een specifieke locatie aan waar de schipper zich op dat moment bevindt voor reparaties (Machinefabriek aan de Spijkerkade). * **Urgentie:** De handgeschreven kanttekening "spoed" onderstreept dat de brief op 20 november is verzonden en de schipper al op 26 november in de rechtbank moet zijn.

Dienstbrief / Oproep (doorslag)

* **Inhoud:** Het document is een formele oproep aan de heer J. van Es om zich te melden bij een bedrijfschef. De afspraak dient plaats te vinden in de ochtenduren (tussen 9 en 10 uur) op een specifieke locatie: de Centrale Hal, nummer H.69. * **Toon:** De toon is zakelijk, directief en typisch voor de ambtelijke correspondentie van die tijd ("Hiermede verzoek ik U zich [...] te willen vervoegen"). * **Administratieve details:** De codes "37/33/3 M." en "Wijk 23A" duiden op een strikte administratieve ordening, waarschijnlijk gerelateerd aan de personeelsadministratie of wijkindeling van de betreffende dienst. De afkorting "HG." rechtsboven zou kunnen staan voor "Hand-Giro" of een specifieke afdeling.

Doorslag (carbonkopie) van een getypte ambtelijke brief.

* **Inhoud:** Het document is een formele oproep aan de heer J. van Es om zich te melden bij een bedrijfschef. De afspraak moet plaatsvinden in de ochtenduren (tussen 9 en 10 uur) in de "Centrale Hal", standplaats of kantoor No. H.69. * **Locatie:** De Celsiusstraat 26 bevindt zich in de Amsterdamse wijk Watergraafsmeer (Oost). De "Centrale Hal" verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam-West, die in 1934 werden geopend. "H.69" duidt op een specifieke locatie binnen de groothandelshallen. * **Stijl:** De taal is formeel en typerend voor de vroege 20e eeuw ("Hiermede verzoek ik U", "zich te willen vervoegen", "des voormiddags"). * **Administratieve sporen:** * **"laten":** Een archivistische of administratieve aanwijzing, mogelijk bedoeld om het document in het dossier te behouden of een actie onveranderd te laten. * **"HG":** Mogelijk de initialen van de opsteller of een afkorting voor een specifieke afdeling (bijv. Hoofdbureau of Handelsgebouw). * **"37/33/3 M":** Een dossier- of archiefkenmerk. * **"Wijk 23A":** De administratieve wijkindeling van de geadresseerde.

Zakelijke correspondentie (doorslag/archiefkopie van een getypte brief).

* **Inhoud:** De brief is een formele uitnodiging aan de heer Van Es voor een gesprek met een afdelingshoofd (bedrijfschef), de heer J. Broerse. Dit is een reactie op een schrijven van Van Es van ruim een maand eerder (14 april). * **Locatie:** De afspraak vindt plaats in de "Centrale Hal, No. H.69". Gezien de context van Amsterdam en de term "Centrale Hal", verwijst dit zeer waarschijnlijk naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. * **Stijl en Spelling:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele schrijftaal en spelling (bijv. "den heer", "bedrijfschef", "tusschen", "des voormiddags"). * **Administratieve kenmerken:** De aanduiding "Wijk 23A" duidt op een administratieve indeling van de stad. De code "HG." in de rechterbovenhoek zijn mogelijk de initialen van de typist(e) of de behandelend ambtenaar. Het kenmerk "37/33/2 M" wijst op een systematische archivering, waarbij de "M" mogelijk staat voor "Marktwezen".

Getypte bijlage bij een officiële brief.

* **Economische Controle:** Het document getuigt van de strikte regulering van de voedseldistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Groente- en Fruitcentrale trad op als controlerend orgaan. * **Aard van de Straffen:** Handelaren werden voor periodes van zes maanden tot een jaar uitgesloten van deelname aan veilingen. De reden voor deze straffen wordt niet expliciet vermeld, maar in deze periode ging het vaak om overtredingen zoals zwarte handel, prijsopdrijving of administratieve onregelmatigheden. * **Logistiek Netwerk:** De lijst geeft een gedetailleerd inzicht in de logistieke lijnen van de Amsterdamse Centrale Markt. Het toont hoe handelaren via commissionairs (tussenpersonen) goederen betrokken van veilingen door het hele land (van Noord-Holland tot Limburg en Zeeland). * **Terminologie:** "Punten hebben" op een veiling verwijst waarschijnlijk naar de registratie of het recht om op die specifieke locaties in te kopen.

Dienstbrief / Oproep.

* **Inhoud:** De brief is een formele oproep aan de heer J. van Es om zich te melden bij een zekere heer J.J. Sieburgh op het kantoor aan de Jan van Galenstraat 14. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is ambtelijk en zakelijk, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (bijv. "Hiermede", "vervoegen", "den Heer"). * **Administratieve sporen:** De rode aantekening "Verzonden 21/9" is een typisch archiefkenmerk dat bevestigt dat de brief op de dag van dagtekening ook daadwerkelijk is uitgegaan. Het adres Jan van Galenstraat 14 was het hoofdkantoor van de Centrale Markt in Amsterdam.

Zakelijke brief / Betalingsherinnering (aanmaning)

Deze brief is een formele en dwingende aanmaning. De heer J. van Es wordt erop gewezen dat hij voor de tweede keer ("wederom") te laat is met het betalen van de huur voor zijn pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De toon is streng: de huurder krijgt slechts drie dagen de tijd om de schuld van 83,34 gulden te vereffenen aan het kantoor aan de Jan van Galenstraat 14. Bovendien wordt hij gewaarschuwd dat toekomstige betalingen strikt vóór de zesde van de maand binnen moeten zijn om verdere aanmaningen te voorkomen. De handgeschreven rode notities zijn administratieve aantekeningen die bevestigen wanneer de brief daadwerkelijk is verzonden.

Formele aanmaning/betalingsherinnering (doorslag).

Dit document is een officiële aanmaning gericht aan de heer J. van Es wegens een betalingsachterstand. Uit de tekst valt op te maken dat Van Es een "pakhuisafdeeling" (een opslagruimte) huurt op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten van de brief zijn: 1. **Ingebrekestelling:** De huurder is "wederom" te laat met betalen. 2. **Bedrag:** Er staat een bedrag open van 83,34 gulden. 3. **Deadline:** De huurder krijgt drie dagen de tijd om het bedrag te voldoen aan het kantoor aan de Jan van Galenstraat 14. 4. **Toekomstige afspraak:** De directeur wijst de huurder er nadrukkelijk op dat toekomstige termijnen vóór de 10e van de maand voldaan moeten zijn, zonder dat daar eerst een herinnering voor gestuurd hoeft te worden. De toon van de brief is formeel, streng en ambtelijk. De aantekening "2 doorsl." in rood potlood wijst erop dat dit een doorslag (kopie) is voor het archief, en dat er in totaal twee kopieën zijn gemaakt.

Zakelijke brief / Aanmaning (ingebrekestelling).

* **Inhoud:** Het document is een officiële aanmaning wegens een betalingsachterstand. De heer J. van Es wordt gesommeerd om de huur voor zijn pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam alsnog te voldoen. * **Kerngegevens:** Het openstaande bedrag is 83,34 gulden. Er wordt een strikte betalingstermijn van drie dagen gesteld. Tevens wordt de huurder gewezen op de plicht om toekomstige termijnen vóór de zesde van de maand zelfstandig te betalen. * **Marginalia:** De handgeschreven aantekeningen zijn cruciaal voor de administratieve afhandeling. "Genot. 19/2-43" betekent dat de brief op 19 februari is genoteerd/ontvangen. De tekst "Betaald 22/2-43" met de bijbehorende paraaf bewijst dat de heer Van Es binnen de gestelde termijn aan zijn verplichting heeft voldaan. * **Toon:** De taal is formeel, dwingend en juridisch van aard ("wederom in gebreke", "maan ik U bij dezen aan").

Grootboekblad / Administratief kasblad voor huuradministratie.

Het document is een nauwkeurige boekhoudkundige staat van openstaande huurbedragen. Er zijn drie verschillende posten zichtbaar (folio 43, 49 en 77). * **Folio 43:** Toont een verrekening waarbij de hoofdbewoner (Dikstaal) een deel van de huur aftrekt vanwege onderhuur door de firma J.C. Kony & Zoon. * **Folio 77:** Dit is de meest complexe post. Het betreft een achterstand of berekening over vijf maanden. Opvallend is de aftrek ("af") van bedragen wegens verhuur aan de "Gem. Gevolm." (Gemeentelijk Gevolmachtigde) en een zakelijke entiteit (G. v.d. Wal & Co). De berekening eindigt met een restantbedrag van fl 35.51. * De rode tekst **"Zal gecorrigeerd worden"** duidt op een administratieve onjuistheid of een lopende reclamatie die nog verwerkt moet worden in de definitieve boeken.

Getypte brief/doorslag met handgeschreven kanttekeningen.

Het document is een officiële mededeling van een directeur (waarschijnlijk van een havenbedrijf of pakhuiscomplex) aan verschillende huurders. De kern van de brief is dat "Pier C" is gevorderd door de Duitse Weermacht. Als gevolg hiervan krijgen de genoemde huurders toestemming om hun pakhuisruimte (aangeduid met sectienummers zoals E 17, B 7, etc.) onder te verhuren aan specifieke grossiers. Opvallend is dat de administratieve afhandeling van de vergoedingen bij de huurders zelf wordt neergelegd ("De verrekening... dient door U te geschieden"). De bedragen variëren tussen de 800 en 1100 gulden per jaar. Er zijn handgeschreven correcties en parafen zichtbaar, wat duidt op een werkdocument dat daadwerkelijk in de administratieve stroom is gebruikt.

M. de Haan.

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-

# TRANSCRIPTIE Den Heer Directeur v/h Marktwezen. Jan van Galenstraat. AMSTERDAM W. ===========

# TRANSCRIPTIE Den Heer. Directeur v/h. Marktwezen Jan van Galenstraat Amsterdam (W.)

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan, rechts van het midden:] v/d J Koppenol.