R. de Boer
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
R. de Boer (geb. 1917) was actief als marktkoopman in Amsterdam. In 1939 had hij een standplaats op de Nieuwmarkt. In 1940 was hij betrokken bij administratieve procedures op diverse markten (Waterlooplein, Uilenburg, Amstelveld, Mosplein, Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Lindengracht). Een saldilijst uit 1939 toont een debiteur G. J. v.d. Brink met een saldo van ruim 2662 gulden. In 1944 woonde hij op de Veldzijde in Wilnis (Utrecht), wat wijst op een agrarische achtergrond of verhuizing. De specifieke reden voor zijn verdwijning uit de Amsterdamse marktdata is onbekend.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
| EZ./248 | R. de Boer. | 12/1 02 | W | Rapenburgerstraat 45 | II | " | |
| EZ./248 | R. de Boer. | 12/1 02 | W | Rapenburgerstraat 45 | II | " | |
| EZ./248 | R. de Boer. | 12/1 02 | W | Rapenburgerstraat 45 | II | " | |
Archiefdocumenten
Boekhoudkundig overzicht / Lijst van debiteuren.
* **Financiële status:** Het document is een saldilijst van een bedrijf. De grootste debiteur is G. J. v.d. Brink met een saldo van ruim 2662 gulden. Het totaalbedrag dat aan het einde van de pagina wordt overgedragen ("Transp" voor Transport) is 4018,29 gulden. * **Opvallende details:** Bij J. Posener is het creditbedrag doorgestreept, hoewel het saldo nog steeds is genoteerd. Bij C. Kooy overstijgt het credit het debet (een negatief saldo van 0,20), maar dit staat wel in de saldokolom genoteerd. * **Namen:** Er staan zowel individuen als firma’s ("Fa.") op de lijst. Veel namen (zoals Aysteribbe, Mok, Hakker, Moffie en Polak) zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam en omstreken in die tijd.
Dienstbrief / Vergunning
* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in zakelijk, formeel Nederlands van voor de oorlog. Opvallend is de spelling van "hierby" en "bystaan" met een 'y' in plaats van de moderne 'ij'. * **Inhoudelijke kern:** De heer Veldman krijgt toestemming om zich op zijn marktplaats in de Albert Cuypstraat te laten ondersteunen door H. Bonhoffer. * **Beperkingen:** De toestemming is strikt geformuleerd: Bonhoffer mag enkel *bijstaan* en de heer Veldman niet *vervangen*. Dit duidt op een streng reglement waarbij de vergunninghouder persoonlijk aanwezig moest zijn. De toestemming is "tot wederopzegging", wat betekent dat de directie deze op elk moment kan intrekken. * **Contextuele details:** De vermelding "Wijk 14" verwijst naar de specifieke marktsectie of administratieve indeling van Amsterdam in die tijd.
Brief / Formele doorslag (kantoorkopie).
De brief is een officiële administratieve beslissing met betrekking tot een marktkraamvergunning. Mejuffrouw Wouters, de vergunninghoudster van een standplaats op de Lindengracht-markt in de Amsterdamse Jordaan, heeft verzocht om een wijziging in haar assistentie. De directeur verleent toestemming dat Marie Stricker (geboren in 1917) de taak van assistente overneemt van Mej. M.W. ter Veen-Stricker. Opvallend is de juridische precisering "bijstaan - niet vervangen". Dit duidt op het strikte marktreglement van die tijd: de vergunninghoudster (Wouters) moest in principe zelf aanwezig zijn en mocht enkel hulp krijgen. De vervanging van de ene assistente door de andere moest formeel worden goedgekeurd door de overheid.
Document
* **Kern van de brief:** De afzender vraagt de Directeur van de Maatschappelijke Steun om opheldering over de financiële status van de heer A. van Haeften. Het gaat specifiek om de vraag of Van Haeften geen of minder steun krijgt omdat hij familieleden heeft die wettelijk verplicht zijn hem te onderhouden (*onderhoudsplichtige bloedverwanten*), terwijl zijn feitelijke financiële situatie vergelijkbaar is met die van mensen die wél volledige overheidssteun ontvangen. * **Stijl en taal:** De brief is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog, inclusief de toen geldende spelling (bijv. "Maatschappelijken", "mededeelen", "financieele"). * **Opvallend:** In de getypte tekst staat een spelfout in het woord "Maatschappeliijken" (met dubbel 'ii'). Tevens wijst de handgeschreven notitie "2ex. R. de Boer" erop dat dit een tweede exemplaar was, bestemd voor een specifiek persoon binnen de administratie.
Officiële brief/kennisgeving.
Deze brief is een officiële mededeling aan de heer M. Polak betreffende een disciplinaire maatregel. De kern van de brief is de omzetting van een eerder opgelegde straf naar een voorwaardelijke straf. * **De straf:** Het ontzeggen van het recht om gedurende één week een standplaats op de Amsterdamse markten in te nemen. * **Voorwaarde:** De straf wordt alleen uitgevoerd als de heer Polak binnen een jaar ("na dato dezes") opnieuw een "laakbare handeling" begaat. * **Juridische nuance:** De brief benadrukt dat deze voorwaardelijke straf losstaat van eventuele nieuwe straffen die bij een volgend vergrijp opgelegd zouden worden ("onverminderd de straf die alsdan op het nieuwe feit zal worden gesteld"). De toon is formeel en administratief, kenmerkend voor gemeentelijke correspondentie uit die periode.
Getypte officiële waarschuwingsbrief met handgeschreven kanttekeningen.
* **Inhoud:** De brief is een formele berisping aan een marktkoopman, de heer C. Rustenburg. Hij wordt ervan beschuldigd dat hij op 27 april van dat jaar (1940) hulp heeft gehad van een niet-geautoriseerde jongen bij zijn marktkraam op de Albert Cuypstraat. * **Toon:** De toon is autoritair en streng ("Ik waarschuw U hierbij ernstig"). Het geeft aan dat er strikte regels waren verbonden aan het drijven van handel op de Amsterdamse markten en wie daar mocht assisteren. * **Administratieve details:** De brief bevat diverse administratieve kenmerken zoals een dossiernummer en de aanduiding "Wijk 7". De handgeschreven tekst "Verzonden 17/5 - '40" bevestigt de datum van uitgang. De naam "Lev. R. de Boer" bovenaan kan verwijzen naar de ambtenaar die de overtreding heeft geconstateerd of het dossier beheerde.
Handgeschreven administratieve notitie op gelinieerd papier.
* **Structuur:** Het document is een werknotitie of een uittreksel uit een groter register. De bovenste lijst bevat enkel namen, terwijl de onderste lijst meer details verschaft over adressen en administratieve statussen. * **Administratieve termen:** * **"vervoerlijsten":** Wijst op de logistieke planning van personen of goederen. * **"Z.W.":** De gebruikelijke afkorting voor de Ziektewet. * **"garn":** Mogelijk een afkorting voor 'garnizoen' of 'garnituur', maar in deze context waarschijnlijk een administratieve categorie of een verwijzing naar werkzaamheden/rantsoenen. * **"id.":** Afkorting voor 'idem' (hetzelfde), verwijzend naar het adres of de status erboven. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk handschrift uit de midden-20e eeuw, waarschijnlijk van een administratief medewerker.
Achterzijde van een envelop.
* **Afzender:** De envelop is afkomstig van 'R. Boer', woonachtig aan de Veldzijde in Wilnis. De achternaam 'Boer' en de locatie (Wilnis) wijzen op een agrarische achtergrond. Veldzijde is een bekende weg/buurt in Wilnis (provincie Utrecht). * **Notities:** De verticale tekst lijkt een aantekening van de ontvanger over de datum van ontvangst ("Aankom[st] 16/5 47"). De vermelding van "uien" suggereert dat de correspondentie te maken had met de handel of levering van landbouwproducten. * **Context van de cijfers:** De losse cijfers "ij 4" en "20" kunnen verwijzen naar hoeveelheden, gewichten of sorteercodes die tijdens het verwerkingsproces zijn genoteerd.
Document
Het document is een administratief overzicht van vergunninghouders. De kolommen bevatten specifieke gegevens die relevant waren voor de bezettingsautoriteiten of de Joodsche Raad: * **Wijkcodes**: De letters (Z, C, O, N, W) verwijzen naar de Amsterdamse stadsdelen: Zuid, Centrum, Oost, Noord en West. * **Artikelen**: De afkorting "A. gr. fr." staat voor "Aardappelen, groenten en fruit". Dit waren handelaren die door hun beroep mogelijk een (tijdelijke) vrijstelling of "Sperre" genoten. * **De letter 'D'**: De meest cruciale toevoeging is de letter 'D' in de rechterkolom. De legenda bovenaan bevestigt dat dit "naar Drenthe" betekent. Dit is een eufemisme voor deportatie naar Kamp Westerbork, vanwaaruit de meeste slachtoffers naar de vernietigingskampen in Polen werden getransporteerd.
Archieflijst-vermeldingen
Boekhoudkundig overzicht / Lijst van debiteuren.
| R. de Boer | - 28 48 | - 27 32 | - 1 16 |
Koopliedenlijsten
Onbekend — standplaats - 1 16
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] *M. de Boer* [Getypt, linksboven:] VP/HG. 72/74/2 M. [Handgeschreven, middenboven:] *verzonden 11/8* [Getypt, rechts:] 11 Augustus 1939. den Heer G.Reens, Hemonystraat 64 II, Amsterdam-Zuid. Wijk 17. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 22 Juli jl. beves- tig ik hierbij, dat U op 5 Mei 1936 toestemming is verleend om L.Reens, Mauritskade 107, o...
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] *den. R. de Boer.* [Linksboven, getypt:] vP/HG. 90/52/2 M. [Midden boven, handgeschreven:] *Gezonden 24/10-'39* [Rechts, getypt:] 24 October 1939. den Heer R. Brander, Zwanenburgwal 66 hs, Amsterdam-Centrum. Wijk 3. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 25 September jl. be- richt ik U, dat U toestemming kan worden verleend om zich, in verband met Uw ...
# TRANSCRIPTIE Zie Mr. de Boer. HG. 25/192/2 M. Verzonden 21/10 - ’39 19 October 1939. den Heer B.Schelvis, Albert Cuypstraat 146 II inw. <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 14. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 6 October jl. op de markt Albert Cuypstraat heeft laten assisteeren, terwijl U dezerzijds daartoe geen toestemming is verleend. Ik waarschuw U hierbij, dit voortaan na te laten. De Direc...
# TRANSCRIPTIE vdL/HG. 24 Juni 1940. den Heer C.H.de Boer, Secretaris van "Dierenvrienden", Linnaeusstraat 45 a, Amsterdam-Oost. Zeer Geachte Heer,
# TRANSCRIPTIE M. de Boer (handgeschreven) VD/HG. Mw. D. Polak-Verdoner, Majubastraat 63 I, Amsterdam-Oost. Wijk 20. 30/72/2 M. 18 December 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 December jl. bericht ik U, dat de plaatsen van Uw echtgenoot op de markten Lindengracht Waterlooplein en Westerstraat, gedurende den tijd, dat hij is ingesloten, voor hem beschikbaar worden gehouden. Gedurende den ...