E. Morpurgo

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Kern van het verzoek:** De briefschrijver vraagt een officiële vergunning of bewijs aan voor zijn dochter (Mej. A. Morpurgo) om haar moeder (E. Morpurgo-Lopes Dias) te mogen assisteren bij de verkoop op de markt. * **Medische onderbouwing:** De noodzaak voor hulp wordt gemotiveerd door de gezondheidstoestand van de echtgenote; zij lijdt aan ernstige reuma en is onder behandeling bij de bekende arts Dr. van Breemen. Een medische controlekaart is als bewijs bijgevoegd. * **Administratieve verwerking:** De kantlijnaantekeningen wijzen op de afhandeling door de dienst Marktwezen. "gest. 28/6/39" suggereert dat de brief de volgende dag in behandeling is genomen. De vermelding "à f 0,50" duidt mogelijk op legeskosten voor het gevraagde bewijs. * **Urgentie:** De afzender vraagt om een snelle reactie (voor vrijdagmorgen), wat wijst op een naderende marktdag of dringende noodzaak.

Brief/Verzoekschrift (slotpagina).

Dit document is de afsluiting van een brief waarin de schrijver, E. Morpurgo, een verzoek indient met betrekking tot de medische zorg van zijn echtgenote. Hij vraagt om haar "controle kaart", die zij nodig heeft voor een aanstaand bezoek aan een zekere Dr. van Buchem op vrijdagmorgen. De brief is formeel van toon ("Uwe bemoeiingen", "hoogachtend"). Zeer opvallend is de toevoeging van een legitimatiekaartnummer (108) onder de adresgegevens, wat wijst op een noodzaak tot officiële identificatie bij de geadresseerde instantie.

Ambtelijke notitie / Bijblad van de Gemeente Amsterdam (Marktwezen).

Het document betreft een verzoek van de markthandelaar E. Morpurgo om zijn dochter als assistent te laten optreden voor zijn echtgenote op de zaterdagen. De reden hiervoor is dat Morpurgo zelf op die dagen op de markt in Zaandam staat. In eerste instantie lijkt er geen bezwaar te zijn van de ambtenaar die de eerste verklaring opstelt, mits de dochter de echtgenote slechts "assisteert" en niet volledig vervangt, en er niet meer dan drie personen tegelijk bij de kraam staan. Echter, het uiteindelijke advies van de chef-marktoezicht (Van Meukerken) luidt negatief. De reden voor de weigering is dat de dochter reeds in loondienst is bij de firma Reiss. Bovendien wordt opgemerkt dat firma Reiss de leverancier is van de handelswaar van de familie Morpurgo, wat mogelijk wijst op een ongewenste verstrengeling van belangen of een overtreding van de marktvoorschriften omtrent personeel en leveranciers. Ook wordt er melding gemaakt van een rapport over mogelijke "ordeverstoring".

Doorslag van een officiële brief (typegeschreven met handgeschreven kanttekeningen).

Deze brief is een formele afwijzing van een verzoek van een marktkoopman. De heer E. Morpurgo had gevraagd of hij op zijn staanplaats op de Albert Cuypmarkt geassisteerd mocht worden door zijn dochter. Na overleg met de inspecteur van het Marktwezen wordt dit verzoek door de directie resoluut afgewezen. Het woord "niet" is in de tekst onderstreept om de nadruk te leggen op de afwijzing. De toon is kort en zakelijk, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd. De handgeschreven aantekeningen ("Verzonden 29/7") wijzen erop dat dit een archiefexemplaar (doorslag) is dat diende als bewijs van verzending.

Officiële brief/correspondentie (doorslag).

* **Inhoud:** De brief betreft een formele afwijzing van een verzoek. De heer E. Morpurgo had gevraagd of hij op zijn marktplaats aan de Albert Cuypstraat mocht worden bijgestaan door zijn dochter. Dit verzoek wordt, na een eerder gesprek met een inspecteur, definitief afgewezen. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is zakelijk, afstandelijk en formeel-ambtelijk, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (bijv. "terzake", "bystaan", "inwilliging"). * **Visuele elementen:** Het woord "niet" is onderstreept om de afwijzing te benadrukken. De adressering bevat een wijknummer (Wyk 22A), wat duidt op de toenmalige administratieve indeling van Amsterdam. * **Staat:** De brief is een getypte doorslag op dun papier, een standaardmethode voor dossiervorming in die tijd.

Doorslag van een getypte zakelijke brief (archiefexemplaar).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat op 16 september 1940 door mevrouw Morpurgo-Koe was ingediend. Hoewel de specifieke aard van het verzoek niet wordt genoemd, is de aanleiding duidelijk: haar marktplaats op de Nieuwmarkt. * **Waarschuwing:** De directeur waarschuwt de geadresseerde expliciet dat haar standplaats op de Nieuwmarkt zal worden ingetrokken als zij deze niet regelmatig bezet. Hij beroept zich hierbij op het geldende markreglement. Het woord 'niet' is onderstreept om de afwijzing te benadrukken. * **Administratieve context:** De handgeschreven notitie "Verzonden" en de paraaf duiden op de verwerking van de correspondentie binnen de gemeentelijke administratie. De vermelding "Wijk 20" verwijst naar de administratieve indeling van Amsterdam voor markttoezicht.

Doorslag van een getypte brief.

Dit document is een formele afwijzing van een verzoek dat is ingediend door Elisabeth Morpurgo-Koe, een weduwe woonachtig in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost. De inhoud van haar oorspronkelijke verzoek (van 16 september 1940) wordt niet expliciet genoemd, maar de reactie van de directeur is streng en waarschuwend van aard. De kern van de brief is de mededeling dat haar marktplaats op de Nieuwmarkt ingetrokken zal worden als zij deze niet "regelmatig bezet". Er wordt verwezen naar de strikte naleving van het 'Reglement op de Markten'. De toon is ambtelijk en onverbiddelijk.

Officiële waarschuwing/aanmaning betreffende marktgeld.

* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie aan de heer E. Morpurgo wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de markt Uilenburg. Hem wordt gesommeerd om vóór 21 januari 1940 te betalen. * **Sancties:** Bij het niet tijdig voldoen aan de betaling zal zijn vaste standplaats "onherroepelijk" worden ingetrokken op basis van artikel 11 van het marktreglement. * **Uitzonderingen:** De brief biedt een ontsnappingsclausule: als de wanbetaling voortkomt uit overmacht (zoals opname in een ziekenhuis) of financiële onmacht (ontvangen van sociale steun), moet dit direct gemeld worden om de intrekking te voorkomen. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en bureaucratisch.

Briefkaart (adreszijde).

* **Adressering en Locatie:** De kaart is gericht aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam-West. Hier bevond zich de Jan van Galenschool (huisnummers 31-33), die in mei 1940 door de Nederlandse autoriteiten werd gebruikt als interneringsdepot voor "vijandelijke onderdanen". Na de capitulatie bleef het gebouw in gebruik voor militaire en administratieve doeleinden, waaronder de opvang van gedemobiliseerde militairen of personen die door de nieuwe bezetter werden vastgehouden. * **Personen:** De afzender "E. Morpurgo" is Elsa Morpurgo-Levie (1904-1944). Zij woonde aan het Watteauplein 17 in Amsterdam-Zuid ("Fresia" was de naam van de woning). Zij schrijft aan haar echtgenoot, Alfred Morpurgo (1899-1944). Beiden waren van Joodse afkomst; zij kwamen later in 1944 om in Centraal-Europa (Auschwitz/Bergen-Belsen). * **Administratieve Stempels:** De paarse stempels duiden op censuur of kampregistratie. Het nummer "33" (handgeschreven rechtsonder en herhaald in de stempel linksboven) was waarschijnlijk het persoonsnummer van Alfred Morpurgo tijdens zijn verblijf in de Jan van Galenstraat. De code "M. 1940 9/4" verwijst vermoedelijk naar een specifieke administratieve reeks of de datum van de oorspronkelijke registratie.

Handgeschreven brief/notitie.

Het document is een korte zakelijke correspondentie waarin de afzender, E. Morpurgo, een administratieve fout aan de kaak stelt. Er is blijkbaar verwarring ontstaan bij de Dienst van het Marktwezen over de identiteit van de afzender, aangezien er een naamgenoot actief is. De schrijver probeert deze persoonsverwarring op te lossen door zijn specifieke werklocatie (de Westerstraatmarkt) en zijn exacte standplaatsnummer (No 22) door te geven. Het taalgebruik is formeel bedoeld maar bevat enkele archaïsche spelfouten en grammaticale onjuistheden die kenmerkend zijn voor de tijd en de sociale achtergrond van de marktkoopman (zoals *"ik ... bezoekt"* en *"notie 's"*). De toon is beleefd doch dringend.

Doorslag van een officiële administratieve brief (waarschuwing).

Dit document is een formele waarschuwing aan een markthandelaar, de heer E. Morpurgo. Uit de tekst blijkt dat de heer Morpurgo bezwaar had gemaakt (via een briefkaart op 7 april) tegen een eerdere waarschuwing. De directeur van de markten verwerpt dit bezwaar en stelt dat de waarschuwing terecht was, aangezien de handelaar sinds het begin van het jaar (1940) tien keer afwezig is geweest op zijn standplaats aan de Westerstraat. De toon is strikt bureaucratisch en juridisch van aard, waarbij direct gedreigd wordt met het intrekken van de vergunning op basis van het 'Reglement op de Markten'. De handgeschreven aantekening "Verzonden 16/4-'40" dient als administratieve bevestiging voor het dossier.

Document

Deze brief is een formele waarschuwing aan een marktkoopman, de heer E. Morpurgo. De directeur van het marktwezen reageert op een protest van Morpurgo tegen een eerdere waarschuwing. De directeur wijst dit protest af en stelt dat de waarschuwing terecht was, aangezien Morpurgo sinds het begin van 1940 al minstens tien keer afwezig is geweest op zijn standplaats op de markt in de Westerstraat. De brief eindigt met een laatste waarschuwing: als het marktreglement niet wordt nageleefd, zal zijn vergunning (de marktplaats) worden ingetrokken. De toon is streng en bureaucratisch, typerend voor de gemeentelijke administratie van die tijd.

Document

Doorslag van een officiële brief (besluit/vergunning).

Dit document is een officiële toestemming aan een marktkoopman, de heer E. Morpurgo, om zijn standplaats op de Westerstraat-markt in Amsterdam gedurende drie maanden onbezet te laten. De brief stelt als strikte voorwaarde dat het wekelijkse marktgeld gedurende deze afwezigheid doorbetaald moet worden aan de dienstdoende ambtenaar. De brief is gedateerd op 15 oktober 1944. Dit is een cruciale periode in de Nederlandse geschiedenis: de "Hongerwinter" was in aantocht en Amsterdam bevond zich in een staat van diepe crisis door de Duitse bezetting, brandstoftekorten en voedselgebrek. De achternaam "Morpurgo" is een bekende Sefardisch-Joodse naam. Gezien de datum (oktober 1944) is het opmerkelijk dat er nog officiële correspondentie plaatsvond met een persoon met deze naam over een marktplaats. In deze fase van de oorlog waren de meeste Joodse Amsterdammers reeds gedeporteerd. Het is mogelijk dat de heer Morpurgo vanwege een gemengd huwelijk of een andere status ("Sperre") nog in de stad verbleef en zijn nering trachtte te behouden.

Administratieve lijst/register van markthandelaren of vergunninghouders.

* **Structuur:** De lijst is opgezet als een administratief overzicht van handelaren. De kolommen bevatten de naam, een administratieve status (vaak afgekort als 'arr' voor arrangement/archief of 'acc' voor geaccepteerd/accord), een datum, het woonadres en het type handel. * **Handel:** De goederen zijn divers, maar er is een sterke nadruk op textiel (manufacturen, garen & band, stoffen & zijde) en levensmiddelen (visch, groente, fruit, brood). * **Geografie:** De adressen concentreren zich in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt, Camperstraat) en de Pijp (Albert Cuypstraat, Ruysdaelkade). * **Correcties:** Er zijn diverse latere toevoegingen en doorstrepingen zichtbaar, wat duidt op een levend document dat werd bijgehouden voor mutaties. De berekening onderaan suggereert een telling van het aantal actieve posten op de lijst.

Medische verklaring / briefkaart van een arts.

Het document is een officiële medische verklaring van Dr. B. Nink, gevestigd aan de Stadhouderskade in Amsterdam. De arts verklaart dat de patiënt, E. Morpurgo, wonende aan de Blasiusstraat 26-hoog, reeds sinds 28 augustus 1942 ziek is en genoodzaakt is binnenshuis te blijven. De linkerzijde van de kaart toont afkortingen van verschillende ziekenfondsen en verzekeringsinstanties (zoals 'Vict.' voor Victoria en 'R.V.B.' voor de Rijksverzekeringsbank), wat aangeeft dat deze kaart multifunctioneel was voor administratieve doeleinden. De aanwezigheid van het paarse stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" en de verschillende parafen suggereren dat deze verklaring is ingediend bij een controlerende instantie. Gezien de datum en de achtergrond, was dit waarschijnlijk noodzakelijk voor het rechtvaardigen van ziekteverzuim of, belangrijker nog, als bewijslast voor een tijdelijke vrijstelling van werk of transport.

# TRANSCRIPTIE Marktwezen. t.a.v. Hr. Muller.

# TRANSCRIPTIE H Molenaar

# TRANSCRIPTIE H Molenaar

# TRANSCRIPTIE [Midden op de pagina:] H. Müller {onderstreept met een krul}

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.