E. Appelboom

Verslag en voorstel tot disciplinaire maatregel betreffende een marktkraamhouder.

Dit document is een officiële rapportage van een markttoezichthouder gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. De aanleiding is een overtreding door de heer E. Appelboom, die op de markt in de Ten Katestraat zijn standplaats niet schoon heeft achtergelaten (papierafval), ondanks eerdere waarschuwingen. Er wordt een specifieke straf voorgesteld: een voorwaardelijke ontzegging van het recht op een marktplaats voor de duur van twee dagen. De administratieve afhandeling is zichtbaar door de paarse archiefstempel en de verschillende data en parafen onderaan, waaruit blijkt dat het voorstel op 17 februari 1939 'accoord' is bevonden en later in de maand definitief is verwerkt.

Officiële brief / Kennisgeving van disciplinaire maatregel.

In deze brief wordt de heer E. Appelboom formeel op de hoogte gesteld van een opgelegde sanctie. De aanleiding hiervoor is een inspectie op dinsdag 14 februari 1939 op de Ten Katemarkt in Amsterdam, waarbij zijn marktplaats "in verontreinigden toestand" (vies/niet opgeruimd) werd aangetroffen. De directeur van de marktdienst baseert de straf op artikel 39, lid 1 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'. De straf bestaat uit een ontzegging van de toegang tot de Amsterdamse markten voor de duur van twee dagen. Deze straf is echter **voorwaardelijk** opgelegd met een proeftijd van één jaar. Alleen bij een nieuwe overtreding binnen dat jaar zal de uitsluiting van twee dagen effectief worden uitgevoerd, bovenop de straf voor de nieuwe overtreding. De toon van de brief is strikt zakelijk en juridisch geformuleerd, typerend voor de vooroorlogse ambtelijke correspondentie in Nederland.

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Onderwerp:** Bevestiging van een afspraak. De firma Gebroeders Pel uit Leiden kondigt een bezoek aan de Centrale Markthallen aan naar aanleiding van een eerder telefoongesprek. * **Stijl:** De brief is geschreven in zeer formeel, pre-oorlogs Nederlands (bijv. "Weledelzeergeleerde Heer", "deelen wij U mede"). De spelling hanteert de oude naamvallen ("den Heer", "Uwen Heer"). * **Personen:** De brief is ondertekend door J. Pel, directeur van de N.V. v/h Gebroeders Pel. Er wordt gerefereerd aan een "Heer Sixma", die blijkbaar werkzaam is bij de Centrale Markthallen en met wie het contact is gelegd. * **Administratieve sporen:** Het document bevat een blauw-paars stempel van de ontvangende partij met een volgnummer, wat duidt op een zorgvuldige archivering. De handgeschreven notitie "m Hr Sixma" suggereert dat de directeur de brief heeft doorgeleid naar de betreffende ambtenaar/medewerker voor verdere afhandeling.

Handgeschreven ambtelijke notitie of beschikking.

Het document is een instructie of besluit betreffende de dagelijkse gang van zaken op de markt in de Ten Katestraat in Amsterdam. De afkorting "plh." staat in deze context zeer waarschijnlijk voor **plaatshebber** (marktkraamhouder). De essentie van het schrijven is dat de heer E. Appelboom toestemming krijgt om zich te laten assisteren door G. Velsen (geboren op 27 juni 1902). Er wordt echter een scherpe voorwaarde gesteld: Appelboom moet zelf fysiek aanwezig blijven bij zijn "stal" (marktkraam). Velsen fungeert puur als hulp en mag de plaatshebber niet vervangen. De blauwe lijn en de formele formulering wijzen op een officieel besluit van een toezichthouder, zoals de marktinpectie of een politiefunctionaris belast met marktwezen.

Document

* **Inhoud:** De brief is een formele vergunning voor de heer E. Appelboom om zich op zijn marktplaats op de Ten Katemarkt te laten bijstaan door een assistent, de heer/mevrouw I. van Velzen. * **Beperking:** Er wordt expliciet vermeld dat het om *bijstaan* gaat en niet om *vervangen*. Dit betekent dat de vergunninghouder (Appelboom) in principe zelf aanwezig moet zijn. De toestemming is "tot wederopzegging", wat betekent dat de gemeente de toestemming op elk moment kan intrekken. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "Uw brief ingekomen", "jl." voor jongstleden, "wederopzegging"). * **Staat van het document:** Het document vertoont sporen van zwaar typwerk (doorslag) en correcties (zoals bij "ingekomen" en de vetgedrukte namen).

Officieel proces-verbaal / overeenkomst van marktkooplieden.

* **Inhoud:** Het document betreft een specifieke regeling voor de dagelijkse marktindeling. Normaal gesproken worden opengevallen plaatsen via loting verdeeld. Eén koopman, D. Adami (plaats 250), ziet vrijwillig af van deze loting in ruil voor het eerste recht op een specifieke andere plek (plaats 282, voorheen van de weduwe Roemer). * **Administratieve details:** Er zijn diverse correcties in de plaatsnummers (doorhalingen bij 246/346 en 340/326), wat duidt op een actieve administratie van de marktindeling. * **Weigering:** Opmerkelijk is de handgeschreven notitie over de houder van plaats 64 (J. Alvaer). Hoewel hij de regeling niet wil blokkeren, weigert hij principieel te tekenen omdat hij "niets voor deze overeenkomst voelt". * **Functionarissen:** De inspecteur van het marktwezen, A. de Laer, keurt het document goed. De afkorting "opb." onderaan met de datum 1/11 '40 duidt waarschijnlijk op de opberging of archivering van het stuk.

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.

Getypte namenlijst (mogelijk een doorslag).

* **Inhoud:** Het document bevat 84 namen van personen, telkens vergezeld van hun geboortedatum. De data zijn genoteerd in dag-maand-jaar formaat, waarbij het jaar is afgekort met een apostrof (bijv. '98 voor 1898). * **Ordening:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, maar niet strikt binnen de letters (bijv. 'Aardewerk' komt voor 'Aldewereld', maar 'Appelboom' volgt daarna). Dit duidt op een administratieve lijst die mogelijk handmatig of per sectie is samengesteld. * **Bijzonderheden:** Aan het einde van de tweede kolom staan bij enkele namen kleine 'v'-tekens (Vischjager v, Vischschoonmaker v). Dit kunnen administratieve vinkjes zijn of een aanduiding voor een specifieke status (zoals 'vertrokken' of 'vrijgesteld').

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en tekens.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam, maar verdeeld over twee kolommen die parallel lopen. * **Codering:** De prefixen zoals 'E2/' en breukgetallen (bijv. 26/129) verwijzen naar administratieve dossiers of kaartnummers in een kaartsysteem. * **Symboliek:** * De **'x'** achter de data lijkt een standaard afvinkteken voor aanwezigheid of verwerking. * Het **omcirkelde kruis** (bijv. bij L. v.d. Berg) duidt vaak op een mutatie: afvoer, overlijden of transport. * De toevoeging **'(m) L'** (bijv. Aardewerk en Querido) duidt waarschijnlijk op een specifieke status of bestemming (mogelijk 'L' voor Lager/Kamp). * **Handgeschreven notities:** De aantekening "Ingel. 28/2-42" bij E. Rootveldt suggereert een specifieke gebeurtenis op die datum (bijv. 'ingeleverd' of 'ingelicht'). De naam "Zomper" bij H. Swart is een persoonsnaam of verwijzing die later is toegevoegd.

Document

* **Handschrift:** Het betreft een uniform administratief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. De letters zijn goed leesbaar. * **Structuur:** De lijst is georganiseerd op basis van een dossier- of serienummer (E1) en een volgnummer. Er zijn correcties zichtbaar (bijv. bij J. Degen). * **Terminologie:** Gebruik van afkortingen zoals 'hs' (huis/begane grond), 'str' (straat), 'Nw' (Nieuwe) en Romeinse cijfers (I, II, III, IV) voor verdiepingen is standaard voor Amsterdamse adresregisters uit die tijd. * **Geografie:** De meeste adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt, de Indische Buurt en de oude Jodenbuurt van Amsterdam (bijv. Rapenburgerstraat, Blasiusstraat, Tugelaweg).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datering:** 23 augustus 1940 (afgeleid van het stempel "M. 1940 23/8"). * **Afzender:** Emanuel van Appelboom (geboren 11 april 1899). * **Ontvanger:** De Directeur der Centrale Markt in Amsterdam. * **Locatie:** Amsterdam (Louis Bothastraat 28-III). * **Kenmerk:** Archiefstempel linksboven: Nº 27/63/1.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag/archiefkopie). * **Datum:** 14 januari 1941. * **Afzender:** De Directeur (van de gemeentelijke dienst van het Marktwezen). * **Ontvanger:** Den Heer F.H.W. Appelboom. * **Locatie ontvanger:** Sloterpolder 367 E, Amsterdam-West. * **Referentienummer:** 64/17/4 M. 1940.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: Extra] D/G. 3 April 1939. den Heer D. Appelboom, Krugerplein 9, Amsterdam-Oost. Wyk 20. Hiermede verzoek ik U dringend morgen 4 April a.s. te 10 uur v...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambbtelijke notitie of conceptbrief betreffende een financiële afwikkeling. * **Datum:** 19 augustus 1940 (gebaseerd op de aantekening rechtsonder), verwijzend naar een besluit van 15 juli 1940. * **Geadresseerde:** G.A.M. Appelboom, Sloterpolder 36 (Amsterdam). * **Referentienummers:** Besluit B.W. d.d. 15 Juli 1940 no 612 4M 1940; rood stempelnummer 6...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief met uitgebreide handgeschreven aantekeningen. * **Datum:** 3 april 1939 (getypt); handgeschreven toevoegingen van 6 april 1939 en 27 mei 1939. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een woningstichting of administratiekantoor). * **Ontvanger:** Den Heer D. Appelboom, Krugerplein 9, Amsterdam-Oost. * **Kenmerken:** Referentienumm...