S. Springer
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
S. Springer was een marktkoopman in Amsterdam, actief op markten zoals de Ten Katestraat, Westerstraat, Uilenburg en Mosplein. Hij handelde waarschijnlijk in groente (aardappelen, bloemkool) en fruit. In 1939 kreeg hij diverse sancties voor een vervuilde staanplaats op de Ten Katemarkt en een betalingsachterstand bij het Marktwezen. In 1940 ontving hij een laatste waarschuwing voor betalingsachterstanden. In 1941 werd hij gecontroleerd voor het dumpen van groenteafval. Zijn gezondheid was in 1939 tijdelijk slecht, waardoor zijn zoon hem moest vervangen op de marktplaatsen. De exacte omstandigheden van zijn verdwijning uit de handel zijn in deze archiefdata niet verder uitgewerkt.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve correspondentie en interne notities betreffende de aardappeldistributie.
Het document is een dossierstuk uit de bureaucratie van de voedseldistributie tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het centrale punt is een geschil over verloren aardappelbonnen. 1. **De claim:** Winkelier Salomon Springer (gevestigd aan de Lange Houtstraat 42, Amsterdam) claimde dat hij op 22 juni 1918 drie bonnen uit boekje No. 1182 was verloren nadat deze wel waren afgestempeld door de distributeur (Helms), maar voordat de aardappelen fysiek waren geleverd. 2. **De initiële bevestiging:** C.F. Helms Sr. bevestigt op het kleine briefje dat de bonnen inderdaad zijn aangeboden voor stempeling, maar dat er niets op is afgeleverd. 3. **Het onderzoek:** De aantekeningen van 'Wz' (waarschijnlijk een referendaris of afdelingshoofd) tonen een proces van verificatie. Op 12 augustus wordt gevraagd of de specifieke bonnen alsnog zijn ingeleverd. Een aantekening van H. Sixma op 24 juni (mogelijk later toegevoegd aan het dossier) en een latere controle wijzen uit dat de bonnen wél zijn ingeleverd ("6 NC ingeleverd"). 4. **De afwijzing:** De uiteindelijke brief (het hoofdblad) deelt aan Springer mede dat zijn verzoek om terugbetaling wordt afgewezen, omdat uit onderzoek is gebleken dat de bonnen reeds zijn verzilverd en de aardappelen zijn afgegeven. Het dossier wordt op 3 september 1918 gesloten ("In besprek"). ---
Document
* **Kern van het geschil:** Een koper (Springer) koopt een partij van 554 bloemkolen, maar weigert na het laden van 300 stuks de rest af te nemen, claimend dat hij ze niet nodig heeft en geen geld meer heeft. * **Juridisch/Zakelijk aspect:** Er is sprake van contractbreuk na de aanbetaling van "handgeld". De verkoper (Van Belle) lijdt schade omdat de resterende bloemkolen later op de ochtend minder opbrengen. * **Houding van de koper:** Springer toont zich onverschillig over mogelijke sancties (zoals ontzegging van de toegang tot het marktterrein). * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke spelling (bijv. "by", "party", "oogenblik", "hy"). Opvallend is de typefout "tehslotte" (ten slotte). ---
Officiële kennisgeving/strafbeschikking.
Deze brief betreft een officiële berisping en sanctie voor de heer S. Springer, een marktkramer in Amsterdam. De directe aanleiding is het vervuild achterlaten van zijn staanplaats op de Ten Katemarkt op 1 juli 1939. De strafmaat is cumulatief opgebouwd uit twee delen: 1. **Tenuitvoerlegging van een eerdere voorwaarde:** Een eerdere overtreding in december 1938 leidde blijkbaar tot een voorwaardelijke schorsing van één dag. Omdat hij opnieuw in de fout is gegaan, wordt deze oude straf nu verzilverd. 2. **Nieuwe sanctie:** Voor het nieuwe vergrijp op 1 juli krijgt hij een extra uitsluiting van twee dagen. Het resultaat is een marktverbod van in totaal drie opeenvolgende dagen: maandag 24 t/m woensdag 26 juli 1939. De brief is een voorbeeld van strakke gemeentelijke handhaving op het gebied van openbare hygiëne en marktreglementen in het vooroorlogse Amsterdam.
Getypte officiële kennisgeving/brief.
Deze brief is een disciplinaire maatregel gericht aan een marktkoopman genaamd S. Springer. De kern van het geschil is het "verontreinigd" achterlaten van een staanplaats op de Ten Katemarkt op 1 juli 1939. Opvallend is dat de straf cumulatief is: 1. Er wordt een eerdere voorwaardelijke straf uit december 1938 geëffectueerd (één dag ontzegging). 2. Er wordt een nieuwe straf opgelegd voor het incident van 1 juli (twee dagen ontzegging). Dit resulteert in een totaal marktverbod van drie aaneengesloten dagen (24 t/m 26 juli 1939). De taal is formeel-ambtelijk en gebruikt de toen gangbare spelling (zoals "my", "zynde", "tyd").
Ambtelijke kennisgeving / Strafbeschikking
In dit document stelt de Amsterdamse politie een marktkoopman, de heer S. Springer, in kennis van een sanctie. De aanleiding is het vervuild achterlaten van zijn staanplaats op de Ten Katemarkt op 1 juli 1939. De brief bevat twee strafmaatregelen: 1. **Tenuitvoerlegging van een eerdere sanctie:** Er wordt verwezen naar een eerdere overtreding en een brief uit december 1938. De straf die toen voorwaardelijk was opgelegd (één dag marktverbod), wordt nu effectief. 2. **Nieuwe sanctie:** Voor de nieuwe misdraging van 1 juli krijgt de heer Springer een extra verbod van twee dagen. Het taalgebruik is formeel-juridisch ("verontreinigden toestand", "ten uitvoer gelegd", "ontzegging van het recht"). De doorhalingen in de tekst suggereren dat dit een conceptbrief is of dat de opsteller de formulering tijdens het schrijven heeft aangescherpt voor juridische nauwkeurigheid.
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Taal en handschrift:** Het document is geschreven in het Nederlands. Het handschrift is een duidelijk leesbaar cursief schrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. De schrijver hanteert een beleefde, formele toon ("Wel. Heer", "hoogachtend"). * **Inhoud:** S. Springer verzoekt de directeur van de gemeentelijke marktinstantie om toestemming zodat zijn zoon tijdelijk zijn standplaatsen op de Ten Katemarkt en de Westerstraatmarkt mag overnemen. De reden voor dit verzoek is dat de afzender vanwege ziekte zelf niet in staat is om op de markt te staan. * **Paleografische bijzonderheden:** De afkorting "A.dam" wordt consequent gebruikt voor Amsterdam. De aanduiding "41 III" bij het adres verwijst naar de derde verdieping van het pand. De letter 'C' achter Amsterdam staat waarschijnlijk voor de wijk 'Centrum'.
Officieel ambtelijk bijblad/memo met handgeschreven kanttekeningen en besluiten.
Dit document is een administratief dossierstuk betreffende een vergunningaanvraag voor marktkoopman S. Springer. Hij verzoekt om zich bij ziekte te laten vervangen door zijn zoon op zijn marktplaatsen in de Westerstraat en de Ten Katestraat in Amsterdam. Uit de verschillende handgeschreven noten blijkt een proces van ambtelijke afweging: 1. **15 september 1939:** Ambtenaar De Beer geeft een positief advies voor vervanging bij ziekte. 2. **26-29 september 1939:** Er is sprake van het opnieuw oproepen van Springer voor nadere toelichting. 3. **3 oktober 1939:** De Beer nuanceert het verzoek; Springer is niet constant ziek, maar vaak fysiek niet in staat de handel te drijven. Dit is besproken met marktinspecteurs. 4. **6 oktober 1939:** Een inspecteur (onderaan) maakt bezwaar tegen vervanging voor "onbepaalde tijd" en wijst op eerdere vervangingen. Hij adviseert een strikte termijn van maximaal 3 maanden. 5. **7-9 oktober 1939:** Het uiteindelijke besluit wordt genoteerd: de vergunning voor vervanging door de zoon wordt verleend voor een periode van 3 maanden in geval van ziekte. ---
Ambtelijke notitie / krabbel betreffende marktvergunningen.
De tekst is een ambtelijk advies of besluit met betrekking tot het beheer van een marktplaats in Amsterdam. Uit de tekst valt op te maken dat S. Springer al eerder (in november 1938) toestemming had gekregen om zich vanwege gezondheidsredenen te laten vervangen door zijn zoon tot februari 1939. Op de datum van schrijven (18 september 1939) wordt geconstateerd dat de gezondheidstoestand van Springer nog steeds slecht is, gestaafd door een bijgevoegde doktersverklaring. De ambtenaar adviseert daarom (of besluit) dat er opnieuw toestemming moet worden verleend voor een vervanging door de zoon voor een periode van drie maanden. De doorhaling van "kan onder-" en de vervanging door "moet" suggereert een dwingend advies of een correctie naar een formeler besluitvormend taalgebruik.
Officieel schrijven / doorslag van een verzonden brief.
* **Correcties:** Het document vertoont diverse wijzigingen die typerend zijn voor een concept of een officiële doorslag waarbij de details ter plekke zijn aangepast. De specifieke datum "11 September jl." en de termijn "drie maanden" zijn boven de regel toegevoegd. * **Doorhalingen:** De zinsnede "na dato dezes" (vanaf heden) is geschrapt, evenals de specifieke marktlocaties "Westerstraat en Ten Katestraat". Dit suggereert dat de toestemming algemener is gemaakt of dat de specifieke markten al vaststonden in het dossier. * **Inhoud:** De kern van de brief is een vergunning aan de heer Springer om zich bij ziekte op de markt te laten vervangen door zijn zoon, voor een periode van maximaal drie maanden. * **Terminologie:** "jl." staat voor "jongstleden"; "d.d." staat voor "de dato" (gedateerd). "Wijk 2" verwijst naar de oude wijkindeling van Amsterdam.
Officiële waarschuwingsbrief van de Gemeente Amsterdam.
Dit document is een standaardformulier (Model No. 8) van de Amsterdamse dienst Marktwezen, waarbij de specifieke gegevens (marktnaam, data en adres) met een typemachine zijn ingevuld in de open ruimtes. De toon is streng en bureaucreatisch, kenmerkend voor overheidscommunicatie uit die tijd. De brief is een laatste waarschuwing: de heer Springer heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de Westerstraat-markt. Hij krijgt nog vier dagen de tijd om te betalen (tot 8 januari). Als hij dit niet doet, verliest hij per 15 januari definitief zijn vergunning. Opvallend is de clausule onderaan waarin wordt gewezen op uitzonderingen voor mensen in de "steun" (sociale bijstand) of in het ziekenhuis, wat duidt op een zeker sociaal vangnet binnen de strenge regels.
Briefkaart (postzijde).
* **Doel:** Een correspondentie gericht aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam. * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 4 in Amsterdam-West was de locatie van de Centrale Markthallen (tegenwoordig het Food Center Amsterdam). De kaart is dus gericht aan het gemeentelijk apparaat dat de markten beheerde. * **Afzender:** S. Springer, woonachtig in de Lange Houtstraat 41 in Amsterdam-Centrum. * **Tijdsbeeld:** De kaart is verstuurd in januari 1940, enkele maanden voor de Duitse inval in Nederland. De administratieve stempels duiden op een officiële verwerking binnen een archiefsysteem.
Brief / correspondentiekaart
In deze zakelijke brief reageert de heer (of mevrouw) S. Springer op een schrijven van de Directeur van het Marktwezen van een dag eerder (4 januari 1940). De toon is formeel maar de boodschap is er een van financiële nood. De afzender geeft aan "steun" te ontvangen (werklozensteun of sociale bijstand), waardoor het niet mogelijk is om aan de financiële verplichtingen tegenover het Marktwezen te voldoen. De schrijver verzoekt de directeur hiervan goede nota te nemen. Opvallend is de grammaticale fout ("ik steun heeft" in plaats van "ik steun heb"), wat kan wijzen op een beperkte scholing of de haast waarmee het geschreven is.
Kaart Controle Centrale Markt (Amsterdams Stadsarchief).
Dit document is een officiële rapportage van een overtreding op de Centrale Markt in Amsterdam. De betrokkene, S. Springer, een geregistreerd 'kooper' (handelaar), wordt er door een controleur van beschuldigd dat hij "eenige bakken vuil en groenteafval" op de hoofdweg bij de markthal heeft gedumpt rond 8:00 uur 's ochtends. Het document laat de administratieve afhandeling zien: 1. **Rapportage:** De controleur stelt het rapport op 26 juni op. 2. **Sanctievoorstel:** In de linker marge stelt een ambtenaar voor om Springer voor drie dagen uit te sluiten van de markt. 3. **Besluit:** Dit voorstel wordt goedgekeurd, zoals blijkt uit de blauwe aantekening die de specifieke data van uitsluiting vaststelt (3, 4 en 5 juli 1941). De verschillende kleuren inkt en stempels duiden op een traject langs verschillende bureaucratische afdelingen van het marktbeheer.
Koopliedenlijsten
Uilenburg
Waterlooplein — standplaats 26
Relevante Archieffragmenten
Springer, A. | EZ 202 | Zwanenburgerstraat 7 I | | Springer, B. **K 30654 18/4 41** | 26 42 | Nwe Uilenburgerstraat 36 II | | Springer, I. **K 30655 18/4/41** | **22 212** | L.Houtstraat 41 III | **[Onderaan handgeschreven:]** *Spanjer A. 22-170 Jodenbreestr. 57 I (Geq...... 1.)*
van het afval te hebben opgeruimd. Hij is dien avond niet teruggekeerd. Het afval is daarop vanwege de Stadsreiniging verwijderd. Rapporteur verklaart tevens dat Springer reeds herhaaldelijk door de politie op dergelijke overtredingen is gewezen, doch wanneer er geen - *(Noot: De tekst breekt hier af aan de onderzijde van de pagina.)*
# TRANSCRIPTIE Nº 37/136/ M. 1939 17/6 R A P P O R T . Hedenmorgen,kort na opening van de markt,kocht de kooper S.Springer,oud 58 jaar,wonende Lange Houtstraat 41 by den grossier O.van Belle (pier A.)een party bloemkool.Springer informeerde naar het aantal en van Belle antwoordde dat er 554 stuks van waren.Hierop betaalde Springer Fl.10.-handgeld en liet de party wegzetten.Te ongeveer 7.15 uur ...
# TRANSCRIPTIE H a Graafte Handelslid. Sp.burg
# TRANSCRIPTIE [Regel 1]: ~~Rens bellen~~ [Regel 2]: Mw ~~Wimmt.~~ Barend Springer [Regel 3]: p 3/3.