Joseph Morpurgo

Dienstverslag / Rapportage van het Marktwezen Amsterdam.

* **Inhoud:** Dit rapport betreft een overtreding van de marktvoorschriften door handelaar J. van Os. Hoewel hij alleen toestemming heeft om zich te laten helpen door zijn zoon, maakt hij hardnekkig gebruik van een extra, onbevoegde assistent. Ondanks eerdere mondelinge waarschuwingen blijft hij hiermee in gebreke. * **Terminologie:** De term 'markthoofdman' is opvallend; dit duidde vaak op een door de gemeente erkende tussenpersoon of een vooraanstaande koopman die een zekere toezichthoudende rol had onder collega's. 'A.P.' verwijst naar de marktlocatie, zeer waarschijnlijk het Amstelveld (ook wel Amstelveld Plein genoemd). * **Besluitvorming:** De inspectie reageert op het rapport door op 27 september 1939 te beslissen dat er een formele "Schriftelijke waarschuwing" moet volgen, die per aangetekende post ("A aangetekend") verstuurd zal worden. * **Administratieve sporen:** Het document bevat diverse kruisverwijzingen naar andere dossiers (zoals 25/14/2 M 30), wat duidt op een nauwkeurige dossieropbouw door het Amsterdamse Marktwezen.

Getypte officiële brief (waarschuwing).

* **Inhoud:** Het document is een formele waarschuwing aan een marktkoopman, de heer J. van Os. Hem wordt verweten dat hij zich op de Albert Cuypmarkt zonder officiële toestemming heeft laten helpen door een assistent. * **Toon:** De taal is strikt ambtelijk en gezaghebbend ("Mij is gerapporteerd", "dezerzijds daartoe geen toestemming is verleend", "Ik waarschuw U hierbij"). Dit duidt op een strakke regulering van de Amsterdamse markten in die tijd. * **Administratieve details:** De toevoeging "Wijk 2" bij het adres en het kenmerk "25/167/2 M. 1939" wijzen op een systematische archivering binnen de gemeentelijke diensten. De handgeschreven aantekening "Verzonden" bevestigt dat de brief daadwerkelijk is uitgegaan.

Officiële waarschuwingsbrief.

Dit document is een formele waarschuwing aan een marktkoopman, de heer J. van Os. De overtreding betreft het zich laten assisteren op de Albert Cuypmarkt zonder de vereiste officiële toestemming ("dezerzijds daartoe geen toestemming is verleend"). De brief is zakelijk en direct van toon, eindigend met een expliciete sommatie om de overtreding in het vervolg na te laten. De handgeschreven notitie "2 ex. Hr. de Graaf" duidt op de interne administratieve verwerking, waarbij waarschijnlijk kopieën naar een specifieke ambtenaar of afdeling zijn gegaan voor het dossier.

Administratieve notitie/intern memo op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

* **Kern van de zaak:** De heer J. van Os heeft een officieel verzoek ingediend om zich te laten bijstaan door een tweede persoon (assistent) bij zijn marktkramen op de Albert Cuypmarkt en de Westerstraatmarkt. * **Besluitvorming:** Het verzoek wordt afgewezen. De opsteller van de notitie baseert zich op een negatief rapport van de 'chef markttoezicht'. Een passage waarin sprake was van een tijdelijke assistentie ("voor den tijd van drie weken") is doorgehaald, wat erop wijst dat zelfs een tijdelijke regeling niet akkoord is bevonden. * **Ambtelijke hiërarchie:** Het document laat een typisch ambtelijk proces zien waarbij verschillende functionarissen (Van Maerkerken, Wolff, De Boer) het verzoek beoordelen en van commentaar of initialen voorzien tussen 12 en 24 oktober 1939. De uiteindelijke beslissing wordt door een hogere ambtenaar bevestigd met de opmerking "ben ik het geheel eens".

Doorslag of kantoorkopie van een officiële brief.

Deze brief is een formele afwijzing van een verzoek. De ontvanger, de heer J. van Os, had op 11 oktober 1939 een brief gestuurd met de vraag of hij een tweede assistent mocht aanstellen voor zijn werkzaamheden op de markt. De directeur van de betreffende dienst wijst dit verzoek zonder verdere motivering af met de mededeling dat hiervoor "geen toestemming wordt verleend". Het document is een typisch voorbeeld van ambtelijke correspondentie uit het interbellum: zakelijk, kort en direct. Het gebruik van het woord "mitsdien" (daarom/bijgevolg) en de afkorting "d.d. 11 dezer" (van de 11e van deze maand) onderstreept het formele karakter.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer J. van Os. Van Os had op 11 oktober 1939 verzocht om een tweede assistent te mogen aanstellen voor zijn werkzaamheden op de markt. Het verzoek wordt door "De Directeur" resoluut afgewezen. De toon is zakelijk en bureaucratisch, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. Het adres, Jodenbreestraat 11 I, is een locatie midden in de Amsterdamse Jodenbuurt. De vermelding "Wijk 2" verwijst naar de administratieve indeling van de stad. De handgeschreven aantekening bovenaan suggereert dat er kopieën zijn gestuurd naar een juridisch adviseur of een andere betrokken ambtenaar (Mr. de Boer).

Administratief rapport / Dienstbrief.

Dit document is een intern rapport van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen uit november 1939. De kern van de zaak is een overtreding door marktkoopman J. van Os, die een standplaats (nummer 55 A.C., mogelijk Albert Cuyp) beheerde. Uit de tekst blijkt dat Van Os eerder had verzocht om "extra assistentie" (hulp bij de kraam), wat door het Marktwezen (afgekort als M.W.) was afgewezen. Ondanks een eerdere officiële schriftelijke waarschuwing op 2 oktober 1939, bleef hij de regels overtreden door zich dagelijks te laten assisteren door een onbevoegde derde. De rapporteur vraagt om maatregelen. De afhandeling is zichtbaar in de kantlijn en onderaan: er wordt een straf voorgesteld van "1 dag voorwaardelijk". Dit voorstel gaat langs verschillende schijven: opgesteld op 11 november, gesanctioneerd op 15 november, en definitief goedgekeurd ('Accoord') op 17 november. De administratieve verwerking werd afgerond op 20 november 1939.

Fragment van een getypte brief (slotgedeelte).

Het document is een uiterst kort fragment, bestaande uit de laatste twee regels van de brieftekst en de ondertekening. * **Spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van de oudere spelling met 'y' in plaats van 'ij' (*myn*, *verblyf*), wat gebruikelijk was tot de spellinghervormingen van het midden van de 20e eeuw. * **Inhoud:** De afzender verwijst naar het inwinnen van informatie over zijn/haar persoon bij een "meester" (mogelijk een advocaat of werkgever). De brief sluit af met een standaard formele beleefdheidsformule. * **Ondertekening:** De afkorting "w.g." staat voor "was getekend", wat erop wijst dat dit een doorslag of een officiële kopie van de originele brief is. * **Visuele kenmerken:** De tekst van de voorzijde van het blad schijnt door (spiegelbeeld), wat suggereert dat het om dun papier gaat (doorslagpapier).

Brief (concept of kopie van een uitgaande brief).

* **Inhoud:** De brief is een officiële bevestiging dat de N.V. Gebroeders Pel tijdelijk en kosteloos gebruik mag maken van een kleine ruimte (10-20 m²) in de ijsfabriek van het koelhuis van de C.M. (waarschijnlijk de Centrale Markt in Amsterdam). * **Doel:** De ruimte is bedoeld voor het verpakken van fruit "op fust" (in houten vaten of kratten) voordat het in het koelhuis wordt opgeslagen. De afzender vraagt wanneer de firma van plan is met deze "proefnemingen" te beginnen. * **Administratieve sporen:** De aantekeningen in de kantlijn en de parafen onderaan (gedateerd op 9 februari 1940) wijzen op een intern archiefproces waarbij het concept is goedgekeurd en verzonden. De doorhaling van "tot weder" naar "voorloopig" duidt op een precisering van de tijdelijke aard van de toestemming.

Inspectierapport (Rapport) van de afdeling Marktwezen.

Het document is een formeel rapport van een marktmeester of controleur aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. Het beschrijft vier overtredingen die zijn geconstateerd tijdens een controlebeurt op de middag van 1 augustus 1940. De geconstateerde overtredingen vallen uiteen in drie categorieën: 1. **Onbevoegdheid/Afwezigheid:** Vergunninghouders die zelf niet aanwezig zijn of het werk overlaten aan onbevoegden (zoals minderjarige kinderen of niet-geregistreerde compagnons). 2. **Ongeoorloofde samenwerking:** Het aangaan van een 'compagnonschap' zonder de vereiste schriftelijke toestemming van de afdeling Marktwezen (M.W.). 3. **Ruimtelijke overtreding:** Het te ver buiten de vastgestelde grens (voorrooilijn) plaatsen van de marktkraam of uitstalling. De kanttekeningen van de supervisor ('D') tonen een streng handhavingsbeleid: er worden laatste waarschuwingen uitgedeeld en er wordt gedreigd met een verbod op uitpakken (handelsverbod) bij een volgende overtreding.

Ambtelijke notitie / Bijblad (Model No. 14, Algemene Zaken).

De kern van dit document is een ambtelijk advies over het standplaatsgebruik door een marktkoopman genaamd J. van Os. * **Problematiek:** Van Os beschikt over twee marktplaatsen: nummer 187 in de Westerstraat en nummer 55 in de Albert Cuypstraat. Waarschijnlijk heeft hij een verzoek ingediend voor een uitzondering op de aanwezigheidsplicht (bijvoorbeeld om minder vaak op de Westerstraat te staan). * **Besluit:** De ambtenaar (deHaer) adviseert het verzoek af te wijzen. De regelgeving wordt strikt gehandhaafd: hij moet minimaal drie van de vier weken aanwezig zijn op de markt in de Westerstraat. Voldoet hij hier niet aan, dan wordt zijn vergunning voor die plek ingetrokken. * **Bestuurlijke context:** De notitie is geschreven op een standaardformulier ("Model No. 14") van de afdeling Algemene Zaken, wat duidt op een routinematige maar strikte gemeentelijke administratie.

Getypte brief (doorslag of officieel bericht).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat de heer J. van Os op 30 september 1940 had ingediend. De aard van het verzoek wordt niet expliciet genoemd, maar de context suggereert dat het te maken heeft met zijn staanplaats op de markt. * **Waarschuwing:** De directeur voegt een strenge waarschuwing toe: indien Van Os zijn plek op de markt in de Westerstraat niet "regelmatig bezet", zal de vergunning voor deze plaats worden ingetrokken op basis van het Marktreglement. * **Administratieve details:** "Wyk 2" verwijst naar de administratieve indeling van Amsterdam destijds. De handgeschreven aantekening "Verzonden 8/10" duidt op de datum van feitelijke verzending door de administratie, één dag na de datering van de brief.

Brief (doorslag/doorschrijfexemplaar).

Dit document is een formele ambtelijke afwijzing gericht aan de heer J. van Os. In de brief reageert de directeur van (vermoedelijk) de Amsterdamse marktdienst op een verzoek dat Van Os op 30 september 1940 had ingediend. Hoewel de aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de rest van de tekst dat het betrekking heeft op zijn staanplaats op de markt in de Westerstraat. De toon van de brief is streng en dreigend. De directeur waarschuwt Van Os dat als hij zijn plek niet regelmatig bezet, de vergunning voor deze standplaats zal worden ingetrokken op basis van het geldende marktreglement. De handgeschreven aantekening "extra" kan duiden op een extra kopie voor het dossier of een specifieke administratieve status van dit schrijven.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Formulier voor het beëindigen van een vaste staanplaats op een markt (Dienst Marktwezen Amsterdam). * **Nummer:** 1058 * **Datum document:** 6 februari 1941 * **Betrokkene:** J. Morpurgo * **Locatie:** Dapperstraat markt, Amsterdam * **Kenmerk:** M.W. 67 1000-12-'40

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel bijblad/notitie van de gemeente Amsterdam (Algemene Zaken). * **Datum:** 1 oktober 1940 (met latere aantekening van 4 oktober 1940). * **Betrokken persoon:** J. Morpurgo. * **Locaties:** Waterlooplein (plaats 10), Dapperstraat (plaats 72), Westerstraat (plaats 122). * **Kenmerken:** Dossiernummer 30/56/1 en 30/56/2; formulier "Alg. Zaken Mo...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief met handtekening. * **Datum:** 2 juli 1941. * **Afzender:** M. Morpurgo, Bloedstraat 1-5, Amsterdam. * **Ontvanger:** Den Weledelen Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Referentienummer:** Nº 29/4/1 M. 1941 3/7 (archiefstempel/notitie). * **Locatie:** Amsterdam (Nieuwmarkt).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag/kopie) op dun archiefpapier. * **Datum:** 4 oktober 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer J. Morpurgo, Waterlooplein 21 II, Amsterdam-Centrum. * **Kenmerk:** 30/56/2 M. / VP/HG. * **Taal:** Nederlands.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag van een officiële brief (typegeschreven met handgeschreven kanttekeningen). * **Datum:** 29 juli 1939. * **Afzender:** De Directeur (namens deze de Secretaris), vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. * **Ontvanger:** Den Heer E. Morpurgo, Thérèse Schwartzeplein 17 II, Amsterdam-Zuid. * **Referentienummer:** 25/107/2 M. * ...