J. Glas

Getypte brief met handgeschreven kanttekening.

Deze brief is een formeel schrijven van de Directie van het Marktwezen aan een huurder (de heer J. Glas) op de Centrale Markt in Amsterdam. De toon is zakelijk en autoritair, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd. De brief dient drie doelen: 1. **Begeleiding:** Het formeel toezenden van het geregistreerde huurcontract voor een pakhuisafdeling. 2. **Verantwoordelijkheid:** Het wijzen op de wettelijke plicht (Art. 1619 BW) dat klein onderhoud en herstellingen (zoals glas- en slotreparaties) voor rekening van de huurder komen. 3. **Regulering:** Het expliciet herinneren aan het verbod op het ongeoorloofd plaatsen van reclame-uitingen of borden aan de buitenzijde van het gehuurde pand zonder toestemming. Opvallend is het gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig 'ij' zou verwachten (bijlage -> bylage, mijn -> myn), wat destijds gebruikelijk was in bepaalde ambtelijke spellingen of op specifieke schrijfmachines.

Officieel controleformulier voor statistiek-controle.

Dit document is een 'Statistiek-Controle' formulier van de Amsterdamse Centrale Markt. Het biedt een gedetailleerd overzicht van de dagelijkse gang van zaken bij de kwaliteits- en kwantiteitscontrole van aangevoerde goederen kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. * **Inhoud:** Grossier Jasper Glas (gevestigd op Pier D. 2) heeft een aanzienlijke partij aardappelen (Eigenheimers en Schotsche Muizers) en groenten (kool, zilveruien, bonen) aangevoerd. De controleur, P.C. Postema, heeft de lading nagerekend. * **Overtreding:** Er is een discrepantie geconstateerd: de grossier had 150 kg (of een aantal kisten) niet vermeld op zijn officiële statistiekbon. De nauwkeurigheid van de berekeningen valt op, zoals bij de zilveruien (23 zakken van 25 kg en 10 van 10 kg, wat exact de genoteerde 675 kg vormt). * **Sanctie:** Onderaan is door de leidinggevende genoteerd dat de betrokkene een officiële waarschuwing moet krijgen ("Moet een waarschuwing hebben"), waarmee de Bedrijfschef op diezelfde dag ("Accoord 15-8-39") instemde.

Dienstbrief / officiële waarschuwing.

Deze brief betreft een officiële berisping aan een handelaar op de Centrale Markt in Amsterdam. De heer J. Glas wordt ervan beschuldigd een statistiekbon onjuist te hebben ingevuld door 150 kilogram uien (gelijk aan 7 kisten) buiten de administratie te houden. De brief is formeel en juridisch van aard; er wordt direct verwezen naar de relevante regelgeving (artikel 30, lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt). De toon is streng en waarschuwend ("Ik waarschuw U hierbij ernstig"), wat duidt op de noodzaak van strikte controle op de goederenstroom binnen de markt.

Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).

Deze brief is een formele, schriftelijke waarschuwing aan een handelaar (de heer J. Glas) op de Centrale Markt in Amsterdam. De aanleiding is een administratieve overtreding: Glas heeft bij de opgave van zijn aangevoerde goederen ("statistiekbon") verzwegen dat hij 150 kilogram uien extra had binnengebracht. De tekst is kort en zakelijk, maar de toon is streng. Door te verwijzen naar een specifiek artikel van het Reglement (Art. 30 lid 1) en de woorden "naar waarheid" te onderstrepen, wordt de ernst van de overtreding benadrukt. De brief dient als officieel bewijsstuk in het dossier van de handelaar, mocht hij in de toekomst vaker de regels overtreden. Het ontbreken van een handtekening en de formulering "b.a. De Secretaris" (bij afwezigheid) wijst erop dat dit een archiefexemplaar is.

Proces-verbaal / Rapport van bevindingen.

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een geval van diefstal en heling op de Centrale Markt in Amsterdam. Een 19-jarige knecht, Gerrit van den Heerik, stal een leeg zuurkoolvaatje van een andere handelaar (Hiemstra) en verkocht dit voor 7,50 gulden aan een grossier (Glas). De diefstal werd opgemerkt door zijn eigen werkgever (Van Leeuwen), die de controleur waarschuwde. * **Afhandeling:** Hoewel de rechtmatige eigenaar (Hiemstra) geen aangifte wenste te doen, werd de zaak intern gerapporteerd aan de bedrijfschef van de markt. De gestolen goederen en het geld werden direct geretourneerd. De toegangskaart van de dader werd ingenomen, wat een zware sanctie was aangezien dit zijn werk op de markt onmogelijk maakte. * **Taalgebruik:** Het rapport is opgesteld in de typische ambtelijke stijl van die tijd ("rapporteur", "desgevraagd opgaf te zijn genaamd"). Opvallend zijn de typefouten (gebrek aan spaties na komma's) en handmatige correcties met de typemachine (streeptjes door foutieve woorden).

Registerblad (waarschijnlijk bevolkingsregister, ledenlijst of personeelsadministratie).

* **Structuur:** Het document is ingedeeld in kolommen. Links staan initialen, gevolgd door de achternaam. In het midden en rechts staan datums (vermoedelijk geboortedata of data van inschrijving) en vaak een tweede naam. * **Annotaties:** De rode vinkjes en kruizen duiden op een controleproces. De namen in de rechterkolom lijken latere toevoegingen, mogelijk partners, opvolgers of verwijzingen naar andere dossiers. * **Namenmateriaal:** Veelvoorkomende Nederlandse achternamen uit die periode, zoals De Groot en Hagendoorn. Er is duidelijk onderscheid gemaakt tussen 'Jr.' (Junior) en 'Sr.' (Senior). * **Toponiemen:** Vermeldingen van de 'Paleisstr' (Paleisstraat) en 'Willemsparkweg' suggereren een stedelijke context, mogelijk Amsterdam of Den Haag.

Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).

* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.

Administratieve lijst van klanten/debiteuren, waarschijnlijk voor een incassant of vertegenwoordiger ("agent").

* **Structuur:** Een alfabetisch opgezette lijst van personen en firma's. De kolommen bevatten klantinformatie: een uniek nummer (3000-serie), een bedrag of factor (mogelijk een wekelijkse premie of contributie in guldens), en een woonadres. * **Annotaties:** De rode doorstrepingen duiden op een wijziging in de status (klant gestopt, verhuisd of schuld voldaan). De vinkjes suggereren een actieve controle tijdens een ronde. * **Schrift:** Een vlot, zakelijk cursief schrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Geografie:** De lijst beslaat vrijwel heel Amsterdam, van de Jordaan (Anjeliersstraat) tot Zuid (Beethovenstraat) en West (Jan Evertsenstraat).

Document

Het document fungeerde als een werklijst voor de administratie van een groothandelsmarkt. De drie kolommen geven de naam van de handelaar, het marktnummer (het toestel ter plaatse op de Pier of in de Hal) en het "Thuis"-nummer (vaak een kantoor of woonadres in omliggende plaatsen zoals Rijnsburg, Zuid-Scharwoude of Amstelveen). De handgeschreven toevoegingen tonen aan dat de lijst constant geactualiseerd werd: voorletters werden toegevoegd, namen van opvolgers of bewindvoerders genoteerd, en bedrijfsomschrijvingen (zoals "West Ind. Ban. Import") verduidelijkt. Sommige groepen nummers zijn samengevoegd met accolades (bijv. bij P.H. Buys), wat duidt op meerdere beschikbare lijnen.

Handgeschreven grootboekpagina of namenlijst met financiële gegevens.

* **Financiële structuur:** Het document vertoont een strikte wiskundige correlatie: de bedragen in kolom (2) zijn exact het dubbele van kolom (1). Dit kan wijzen op een systeem van termijnbetalingen (bijv. een aanbetaling en een restant, of een maandbedrag en een totaalbedrag). * **Valuta:** De letter 'f' voor de bedragen duidt op de Nederlandse Gulden. * **Geografie:** De genoemde locaties (Beverwijk, Rijnsburg, Katwijk, Scharwoude) concentreren zich in Noord- en Zuid-Holland. Dit duidt op een regionaal administratief document. * **Mutaties:** De doorhalingen bij adressen (zoals bij Burger, De Vries en v.d. Mekke) wijzen erop dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden, waarbij verhuizingen of correcties werden genoteerd. * **Status:** De vinkjes (✓) in de laatste kolom suggereren dat de betalingen in kolom (2) zijn voldaan of geverifieerd, met uitzondering van de laatste post (A. v.d. Mekke).

Getypte lijst met betalingsgegevens of verzendingsadministratie.

* **Administratieve functie:** Het document fungeert als een register van openstaande posten of zendingen. De kolom aan de rechterzijde toont bedragen in guldens. De handgeschreven kanttekening "betaald" geeft aan dat het document actief werd gebruikt om de status van betalingen bij te houden. * **Geografische focus:** De adressen bevinden zich voornamelijk in Noord-Holland (Beverwijk, Amsterdam, Zuid-Scharwoude) en de bollenstreek (Rijnsburg, Katwijk). * **Correcties:** Er is een duidelijke correctie zichtbaar waarbij een regel volledig is overgetypt met 'x'-en en vervangen door de inschrijving van M. Matthaei voor hetzelfde bedrag (f. 116,67). Dit suggereert een fout in de oorspronkelijke tenaamstelling.

Document

Deze brief is een officiële aanmaning van de dienst Marktwezen van de Gemeente Amsterdam aan een firma in Zuid-Scharwoude. De kernboodschap is dat de huur voor pakhuisruimte op de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) niet is betaald. * **Bedrag:** Het gaat om een bedrag van 50 gulden. * **Termijn:** De ontvanger krijgt acht dagen de tijd om te betalen. * **Sancties:** Bij niet-betaling dreigt de directeur met twee maatregelen: overdracht aan het gemeentelijke incassobureau en ontbinding van het huurcontract op basis van artikel 10. * **Toon:** De toon is formeel, dwingend en bureaucratisch ("U in gebreke bent gebleven", "maan ik U bij dezen aan"). Het grote kruis over de brief suggereert dat de schuld uiteindelijk is voldaan of dat de vordering om een andere reden (bijvoorbeeld door de oorlogsomstandigheden) is komen te vervallen of gearchiveerd.

Adresetiket of voorzijde van een envelop.

* **Geadresseerde:** De firma J. Glas & Zoon was gevestigd in Zuid-Scharwoude. Het adres "B 20" duidt op een oude wijknummering, gebruikelijk in dorpen voordat straatnamen algemeen werden ingevoerd voor adressering. * **Afzender:** Het Marktwezen van de gemeente Amsterdam was gehuisvest aan de Jan van Galenstraat 14. Dit is de locatie van de in 1934 geopende Centrale Markthallen (tegenwoordig het Food Center Amsterdam). * **Frankering:** De melding "Frankeering in afrekening" geeft aan dat de verzendkosten via een rekening-courantverhouding met de PTT werden voldaan, een methode die veel door overheidsinstanties en grote bedrijven werd gebruikt. * **Datering:** Hoewel een exacte datum ontbreekt, wijzen de typografie en de adresnotatie op de periode midden 20e eeuw (ca. 1940-1960).

Handgeschreven administratieve lijst (waarschijnlijk een overzicht van debiteuren of crediteuren uit een kasboek).

* **Inhoud:** Het document betreft een financiële lijst. De kolom met bedragen wordt voorafgegaan door het guldenteken (f). De getallen achter de namen lijken opgesplitste bedragen (zoals 66.67, wat twee-derde van honderd is). * **Betalingsinformatie:** De uiterst rechtse kolom geeft de datum van betaling aan (dag/maand) gevolgd door de wijze van betaling: "Kas" (contant) of "Giro" (bankoverschrijving via de Postcheque- en Girodienst). De cirkel om deze kolom suggereert dat dit een controle-afvinking is voor voldane posten. * **Geografie:** De genoemde locaties liggen voornamelijk in Noord- en Zuid-Holland (Beverwijk, Amsterdam, Rijnsburg, Katwijk, Naarden, Zuid-Scharwoude). * **Correcties:** De onderste regel is doorgestreept, wat kan duiden op een foutieve boeking of een geannuleerde transactie. Het adres in Naarden hoort bij deze doorgehaalde naam.

# TRANSCRIPTIE J.G. Overkamp [rechtsboven:] pers. bew. A 35/623317 geb. 25/3 '91 Rozenstraat 50 ^II

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**

# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).

# TRANSCRIPTIE Hoog achtend Uw. dw. dienaar J. L. Belzenne Linden gracht 205 Amsterdam. C.

# TRANSCRIPTIE In afwachting J. Brand 1^E Anjelierdwarsstr: 7^II Amsterdam C