Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag/kopie).
Origineel
Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag/kopie). 10 januari 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt Amsterdam). Het Bevolkingsregister, Amsterdam-Centrum. HG.
[Handgeschreven in paars:] Verzonden 20/1
het Bevolkingsregister,
Plantage Kerklaan 36-38,
Amsterdam-Centrum.
37/6/2 M. [spatiëring] 10 Januari 1942.
In verband met de ariseeringsplannen voor de Centrale
Markt alhier, heb ik de eer U in bijlage dezes te doen toekomen
1419 aanvragen voor inlichtingen uit het Bevolkingsregister ten
namen van personen, wien toegang tot die markt is verleend, met
beleefd verzoek te doen nagaan wie van hen als Jood in den zin der
Verordening No.4/1940 van den Rijkscommissaris moeten worden aan-
gemerkt.
De Directeur, * Inhoud: De directeur van de Centrale Markt in Amsterdam verzoekt het Bevolkingsregister om de achtergrond van 1419 personen te controleren. Het doel is om vast te stellen wie van hen volgens de naziregels als "Jood" wordt beschouwd.
* Terminologie: Het woord "ariseeringsplannen" (arisering) verwijst naar het proces waarbij Joden uit het economische leven werden verdreven en hun bezittingen of posities werden overgedragen aan niet-Joden ("Ariërs").
* Juridisch kader: Er wordt expliciet verwezen naar Verordening No. 4/1940. Dit was de beruchte verordening van Rijkscommissaris Seyss-Inquart van 18 oktober 1940, waarin de definitie van "wie Jood is" werd vastgelegd voor de bezetters.
* Administratieve collaboratie: Het document illustreert hoe reguliere overheids- en semi-overheidsinstanties (de Markt en het Bevolkingsregister) actief meewerkten aan de uitsluiting van de Joodse bevolking door middel van grootschalige controles op persoonsgegevens. Dit schrijven dateert van begin 1942, een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in Nederland steeds systematischer en nijpender werden. De "Centrale Markt" was een cruciaal economisch knooppunt in Amsterdam; door Joodse handelaren de toegang te ontzeggen, werd hun de mogelijkheid ontnomen in hun levensonderhoud te voorzien.
Opvallend is het adres van de ontvanger: Plantage Kerklaan 36-38. Dit gebouw huisvestte het Amsterdamse Bevolkingsregister. Juist vanwege de cruciale rol die deze administratie speelde bij het opsporen en registreren van Joden (zoals in dit document zichtbaar is), werd dit gebouw op 27 maart 1943 het doelwit van de beroemde aanslag door de verzetsgroep rond Gerrit van der Veen en Willem Arondeus.
Samenvatting
- Inhoud: De directeur van de Centrale Markt in Amsterdam verzoekt het Bevolkingsregister om de achtergrond van 1419 personen te controleren. Het doel is om vast te stellen wie van hen volgens de naziregels als "Jood" wordt beschouwd.
- Terminologie: Het woord "ariseeringsplannen" (arisering) verwijst naar het proces waarbij Joden uit het economische leven werden verdreven en hun bezittingen of posities werden overgedragen aan niet-Joden ("Ariërs").
- Juridisch kader: Er wordt expliciet verwezen naar Verordening No. 4/1940. Dit was de beruchte verordening van Rijkscommissaris Seyss-Inquart van 18 oktober 1940, waarin de definitie van "wie Jood is" werd vastgelegd voor de bezetters.
- Administratieve collaboratie: Het document illustreert hoe reguliere overheids- en semi-overheidsinstanties (de Markt en het Bevolkingsregister) actief meewerkten aan de uitsluiting van de Joodse bevolking door middel van grootschalige controles op persoonsgegevens.
Historische Context
Dit schrijven dateert van begin 1942, een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in Nederland steeds systematischer en nijpender werden. De "Centrale Markt" was een cruciaal economisch knooppunt in Amsterdam; door Joodse handelaren de toegang te ontzeggen, werd hun de mogelijkheid ontnomen in hun levensonderhoud te voorzien.
Opvallend is het adres van de ontvanger: Plantage Kerklaan 36-38. Dit gebouw huisvestte het Amsterdamse Bevolkingsregister. Juist vanwege de cruciale rol die deze administratie speelde bij het opsporen en registreren van Joden (zoals in dit document zichtbaar is), werd dit gebouw op 27 maart 1943 het doelwit van de beroemde aanslag door de verzetsgroep rond Gerrit van der Veen en Willem Arondeus.