Archiefdocument
Origineel
24 juni 1942. De Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. De Heer Commissaris van Politie belast met Joodsche Zaken (S. Tulp). Behoort bij brief No.37/6/20 M. d.d. 24 Juni 1942 aan den Heer Commissaris van Politie belast met Joodsche Zaken van den Heer Directeur van het Marktwezen.
Kleinhandelaren te Amsterdam, gespecificeerd in Jood en niet-Jood.
| Beroepsgroep | Niet-Jood. | Jood. |
|---|---|---|
| Groentewinkeliers | 894 | 80 |
| Vaste wijkloopers(groente) | 259 | 22 |
| Dagmarkten(groente) | 206 | 67 |
| Venters(groente) | 340 | 288 |
| Vaste standplaatshouders(groente) | 14 | 12 |
| Bloemenwinkeliers | 86 | 13 |
| Vaste wijkloopers(bloemen) | 2 | 1 |
| Dagmarkten(bloemen) | 57 | 5 |
| Venters(bloemen) | 315 | 114 |
| Vaste standplaatshouders(bloemen) | 46 | 14 |
| Inleggers | 4 | 14 |
| Bloemen grossiers, welke op Centrale Markt koopen | 7 | --- |
| Koopers tuinaanleg | 4 | --- |
| Reformhandel | 1 | --- |
| Fabrikanten van vruchtenconserven | 1 | --- |
| Inkoopers Gesticht "Voorzienigheid" | 1 | --- |
| Decorateur Centraal Station | 1 | --- |
| Totaal: | 2238 | 630 |
| ==== | === |
In de groep kleinhandelaren met groente zijn er, die uitsluitend aardappelen of fruit verhandelen.
[Handgeschreven berekeningen en tekst:]
11,53
11,53 / 45 / 3 11,53
1152 | 10000 / 9224 = 8
Sedert bevoorrading v. Commissaris zijn
van inkoop uitgeschakeld
45 J. winkeliers
4 " markten. * Bureaucratische Segregatie: Het document toont de uiterst precieze wijze waarop de Amsterdamse administratie onder Duitse bezetting de Joodse bevolking in kaart bracht. Het doel van dergelijke lijsten was het faciliteren van economische uitsluiting.
* Handgeschreven Notitie: De opmerking onderaan is veelzeggend voor de praktijk van die tijd. Er wordt gesteld dat 45 Joodse winkeliers en 4 Joodse markthandelaren zijn "uitgeschakeld van inkoop". Dit betekent dat zij geen goederen meer geleverd kregen via de officiële kanalen, waardoor hun nering onmogelijk werd gemaakt.
* Statistiek: Het valt op dat in de categorie 'Venters (groente)' het aandeel Joodse handelaren (288) relatief erg hoog is ten opzichte van de niet-Joodse groep (340). Dit weerspiegelt de historische concentratie van de Joodse arbeidersklasse in de Amsterdamse straathandel. * Tijdsgewricht: Juni 1942 was een kritieke maand. Kort na het opstellen van dit document, op 15 juli 1942, vertrok de eerste trein uit Amsterdam naar kamp Westerbork voor de deportatie naar de vernietigingskampen in het Oosten.
* De Ontvanger: Sybrand Tulp, de Commissaris van Politie belast met Joodse Zaken, speelde een centrale en actieve rol bij de uitvoering van anti-Joodse maatregelen en de organisatie van razzia’s in Amsterdam.
* Economische beroving: De uitsluiting van inkoop maakte deel uit van het bredere proces van 'Arisering', waarbij Joden stelselmatig uit het economische leven werden verdrongen en hun bezit werd geconfisqueerd of geliquideerd. Dit document vormt het administratieve 'voorspel' tot de uiteindelijke totale beroving en deportatie van de Joodse Amsterdammers. S. Tulp Marktwezen Politie