Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen. 6 juli 1942 (verzonden 7 juli 1942). De Directeur (vermoedelijk van de marktmeesterij of een gemeentelijke instantie in Amsterdam). Directeur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, Den Haag. [Handgeschreven linksboven:] Verzonden 7/7-1942
[Handgeschreven rechtsboven:] /ln. Mr. Müller ter / Mr. Broese [onleesbaar]
[Stempel/Type rechtsboven:] vD/HB.
den Heer Directeur der Nederlandsche
Groenten-en Fruitcentrale,
Laan Copes van Cattenburgh 62,
Den Haag.
37/6/28 M. 1. 6 Juli 1942.
In bijlage dezes heb ik de eer U een opgave te doen toekomen
van de op de Centrale Markt gevestigde Joodsche grossierszaken, on-
der vermelding van de namen van de Verwalters of Treuhander-liquida-
teurs, die door de Duitsche autoriteiten voor deze zaken zijn benoemd.
Ik heb met een rood streepje doen aangeven, welke grossierszaken,
voor zoover mij bekend, geen Verwalter of Treuhander hebben toegewe-
zen gekregen en welke dus zonder meer zijn geliquideerd op het mo-
ment, dat den Joden geen toegang meer tot de Centrale Markt is ver-
leend (12 Juni j.l.).
Ik verzoek U beleefd te doen nagaan of de punten van deze
Joodsche zaken op de veilingen in het land op naam van de Verwalters
of Treuhänder zijn overgeschreven en of de punten der grossierszaken,
waarvoor dergelijke functionarissen tot nu toe niet zijn aangewezen,
op naam van andere Amsterdamsche grossiers zijn overgeschreven. Van
het resultaat van Uw onderzoek zou ik gaarne op de hoogte worden
gesteld.
De Directeur, * Kernboodschap: De brief betreft de inventarisatie en afhandeling van Joodse groothandelszaken op de Amsterdamse Centrale Markt nadat Joden per 12 juni 1942 de toegang tot de markt was ontzegd.
* Terminologie:
* Verwalters / Treuhänder: Door de bezetter aangestelde 'bewindvoerders' die tot taak hadden Joodse bedrijven over te nemen, te 'aryaniseren' of te liquideren.
* Punten: Dit verwijst naar de toewijzingsrechten of quota die een grossier had om goederen in te kopen op de veilingen.
* Administratieve collaboratie: De tekst illustreert de zakelijke, bijna kille wijze waarop de uitsluiting van Joden uit het economische leven administratief werd vastgelegd en opgevolgd. Er wordt gevraagd of de handelsrechten ("punten") van de verdreven Joodse ondernemers al zijn overgeboekt naar de nieuwe bewindvoerders of naar andere (niet-Joodse) Amsterdamse handelaren. Dit document stamt uit een kritieke fase van de Jodenvervolging in Nederland. In de zomer van 1942 werd de economische 'aryanisering' (het ontnemen van Joods bezit) voltooid, gelijktijdig met het begin van de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen.
De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal knooppunt in de voedselvoorziening. Door Joodse handelaren eerst de toegang te ontzeggen (12 juni 1942) en vervolgens hun handelsrechten te herverdelen, werd de Joodse gemeenschap niet alleen sociaal geïsoleerd, maar ook volledig beroofd van haar middelen van bestaan. De brief toont aan hoe Nederlandse instanties en de Groenten- en Fruitcentrale betrokken waren bij de uitvoering van deze uitsluitingsmaatregelen.