Archiefdocument
Origineel
21 juli 1942 (afgeleid van het stempel "21 / 7" en "1942"). Marktwezen-Amsterdam (getekend door de waarnemend directeur J.J. Sieburgh). Nº 37/6/45 M. 1942 21 / 7
MARKTWEZEN--AMSTERDAM.
=====================
Aan de Grossiers in groente, gevestigd
op de Centrale Markt.
De laatste weken is bij mij de indruk gewekt, dat
niet alle grossiers volledig medewerken aan de uitvoering
van de " Regeling beschikbaarstelling groenten voor de
Joodsche bevolking ".
Ik wil hierbij nog een laatste, ernstige waarschu-
wing tot U richten om volledig aan Uw verplichtingen ten
aanzien van bovenbedoelde leveringen te voldoen, aangezien
anders tot ernstige maatregelen(eventueel schorsing voor
langen tijd van de Centrale Markt) moet worden overgegaan)
De Directeur,
wnd.
J.J. Sieburgh. Dit document is een officiële, dwingende kennisgeving getypt op briefpapier van het Amsterdamse Marktwezen. De toon is dreigend en autoritair ("ernstige waarschuwing", "ernstige maatregelen").
Opvallende kenmerken:
* Taalgebruik: Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling ("Joodsche", "langen").
* Inhoud: De directeur constateert dat grossiers (groothandelaren) de regels omtrent de voedselvoorziening voor Joden niet strikt opvolgen. Het feit dat hij spreekt over een "indruk" suggereert dat er mogelijk sprake was van passief verzet of sabotage door de handelaren.
* Sancties: Er wordt expliciet gedreigd met uitsluiting van de Centrale Markt, wat voor een grossier in die tijd een beroepsverbod betekende.
* Vorm: Onderaan de laatste zin staat een sluitingshaakje zonder openingshaakje, waarschijnlijk een typefout. Het document dateert van juli 1942, een gitzwarte periode in de geschiedenis van de Jodenvervolging in Nederland. In deze maand begonnen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder naar de vernietigingskampen.
Tegelijkertijd werd het leven van de Joden die nog in de stad waren volledig aan banden gelegd door talloze verordeningen. Een van deze maatregelen was de beperking van de toegang tot voedsel. Joden mochten vaak alleen tussen bepaalde tijden (meestal tussen 15:00 en 17:00 uur) en in specifieke winkels hun inkopen doen. De "Regeling beschikbaarstelling groenten voor de Joodsche bevolking" was bedoeld om de distributie van groenten naar deze specifieke verkooppunten te controleren en te isoleren van de rest van de markt.
Dit document bewijst hoe de gemeentelijke diensten (zoals het Marktwezen) werden ingezet om de anti-Joodse maatregelen van de bezetter tot in de fijnste haarvaten van de economie door te voeren. De weerstand onder de grossiers, waar in de brief op gezinspeeld wordt, kan wijzen op solidariteit met de Joodse medeburgers of een afkeer van de bureaucratische bemoeienis van de bezetter.