Archief 745
Inventaris 745-377
Pagina 421
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Officieel bericht / Instructieblad betreffende gasdistributie.

Van: De Stadsingenieur van Amsterdam, tevens Voorzitter van de Kleine Benzinecommissie (E. van Heemskerck van Beest). Aan: Houders van gastoewijzingen (waarschijnlijk autobezitters/bedrijven).

Origineel

Officieel bericht / Instructieblad betreffende gasdistributie. De Stadsingenieur van Amsterdam, tevens Voorzitter van de Kleine Benzinecommissie (E. van Heemskerck van Beest). Houders van gastoewijzingen (waarschijnlijk autobezitters/bedrijven). 3. Elke distributieperiode loopt van de 15e van de maand tot en met de 14e van de daarop volgende maand.
De geldigheidsduur van de coupons bedraagt één distributieperiode en de eerste zeven dagen van de daarop volgende periode.
U kunt aan de publieke compressorstations in de Gemeente Amsterdam, t.w.:
Stadsreiniging, Bilderdijkkade 50,
Stadsreiniging, Oranje Vrijstaatkade 15,
Gem. Energiebedrijf/Sieberg, Scheldeplein 1,
N.V. Bataafsche Import Mij., Frederiksplein,
Laboratorium Bataafsche Petroleum Mij., Badhuisweg 3,
N.V. Amsterdamsche Auto Transport Mij., Hoogte Kadijk 183,
uitsluitend tanken tegen afgifte van een aantal coupons, overeenkomende met de getankte hoeveelheid gas.
Wellicht ten overvloede merk ik nog op, dat U in het algemeen dus geen machtigingsstaat ontvangt.
Een en ander brengt uiteraard geen verandering in de bestaande regeling, dat ingeschrevenen bij de Bataafsche Import Maatschappij nagenoeg op dit station aangewezen zijn.

  1. Wanneer U bij een compressorstation buiten Amsterdam gas wilt laden, dient U zich tevoren te vervoegen op het Bureau van de Kleine Benzinecommissie, Raadhuis, kamer 163. Daar kunt U het door U gewenschte aantal coupons inwisselen tegen een machtigingsstaat. Op de stations buiten Amsterdam kunt U uitsluitend tanken tegen afboeking van de getankte hoeveelheid gas op zoo’n machtigingsstaat.
    De coupons zijn n.l. uitsluitend geldig aan de Amsterdamsche stations.

  2. De bepaling van de getankte hoeveelheid gas geschiedt aan de stations door middel van z.g. tankkaartjes. Op alle bovengenoemde compressorstations (voorloopig met uitzondering van de Amsterdamsche Auto Transport Mij) is voor Uw auto een tankkaartje aanwezig, ~~volgens het hierbijgevoegde model.~~ Voor ieder verschil tusschen begin- en einddruk kan daarop de getankte hoeveelheid gas onmiddellijk worden afgelezen.

  3. Eventueele extra-toewijzingen kunnen uitsluitend per brief bij de Kleine Benzinecommissie worden aangevraagd.

  4. Ik vestig er met den meesten nadruk de aandacht op, dat eventueele handel in coupons achteraf door de Kleine Benzinecommissie kan worden geconstateerd, aangezien alle compressorstations voor elke distributieperiode aan de Kleine Benzinecommissie opgeven, hoeveel gas elke afnemer heeft getankt. Wanneer achteraf mocht blijken, dat U meer gas heeft afgenomen dan aan U is toegewezen, zullen onherroepelijk met de noodige gestrengheid maatregelen tegen U moeten worden getroffen, zooals b.v. tijdelijke uitsluiting van verdere gaslevering.
    Ik maak U er op attent, dat, wanneer twee gasafnemers voornemens zijn, een gedeelte van een gastoewijzing onderling aan elkaar over te dragen, de Kleine Benzinecommissie, mits zij daarin wordt gekend, bereid is in het algemeen een zoo soepel mogelijke houding aan te nemen.

                                       *De Stadsingenieur,*
                                       *Voorzitter Kleine Benzinecommissie,*
                                       E. VAN HEEMSKERCK VAN BEEST. *   **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige formele spelling (bijv. "gewenschte", "eventueele", "zoo'n") en een ambtelijke, dwingende toon.
    
    • Inhoud: Het document regelt de distributie van gas voor voertuigen in Amsterdam. Vanwege de brandstofschaarste (benzine) werd er overgeschakeld op stadsgas of lichtgas. De tekst legt de nadruk op de strikte scheiding tussen het couponsysteem in Amsterdam en de "machtigingsstaten" voor daarbuiten.
    • Controlemechanisme: Er is sprake van een nauwlettend controlesysteem. Door het bijhouden van de gasdruk (begin- en einddruk) op "tankkaartjes" kon exact worden berekend hoeveel gas er verbruikt was. Dit werd vergeleken met de ingeleverde coupons om fraude of zwarte handel op te sporen.
    • Uitzonderingen: Opvallend is de handmatige rode doorhaling in punt 5, wat suggereert dat het aangekondigde "model" van het tankkaartje uiteindelijk niet met de brief is meegezonden of dat de procedure op het laatste moment werd aangepast. Dit document is een direct overblijfsel van de distributiemaatregelen tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De Kleine Benzinecommissie was een orgaan dat belast was met de uiterst schaarse toewijzing van brandstoffen. Omdat vloeibare brandstof bijna uitsluitend voor de Duitse Wehrmacht en vitale diensten beschikbaar was, reden veel civiele auto's in die tijd op gas, vaak herkenbaar aan de grote gaszakken op het dak van de voertuigen of de installatie van gasgeneratoren. De genoemde locaties (zoals de Bilderdijkkade en de Hoogte Kadijk) waren strategische punten in het Amsterdamse energienetwerk van die tijd. De dreiging met "gestrengheid" en uitsluiting onderstreept de ernst van de brandstoftekorten. E. van Heemskerck N.V. Amsterdamsche N.V. Bataafsche Gemeente Amsterdam Wehrmacht

Samenvatting

  • Taalgebruik: Het document hanteert de toenmalige formele spelling (bijv. "gewenschte", "eventueele", "zoo'n") en een ambtelijke, dwingende toon.
  • Inhoud: Het document regelt de distributie van gas voor voertuigen in Amsterdam. Vanwege de brandstofschaarste (benzine) werd er overgeschakeld op stadsgas of lichtgas. De tekst legt de nadruk op de strikte scheiding tussen het couponsysteem in Amsterdam en de "machtigingsstaten" voor daarbuiten.
  • Controlemechanisme: Er is sprake van een nauwlettend controlesysteem. Door het bijhouden van de gasdruk (begin- en einddruk) op "tankkaartjes" kon exact worden berekend hoeveel gas er verbruikt was. Dit werd vergeleken met de ingeleverde coupons om fraude of zwarte handel op te sporen.
  • Uitzonderingen: Opvallend is de handmatige rode doorhaling in punt 5, wat suggereert dat het aangekondigde "model" van het tankkaartje uiteindelijk niet met de brief is meegezonden of dat de procedure op het laatste moment werd aangepast.

Historische Context

Dit document is een direct overblijfsel van de distributiemaatregelen tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De Kleine Benzinecommissie was een orgaan dat belast was met de uiterst schaarse toewijzing van brandstoffen. Omdat vloeibare brandstof bijna uitsluitend voor de Duitse Wehrmacht en vitale diensten beschikbaar was, reden veel civiele auto's in die tijd op gas, vaak herkenbaar aan de grote gaszakken op het dak van de voertuigen of de installatie van gasgeneratoren. De genoemde locaties (zoals de Bilderdijkkade en de Hoogte Kadijk) waren strategische punten in het Amsterdamse energienetwerk van die tijd. De dreiging met "gestrengheid" en uitsluiting onderstreept de ernst van de brandstoftekorten.

Genoemde Personen 3

E. van Heemskerck N.V. Amsterdamsche N.V. Bataafsche

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit Huishoudelijk: Brandstof Kruidenier (Droog): Rijst Olie & Techniek: Machine Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Pet Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Wehrmacht

Kooplieden in dit dossier 100

A.A.J. Ruha Waterlooplein 180
Abraham Cosman Waterlooplein Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A. Cosman Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A.B. Kroes Waterlooplein 100
A. Rustenburg Waterlooplein H 27 zol.
A. Slijkoord Waterlooplein 330
A. Slinger Waterlooplein -
A. Slinger Waterlooplein 90.
A. Teunings Waterlooplein idem
A. Tas Waterlooplein zie v.d. Vlugt
A. van Velzen Uilenburg Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A.v. Velzen Uilenburg Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A. Wijnschenk J.J. Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A. Wijnschenk Waterlooplein J.J.Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A.W.M. Muhel Waterlooplein 180
B. Hoornhout Waterlooplein 100
B. Moffie Uilenburg id.
B. Moffie Uilenburg id.
Barend Polak Waterlooplein L.H. Buys, Monsterscheweg 22, Monster
B. Polak. Waterlooplein L.H.Buuijs, Monsterscheweg 22, Monster
B. van Thijn Waterlooplein
C.G. Mulder Waterlooplein 180
C.W. van Weerdenburg Waterlooplein 180
C.Kooy Pzn. Waterlooplein
C. Ooms Waterlooplein
D. Appelboom Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
D. Appelboom Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
D. Hendrikse Waterlooplein zie v.d. Vlugt
D.J. Kost Waterlooplein
D. van Dijk Waterlooplein 200?
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6