10 juni 1942. Gemeente Amsterdam, Kleine Benzinecommissie. GEMEENTE AMSTERDAM

Kleine Benzinecommissie

Raadhuis, kamer 163
O.Z. Voorburgwal.
Tel. 43130, 43321.

AMSTERDAM, C., 10 Juni 1942.
S. I. 2189/115.

~~1 BIJLAGE.~~

1. Aan alle ingeschrevenen bij de Gemeentelijke compressorstations.
2. Aan alle ingeschrevenen bij het compressorstation van de Bataafsche Import Maatschappij.

CIRCULAIRE No. G 12/B 12.

In de avondbladen van 2 Juni j.l. heeft het volgende bericht gestaan:

„Tankgasrantsoeneering.

„’s-Gravenhage, 2 Juni. De Directeur van het Rijkskolenbureau maakt bekend, dat gebruikers van tankgas zich, in verband met de op 15 Juni 1942 ingaande rantsoeneering van tankgas, vóór 6 Juni a.s. dienen te wenden tot de Rijksverkeersinspectie.
Deze verstrekt op aanvraag een toewijzing voor een periode van twee maanden of een onderdeel daarvan. De getankte hoeveelheden moeten door de beheerders der tankgasstations of het door hen aangewezen personeel op deze toewijzing worden afgeboekt.
De houders van tankgasstations zullen nog nadere aanwijzingen ontvangen betreffende deze nieuwe regeling.”

In aansluiting aan dit bericht deel ik U mede, dat inzake de rantsoeneering van samengeperst lichtgas in zeer nauwe samenwerking tusschen de Rijksverkeersinspecties te Amsterdam en Haarlem eenerzijds en de Kleine Benzinecommissie anderzijds een regeling tot stand is gekomen.

Voor zoover deze regeling voor U van belang is, komt deze in hoofdzaak op het volgende neer.

1. De Kleine Benzinecommissie wordt ingeschakeld als z.g. verdeelinstituut, d.w.z. dat U Uw toewijzing voor samengeperst lichtgas niet rechtstreeks van de Rijksverkeersinspectie zult ontvangen, doch door bemiddeling van de Kleine Benzinecommissie.

2. Ingevolge Rijksregeling zoudt U z.g. machtigingsstaten moeten ontvangen, zooals vermeld in bovenstaand persbericht. Op deze machtigingsstaten zou de gastoewijzing zijn vermeld. Elke keer, dat U gas zoudt tanken, zou de getankte hoeveelheid op deze machtigingsstaat moeten worden afgeboekt.

In plaats van deze machtigingsstaten zal de Kleine Benzinecommissie echter aan U een aantal coupons afgeven, welk aantal overeenkomt met Uw gastoewijzing per distributieperiode. De coupons zullen hoogstwaarschijnlijk Donderdag 11 Juni a.s. per aangeteekend schrijven aan U worden toegezonden.

Houders van legitimatiekaarten met groepsletter A, G en M krijgen echter niet rechtstreeks coupons toegezonden. Voor groepsletters A en G dienen de coupons te worden afgehaald bij den Dienst van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14. Voor groepsletter M kunnen de coupons worden afgehaald aan het kantoor van de Algemeene Vereeniging voor Melkvoorziening, Amstel 159.

Stadsdrukkerij Amsterdam
11634-6-42-350 * Documenttype: Een officiële circulaire (dienstmededeling) van een gemeentelijke instantie.
* Taalgebruik: Formeel Nederlands met de destijds gangbare spelling (zoals "rantsoeneering", "tusschen", "zooals").
* Inhoud: De circulaire informeert gebruikers van tankgas over een nieuwe distributieregeling. In plaats van de landelijke 'machtigingsstaten' kiest Amsterdam voor een eigen systeem met coupons, beheerd door de 'Kleine Benzinecommissie'. Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende groepen gebruikers (legitimatiekaarten A, G en M) voor wat betreft de wijze van verkrijging van deze coupons.
* Fysieke kenmerken: Het document is gedrukt door de Stadsdrukkerij van Amsterdam. Er is een handgeschreven rode doorstreping bij het woord "BIJLAGE", wat suggereert dat de oorspronkelijk geplande bijlage niet met dit specifieke exemplaar werd meegezonden of dat de instructie ter plaatse is aangepast. * Historische periode: Tweede Wereldoorlog, de Duitse bezetting van Nederland.
* Schaarste en distributie: Vanwege de oorlog was benzine uiterst schaars en gereserveerd voor militair gebruik. Veel civiele voertuigen waren daarom omgebouwd om op (samengeperst) lichtgas of 'tankgas' te rijden. Dit document toont aan dat in de zomer van 1942 ook deze alternatieve brandstoffen volledig onder de distributiewetgeving en strikte controle van de bezetter (via organen als het Rijkskolenbureau) kwamen te vallen.
* Bestuurlijke structuur: De 'Kleine Benzinecommissie' was een lokaal orgaan in Amsterdam dat verantwoordelijk was voor de toewijzing van brandstofrechten. De circulaire illustreert hoe gemeentelijke diensten (zoals de Dienst van het Marktwezen) en private organisaties (zoals de Bataafsche Import Maatschappij en de Algemeene Vereeniging voor Melkvoorziening) werden ingezet om de complexe distributie in goede banen te leiden. De datum (10 juni) en de genoemde startdatum van de rantsoenering (15 juni) wijzen op de hoge snelheid waarmee deze ingrijpende maatregelen werden doorgevoerd. O.Z. Voorburgwal Gemeente Amsterdam Marktwezen