Dienstbrief (gemeentelijke correspondentie) 12 november 1942 Gemeente Amsterdam, Kleine Benzinecommissie (namens de Stadsingenieur/Voorzitter) De Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam [Briefhoofd]
Gemeente Amsterdam
Kleine Benzinecommissie

[Wapen van Amsterdam]

Raadhuis, kamer 163
O. Z. Voorburgwal
Telefoon 43130 (7 lijnen)
43321 (7 lijnen)

[Adresseringsblok]
Aan den Heer Directeur van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
Amsterdam. W.

[Referentie-informatie]
bijlagen
Uw brief dd.:
Uw ref.:
Amsterdam-C., 12 November 1942
Nr. S.I. 6040 / 111

[Handgeschreven aantekening rechtsboven]
nu. bedrijfshulp [of: ni. bedrijfshof]

[Stempel en handgeschreven nummers]
Nº 37/13/61 M. 1942 14/11

[Inhoud]
Bij mij is een aanvraag voor het ombouwen van een auto op samengeperst lichtgas binnengekomen van de Firma H.J. Glazer, Vijzelgracht 37, Amsterdam.
Uw advies hierover zie ik gaarne zoo spoedig mogelijk tegemoet.

De Stadsingenieur,
Voorzitter Kleine Benzinecommissie,

[Handtekening: C.W. Heemskerk]

[Handgeschreven annotaties onderaan]
Kooper Glazer heeft, naast die van groente en fruit, een aard. omzet van 137 H.L. per week. Komt voor gunstig advies in aanmerking.
18/11 -42
Steenbrink [Handtekening]

[Schuin in blauw potlood:] Zie modelbriefje
[In rood potlood:] 37/13/62
[Rechtsonder:] 27

--- * Administratieve procesgang: De "Kleine Benzinecommissie" fungeerde als intermediair voor brandstof- en energiegerelateerde aanpassingen aan voertuigen. Zij vraagt hier advies aan de Directeur van het Marktwezen om de noodzakelijkheid van de aanvraag te toetsen. De handgeschreven notitie van Steenbrink bevestigt dat de firma een aanzienlijke wekelijkse omzet in aardappelen (137 hectoliter) heeft, wat de basis vormt voor een positief advies.
* Technische transitie: Vanwege de extreme schaarste aan benzine tijdens de bezetting werd er gezocht naar alternatieve brandstoffen. "Samengeperst lichtgas" (stadsgas) was een van de methoden om commerciële voertuigen rijdende te houden zonder gebruik van vloeibare brandstoffen.
* Functionarissen: De brief is ondertekend door de toenmalige voorzitter van de commissie (waarschijnlijk C.W. Heemskerk). De annotatie onderaan is van een ambtenaar (Steenbrink) die de economische noodzaak heeft geverifieerd. Dit document stamt uit november 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. Nederland was bezet door Nazi-Duitsland en de schaarste aan nagenoeg alle grondstoffen was nijpend. Benzine was vrijwel uitsluitend gereserveerd voor de Wehrmacht en essentiële hulpdiensten.

Voor civiel gebruik en voedseldistributie moesten ondernemers creatieve oplossingen zoeken, zoals de bekende houtgasgeneratoren of, zoals hier, het gebruik van lichtgas in cilinders. De bureaucratische controle hierop was streng; alleen bedrijven die konden aantonen dat zij een cruciale rol speelden in de voedselvoorziening (zoals de groente- en aardappelhandel van de firma Glazer op de Vijzelgracht) maakten kans op een vergunning voor dergelijke schaarse aanpassingen. Het document illustreert hoe de gemeentelijke bureaucratie zelfs onder bezettingstijd nauwgezet bleef functioneren in het beheer van de schaarste.