Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 6 januari 1942. K. Littel, v. Beuningenstraat 213-I, Amsterdam-West. Mijnheer Broerse (vermoedelijk een ambtenaar of functionaris bij de distributie of arbeidsvoorziening). [Stempel linksboven:] No 53/4/ M. 1942 0/1
[Aantekening rechtsboven:] m. th. Broerse
A’dam. 6 Jan. 1942.
Geachtte Mijnheer Broerse.
Aangezien ik vorige week ontslagen ben wegens
slapte bij mijn Chef Kok. (Aardappelen kruiers)
Wou ik U beleefd vragen om een kruiers kaart
Ik ben in bezit van paard en wagen en kan
van 350 tot 400 mud aardappelen vervoeren
voor klanten.
Hoopende op een gunstig antwoord,
daar ik anders zonder middelen van bestaan
zit met mijn gezin,
Hoogachtend.
K. Littel.
v. Beuningenstraat
213 I
Amsterdam
W * **Taal en spelling:** De brief is geschreven in een formeel, doch enigszins archaïsch Nederlands met enkele spelfouten die kenmerkend zijn voor de tijd en de sociale klasse van de schrijver (bijv. "Geachtte" met dubbel 't', "Hoopende").
- Inhoud: De afzender, K. Littel, is zijn baan verloren bij een aardappelkruiersbedrijf ("Chef Kok") vanwege "slapte" (gebrek aan werk). Hij verzoekt om een "kruierskaart". Dit was een officieel bewijs of vergunning die nodig was om als zelfstandig transporteur of sjouwer te mogen werken.
- Middelen: Littel beschikt over eigen transportmiddelen ("paard en wagen") en specificeert zijn capaciteit: hij kan 350 tot 400 mud aardappelen vervoeren. Een 'mud' aardappelen staat gelijk aan ongeveer 70 kilogram, wat betekent dat hij spreekt over een aanzienlijk volume (ongeveer 24.500 tot 28.000 kg).
- Toon: De toon is nederig en urgent. De schrijver benadrukt dat hij een gezin te onderhouden heeft en zonder deze kaart geen inkomsten ("middelen van bestaan") heeft. Dit document stamt uit de winter van 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economische situatie was precair: brandstof was schaars, waardoor paard-en-wagen transport essentieel was voor de voedselvoorziening in de stad.
De "kruierskaart" was in deze periode cruciaal. Vanwege de distributiebonnen en de strenge controle op de voedselstromen door de bezetter en de Crisis Controledienst (CCD), was het illegaal om zonder de juiste papieren goederen te vervoeren. Zonder zo'n vergunning riskeerde een transporteur inbeslagname van de goederen of arrestatie wegens vermeende zwarte handel. De brief illustreert de directe impact van de oorlog en de bureaucratie op het dagelijks overleven van de Amsterdamse arbeidersklasse. K. Littel
Samenvatting
- Taal en spelling: De brief is geschreven in een formeel, doch enigszins archaïsch Nederlands met enkele spelfouten die kenmerkend zijn voor de tijd en de sociale klasse van de schrijver (bijv. "Geachtte" met dubbel 't', "Hoopende").
- Inhoud: De afzender, K. Littel, is zijn baan verloren bij een aardappelkruiersbedrijf ("Chef Kok") vanwege "slapte" (gebrek aan werk). Hij verzoekt om een "kruierskaart". Dit was een officieel bewijs of vergunning die nodig was om als zelfstandig transporteur of sjouwer te mogen werken.
- Middelen: Littel beschikt over eigen transportmiddelen ("paard en wagen") en specificeert zijn capaciteit: hij kan 350 tot 400 mud aardappelen vervoeren. Een 'mud' aardappelen staat gelijk aan ongeveer 70 kilogram, wat betekent dat hij spreekt over een aanzienlijk volume (ongeveer 24.500 tot 28.000 kg).
- Toon: De toon is nederig en urgent. De schrijver benadrukt dat hij een gezin te onderhouden heeft en zonder deze kaart geen inkomsten ("middelen van bestaan") heeft.
Historische Context
Dit document stamt uit de winter van 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economische situatie was precair: brandstof was schaars, waardoor paard-en-wagen transport essentieel was voor de voedselvoorziening in de stad.
De "kruierskaart" was in deze periode cruciaal. Vanwege de distributiebonnen en de strenge controle op de voedselstromen door de bezetter en de Crisis Controledienst (CCD), was het illegaal om zonder de juiste papieren goederen te vervoeren. Zonder zo'n vergunning riskeerde een transporteur inbeslagname van de goederen of arrestatie wegens vermeende zwarte handel. De brief illustreert de directe impact van de oorlog en de bureaucratie op het dagelijks overleven van de Amsterdamse arbeidersklasse.