Archiefdocument
Origineel
13 t/m 18 december 1944 MARKTWEZEN AMSTERDAM
No. 20/60 / 21 M. 1943 23/n
R A P P O R T
-----------------------
Ondergeteekende, J. H. de Grebber, Controleur bij het Markt-
wezen, rapporteert U het navolgende:
Van Maandag, 13 December tot en met Zaterdag, 18 December 1944
heb ik onderstaande groentenwinkels bezocht en gecontroleerd:
| Naam | Adres | Bijzonderheden |
|---|---|---|
| 13/12 J.H. S. Floor | Utrechtschestraat 101 | In orde |
| 13/12 J. Vis | Andreas Bonnstraat | Overt. Prijssaand. beschik. (waarschuwing) |
| 15/12 F. Mosman | Reguliersdwarsstraat 121 | idem. |
| 15/12 H. W. G. Bos | Lindengracht 150 | In orde |
| 15/12 D. J. Kuchenbeijer | Standpl. Lindengracht | Overt. Prijsopdrijving |
| 16/12 A. Gortmaker | 1e Helmersstraat 67 | Proces-Verbaal (rokkool) Prijsopdrijving |
| 16/12 Krugwijk | v. Woustraat 45 | Overt. Prijssaand. beschik. (waarschuwing) |
| 17/12 H. Grondman | Cilliersstraat 34 | In orde |
Z.O.Z.
(Rechtsboven handgeschreven aantekeningen en parafen, o.a.: "bij v. Dijkhorst", "m.v. Dij", "opgeh(?) heeft") Dit document is een officieel verslag van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Uit de data (december 1944) blijkt dat deze controles plaatsvonden midden in de Hongerwinter.
Van de acht gecontroleerde adressen waren er slechts drie volledig "in orde". De overige vijf vertoonden overtredingen:
* Prijssaanduiding: Drie winkeliers kregen een waarschuwing omdat de prijzen niet correct waren aangegeven ("Overtreding Prijssaanduiding beschikking").
* Prijsopdrijving: Bij twee zaken werd prijsopdrijving geconstateerd. Dit was een ernstig vergrijp in een tijd van extreme schaarste.
* Proces-Verbaal: Bij winkelier A. Gortmaker aan de 1e Helmersstraat werd een proces-verbaal opgemaakt voor het te duur verkopen van "rokkool" (rode kool). Dat er officieel rapport wordt opgemaakt voor een specifieke groente als rode kool, onderstreept de ernst van de voedselschaarste en de strikte regulering daarvan. In december 1944 bevond Amsterdam zich in een humanitaire crisis. Door de spoorwegstaking en de Duitse blokkades was de aanvoer van voedsel naar West-Nederland vrijwel gestopt. De zwarte markt bloeide, en de prijzen voor de schaarse goederen die nog beschikbaar waren, schoten omhoog.
De taak van het Marktwezen was om toezicht te houden op de distributie en de naleving van de maximumprijzen. Hoewel de controleurs officieel voor de door de bezetter gecontroleerde gemeente werkten, was hun werk in theorie bedoeld om excessieve uitbuiting van de hongerende bevolking te voorkomen. Dit document biedt een uniek lokaal inkijkje in hoe de bureaucratie van de schaarste functioneerde op straatniveau in de wijken van Amsterdam (zoals de Jordaan en de Pijp).