Getypte officiële bekendmaking/verordening van het gemeentebestuur van Amsterdam. 19 januari 1943. - 2 -

3o. als tijdelijke hulpmarkt van de brandstoffenmarkt:
1. de Beitelhaven;
2. het Motorkanaal over een lengte van 8 meter gemeten uit den walmuur langs de Meeuwenlaan;
3. de Distelhaven;
4. de Singel (Zuidzijde) van de Beulingstraat tot voor perceel Singel 454;
5. de Amstel (Oostzijde) van de Overamstelstraat tot de Jan Bernardusstraat;
6. de Raamgracht (Noordzijde);
7. de Hugo de Grootgracht (Noordzijde) tusschen de Van Houweningenstraat en de brug vóór de Frederik Hendrikstraat;
8. de Uilenburgergracht (Zuidzijde);
9. de Oudeschans (Oostzijde) van de brug bij de Nieuwe Batavierstraat tot de Oostersche Kade.
10. het Westerdok, begrensd door het terrein, gelegen tusschen het Westerdok en den Westerdoksdijk over een lengte van dertig meter naar het Noorden en twintig meter naar het Oosten, gemeten van uit het Zuid-Oostelijk begin van deze begrenzing;
11. de Lijnbaansgracht (Noordzijde) vanaf de brug over de Reguliersgracht, tot en met het gedeelte voor perceel Lijnbaansgracht No.380;

4o. als tijdelijke hulpmarkt van de Centrale Markt, uitsluitend voor den aanvoer van aardappelen, het openbare Gemeentewater van de (resp. het):
a. Brouwersgracht (Noordzijde) tegenover de perceelen Brouwersgracht 176-208;
b. Dijksgracht (Oostzijde) langs perceel 3e Wittenburgerdwarsstraat 3 - 5 over een lengte van 35 meter;
c. Motorkanaal (Zuidzijde) over een lengte van 35 meter vanaf perceel Motorkade No.1;
d. Prinsengracht (Noordzijde) tusschen de Utrechtschestraat en den Amstel;
e. Kostverlorenvaart (Zuidzijde) tusschen de Vaartstraat en de Vlietstraat;
f. Plantage Muidergracht (Noordzijde) tegenover de perceelen Plantage Muidergracht 137-151.

B. te bepalen, dat voorzoover de onder A II, IV, V en VI genoemde markten betreft met den Zaterdag gelijkgesteld zullen worden: de dag voor Hemelvaartsdag, de dag voor Kerstmis en de Oudejaarsdag.

Amsterdam, 19 Januari 1943.
De Burgemeester voornoemd,

Voûte

de Gemeentesecretaris,

J.F.Franken

/ onder bepaling, dat de Boom- en Bloemenmarkt des Vrijdags en de hulpmarkt van die markt op Zaterdag niet voor 10 uur v.m. mag aanvangen.

C.S.Stadhuis
A'dam 1-'43 * Onderwerp: De aanwijzing van specifieke locaties aan de Amsterdamse grachten en waterwegen als tijdelijke hulpmarkten.
* Goederen: Het betreft specifiek de brandstoffenmarkt (voor o.a. hout en turf) en de aardappelmarkt.
* Logistiek: De locaties zijn vrijwel allemaal kades en waterkantgedeelten, wat aangeeft dat de aanvoer van deze goederen in 1943 nog grotendeels over het water plaatsvond.
* Regulering: Sectie B stelt bepaalde dagen (zoals de dag voor Kerst) gelijk aan de zaterdag qua marktregels. De handgeschreven toevoeging onderaan stelt een beperking in op de aanvangstijden van de bloemenmarkt.
* Toestand document: Het document is een doorslag of origineel typoscript met een handgeschreven toevoeging (aangegeven met een schuine streep). De namen van de ondertekenaars zijn getypt, niet handgeschreven. Dit document stamt uit januari 1943, een periode midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Amsterdam stond onder het bestuur van burgemeester Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld.

In deze fase van de oorlog was er sprake van groeiende schaarste aan essentiële goederen zoals brandstof en voedsel (aardappelen). De aanwijzing van talrijke "hulpmarkten" door de hele stad heen duidt op een poging van het gemeentebestuur om de distributie van deze schaarse goederen te reguleren en te decentraliseren, mogelijk om lange rijen of tekorten op centrale punten te voorkomen. De locaties weerspiegelen het gebruik van de historische infrastructuur van Amsterdam (de grachtengordel en zijkanalen) voor de bevoorrading van de bevolking in crisistijd.