Getypte brief (doorslag of kopie). 28 januari 1943. Een ongenoemde Directeur (waarschijnlijk van een plaatselijke of regionale distributiedienst). VD/SV

extra

46c/7/1^a
~~46c/31/2~~

den Heer Directeur der Nederlandsche
Visscherijcentrale
2e Adelheidstraat 300
's-GRAVENHAGE (ZH)
28 Januari 1943.

In bijlage dezes heb ik de eer U over te leggen een afschrift van een op 24 December jl. door een ambtenaar van mijn Dienst opgemaakt rapport, waaruit blijkt, dat van Volendam visch werd vervoerd, bestemd voor den Volendammer J.Koning, gevestigd in een winkel in de van Woustraat 227. Koning is in de verdeeling te Amsterdam opgenomen.

De leverancier bleek te zijn de grossier Sterk uit Volendam, die verklaarde, dat hem door de Nederlandsche Visscherij Centrale op 16 November 1942 de verplichting was opgelegd om aan verschillende Volendammer kleinhandelaren bliek en sardijn te leveren onder andere ook aan J.Koning voornoemd. Zooals bekend zijn alle te Amsterdam handelende Volendammer kleinhandelaren te dezer stede in de verdeeling opgenomen, zoodat het mij onwaarschijnlijk voorkomt, dat aan grossiers zou zijn opgedragen deze handelaren ook rechtstreeks te leveren.

Ik verzoek U beleefd naar een en ander een onderzoek te doen instellen.

De Directeur, De brief betreft een melding van een mogelijke onregelmatigheid in de visdistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is als volgt:

1. De Situatie: Er is een rapport opgesteld over een transport van vis uit Volendam naar Amsterdam, specifiek naar de winkel van J. Koning in de Van Woustraat 227.
2. De Inconsistentie: J. Koning maakt al deel uit van het officiële distributiesysteem ("de verdeeling") in Amsterdam. De leverancier, grossier Sterk uit Volendam, beweert echter dat hij van de Nederlandsche Visscherijcentrale de opdracht heeft gekregen om Koning (en andere handelaren) direct te bevoorraden met bliek en sardijn.
3. Het Probleem: De afzender van de brief vindt dit verdacht. Als winkeliers al via het reguliere systeem in Amsterdam hun toewijzing krijgen, is het onlogisch dat een grossier de opdracht krijgt om hen ook nog eens rechtstreeks te bevoorraden. Dit zou kunnen duiden op dubbele leveringen of omzeiling van de distributieregels.

4. Verzoek: Er wordt gevraagd om een officieel onderzoek naar deze gang van zaken. Dit document stamt uit januari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een strikt distributiestelsel vanwege de toenemende voedselschaarste.

5. Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC): Dit was een officieel orgaan dat tijdens de bezetting de controle uitoefende over de gehele visserijketen, van vangst tot consumptie. Zij stelden prijzen vast en bepaalden wie wat mocht leveren.

6. De "Verdeeling": Voedsel werd gerantsoeneerd en winkeliers kregen via centrale registers een bepaalde hoeveelheid goederen toegewezen op basis van de ingeleverde distributiebonnen.
7. Handhaving: De autoriteiten waren zeer alert op de "zwarte handel" of ongeoorloofde buiten-om-leveringen. Een direct transport van een grossier naar een winkelier dat buiten het centrale systeem leek te vallen, trok direct de aandacht van inspecteurs. De vermelding van "bliek en sardijn" is specifiek; dit waren soorten die nog relatief beschikbaar waren, maar wel streng gecontroleerd werden. J. Koning