Informatieblad of mededelingenbulletin van een overheidsinstantie tijdens de bezettingstijd. -3-

pos, nest, aal en paling.
3e. Voorts werd met ingang van 30 Mei 1942 een algemeene ontheffing verleend voor het koelen van visch en visscherijproducten gedurende de achtereenvolgende dagen Zaterdag, Zondag en Maandag met dien verstande, dat visch en visscherijproducten, welke des Zaterdags in het koelhuis zijn opgeslagen, daarin Dinsdag d.a.v. niet meer aanwezig mogen zijn.

DISTRIBUTIE, REGELING VAN HET VERBRUIK.
Aflevering van gloeilampen.
Blijkens een bekendmaking van den Directeur van het Bureau voor de Metalenverwerkende Industrie, Riouwstraat 182, 's-Gravenhage, is met ingang van 26 Januari 1943 aan alle bij genoemd bureau ingeschreven fabrikanten en grossiers tot wederopzeggens toe een algemeene vergunning tot het verkoopen of afleveren van electrische gloeilampen verleend.

Vervaardigings- en afleveringsverbod van bepaalde electrische lampen.
Blijkens een in de Stcrt. van 29 Jan. jl. Nr. 20 opgenomen bekendmaking van den Secr.-Gen. v.h. Dept. v. H., N. en Schv. zijn t.a.v. groote gloeilampen - w.o. worden verstaan: sterkstroomgloeilampen met een verbruik van nominaal 10 Watt en grooter, voor spanningen van 20 Volt en hooger resp. die lampen, welke zijn aangeduid in een bijlage, eveneens in bovenvermelde Stcrt. opgenomen - de volgende beperkende bepalingen getroffen:
1. Met ingang van 31 Jan. 1943 mogen fabrikanten de in vorenbedoelde bijlage vermelde electrische lampen niet meer vervaardigen, alsmede groote gloeilampen en haar aansluitende omhulsels niet meer bewerken - daaronder begrepen het herstellen (regenereeren) van speciale gloeilampen, het veranderen en additioneel bestempelen -, tenzij dit bewerken geschiedt in de fabriek van herkomst;
2. het vervaardigen van groote gloeilampen, ingedeeld volgens Dekalumenwaarden, wordt den fabrikanten met ingang van 30 Juni 1943 verboden;
3. met ingang van 30 Juni 1943 geldt voor alle fabrikanten en handelaren (ook kleine handelaren) t.a.v. bovenbedoelde lampen, waarvan het vervaardigen wordt verboden, een absoluut verkoop- en afleveringsverbod; tot voornoemden datum is derhalve t.a.v. deze lampen de op 26 Jan. jl. aan bij het Bureau voor de Metalenverwerkende Industrie ingeschreven fabrikanten en grossiers verleende algemeene vergunning tot het verkoopen en afleveren nog geldig.

Instandhouding van productie of distributie van goederen, alsmede van den arbeidsinzet.
Het Verordeningenblad van 20 dezer, afl. 5, bevat onder no. 16 een verordening van den Rijkscommissaris waarbij maatregelen door hem kunnen worden genomen, noodzakelijk voor de instandhouding van de productie of de verdeeling van goederen, dan wel van den arbeidsinzet. Hij kan deze bevoegdheid ook aan andere instanties overdragen. Deze maatregelen kunnen bij rechtsvoorschrift dan wel bij afzonderlijke beschikking worden getroffen; in het eerste geval geschiedt de afkondiging door pers, radio, aanplakking of anderszins, in het tweede geval door afzonderlijke bekendmaking aan betrokkene(n). Op het niet nakomen zijn straffen gesteld.
Deze verordening is 20 Februari in werking getreden.

DIVERSEN.
Verplaatsing Overheidsdiensten.
Met ingang van 18 Jan. 1943 is het Dept. van Financiën verplaatst van 's-Gravenhage naar Deventer. Voorts is de Centrale Dienst van den Gemachtigde voor de Prijzen met ingang van 1 Febr. jl. eveneens verplaatst van 's-Gravenhage naar Deventer. Het Dept. voor Bijzondere Economische Zaken is sedert 28 Januari jl. verplaatst naar Amsterdam, Keizersgracht 665. Dit document is een ambtelijk overzicht van diverse dwingende voorschriften en administratieve wijzigingen in Nederland tijdens de Duitse bezetting. De tekst weerspiegelt de toenemende schaarste en de totale controle van de bezetter op de economie.

Belangrijke punten in de tekst:
* Voedselvoorziening: Regels voor de koeling van vis (beperkt tot een aantal dagen).
* Industriële beperkingen: Een streng verbod op de productie en verkoop van bepaalde elektrische lampen (gloeilampen). Dit wijst op een tekort aan grondstoffen en een focus op de oorlogsproductie.
* Arbeidsinzet en Productie: De Rijkscommissaris (Seyss-Inquart) krijgt verregaande bevoegdheden om in te grijpen in de productie en de "arbeidsinzet". Dit is een directe verwijzing naar de gedwongen tewerkstelling en de volledige mobilisatie van de Nederlandse economie voor de Duitse oorlogsmachine.
* Bestuurlijke verhuizingen: Meerdere departementen verhuizen van Den Haag naar het oosten van het land (Deventer) of naar Amsterdam. Het document dateert van begin 1943, een kantelpunt in de Tweede Wereldoorlog (na de Duitse nederlaag bij Stalingrad). In deze periode kondigde de bezetter de "Totaler Krieg" (Totale Oorlog) aan, wat leidde tot veel strengere maatregelen in bezet Nederland.

1. Schaarste: Het verbod op gloeilampen is een voorbeeld van de "Ersatz"-economie en de noodzaak om metalen en energie te sparen.
2. Arbeidsinzet: De genoemde verordening no. 16 uit het Verordeningenblad is de juridische basis voor de verscherping van de Arbeitseinsatz. In 1943 werden de regels voor gedwongen tewerkstelling in Duitsland extreem aangescherpt.
3. Evacuatie uit Den Haag: De verplaatsing van departementen naar Deventer en Amsterdam was onderdeel van de ontruiming van de kuststreek. Vanwege de angst voor een geallieerde invasie en de aanleg van de Atlantikwall moesten veel administratieve diensten 's-Gravenhage verlaten. Deventer gold hierbij als een veiliger, centraler gelegen locatie.