Getypte pagina (doorslag of origineel op dun papier), mogelijk onderdeel van een rapport of statuten. -2-

geschetste hiërarchische opbouw van de geheele organisatie van het bedrijfsleven.
Tenslotte wordt den Voorzitter - evenals den Secretaris - uitdrukkelijk geheimhoudingsplicht en de plicht tot het betrachten van onpartijdigheid opgelegd.

b. De Secretaris.

De Secretaris is belast met de leiding van het Bureau van Vakgroep of Ondervakgroep (zeer vaak gecombineerd) en treedt op als deskundig adviseur van de leden der Vakgroep, terwijl hij uiteraard ook den Voorzitter in diens leiding volgens de van deze ontvangen opdrachten ter zijde staat.
Hij bepaalt dus in geen enkel opzicht het beleid van de groep en is daarvoor ook niet verantwoordelijk. Toch zou men zich vergissen de functie van den Secretaris geheel als onzelfstandig te zien. Zijn taak wordt gekenmerkt door de omschrijving: "Hij oefent zijn functie uit als vertrouwensman van alle leden".
Vertrouwensman van alle leden, ziedaar de kern van zijn taak en tevens zijn eere-titel. Hierin ligt ook zijn zelfstandigheid naast en zelfs tegenover den Voorzitter. De grenzen van de aanwijzingen van den Voorzitter jegens den Secretaris liggen daar, waar diens vertrouwenspositie in gevaar zou komen. De Secretarissen der Bedrijfsorganisaties hebben nog een speciale verklaring onderteekend, waarin deze verplichtingen zijn neergelegd en tevens is voorgeschreven hoe te handelen, als de Secretaris in dit opzicht over eenig punt verschil van meening met zijn Voorzitter zou hebben.
De reden hiervan is duidelijk. De Voorzitter is uiteindelijk ook zelf bedrijfsgenoot en dus dikwijls belanghebbende en .........concurrent. Bepaalde gegevens van internen aard van andere bedrijven zullen ook ten opzichte van den Voorzitter geheim moeten blijven en door den Secretaris vertrouwelijk behandeld moeten worden. Zonder eenige schroom of vrees voor bekendmaking van vertrouwelijke gegevens moeten de leden eener groep den Secretaris kunnen raadplegen of hem gegevens ter beschikking kunnen stellen, die deze behoeft.
Wat geldt voor den Voorzitter, geldt temeer voor de overige leden van het Dagelijksch Bestuur of van den Raad van Bijstand. In dit opzicht kunnen de bedrijfsgenoten dus volkomen gerust zijn.
Naar buiten spreekt de geheimhoudingsplicht eveneens vanzelf. De functie van den Secretaris is ten aanzien van onderwerpen, welke hem in deze kwaliteit bekend worden, te vergelijken met den advocaat, den medicus en andere vertrouwensberoepen.
In tegenstelling met den Voorzitter, de Vice-Voorzitters en Leden van den Raad van Bijstand, die als regel worden aangewezen uit personen, die op het betrokken gebied van het bedrijfsleven een leidende positie bekleeden, zijn de Secretarissen dan ook als regel onpartijdige en "neutrale" personen, die niet uit de betrokken branche voortkomen, juristen, bedrijfseconomen of anderen.
De opzet is in principe zeker juist. Als bovendien Voorzitter en Secretaris er in slagen in de practijk tot een nauwe samenwerking te komen en het vertrouwen hunner leden verwerven en behouden, kunnen de leden der groepen de behartiging en vertegenwoordiging hunner belangen met een gerust hart aan de leiding overlaten.
Wij hebben de voordeelen van de vertrouwens-positie van den Secretaris hierboven geschetst. Wij zouden echter niet volledig zijn, als wij niet tevens op de groote voordeelen wezen van de taakverdeeling, dat de Voorzitter -- dus iemand uit het bedrijfsleven zelf een vakman door-en-door -- de leiding en uiteindelijke verantwoordelijkheid heeft en de Secretaris diens aanwijzingen heeft op te volgen. Er bestaat voor deze geheele bedrijfsorganisatie geen grooter gevaar dan dat van het "ambtenarendom". Bij het heirleger van Secretarissen en functionarissen bestaat het reëele gevaar, dat theoretici door dik en dun op het bedrijfsleven worden "losgelaten", die meer kwaad dan goed zouden doen. De theorie is natuurlijk uitstekend, maar zij zal aan de practijk getoetst moeten worden. Voor zoover de Secretarissen dit niet uit eigen aandrift mochten doen, zullen de Voorzitters het hun wel inscherpen! Wil het systeem van bedrijfsorganisatie goed functionneeren en het doel: de zelfstandigheid van het georganiseerde bedrijfsleven bereikt worden, dan zal hierin juist de verbetering moeten liggen met het vroegere, geleidelijk aan te vervangen régime van ambtenaren De tekst beschrijft de specifieke machtsbalans en ethische kaders binnen een professionele organisatie. De kern van de tekst draait om de scheiding tussen het beleid (de Voorzitter, een vakman uit de sector) en de administratieve/juridische uitvoering (de Secretaris, een onafhankelijke professional).

Er wordt sterk de nadruk gelegd op de vertrouwenspositie van de Secretaris. Omdat de Voorzitter zelf een ondernemer is en dus een concurrent van de leden kan zijn, moet de Secretaris fungeren als een neutraal 'veiligheidsventiel' waar gevoelige bedrijfsinformatie veilig is. De tekst waarschuwt aan het einde voor het gevaar van "ambtenarendom": een te grote invloed van theoretici die de praktijk van het zakenleven niet begrijpen. Dit document stamt waarschijnlijk uit de periode van de opbouw van de Publiekrechtelijke Bedrijfsorganisatie (PBO) in Nederland, of de discussies daarover vlak voor of na de Tweede Wereldoorlog. In dit model probeerde men het bedrijfsleven zichzelf te laten besturen via productschappen en bedrijfsschappen.

De tekst weerspiegelt de toenmalige spanning tussen de wens voor zelfbestuur door ondernemers enerzijds en de vrees voor overheidsbemoeienis (ambtenarendom) of oneerlijke concurrentie binnen de bestuursorganen anderzijds. De Secretaris wordt hier gepositioneerd als een soort 'waarborgman' voor de integriteit van het systeem.