Getypte brief/circulaire (pagina 7 van een groter document). 16 maart 1943. Het Secretariaat der Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen (getekend door Mr. G.L. van der Jagt). -7-

krachtens het Besluit Reservemateriaal V.v.O. iedere drie maanden een opgave doen aan het Rijksbureau V.v.O., niet aan een schrothande- laar behooven te verkoopen.

sub b. Gebruikte machines, landbouwwerktuigen en transformatoren in den zin van de Beschikking Gebruikte Machines 1942.

Deze beschikking verstaat onder machines "alle van metaal ver- vaardigde werktuigen, welke in bedrijf mechanisch arbeidsvermogen op- nemen of afgeven, met uitzondering van die, welke bestemd zijn voor tractie of vervoer langs den weg, alsmede met uitzondering van diamant- machines en machines, gebruikt in de grafische industrie", terwijl onder landbouwwerktuigen worden verstaan "machines, werktuigen of apparaten voor den landbouw, tuinbouw of veehouderij, geheel of gedeel- telijk van ijzer, staal of non-ferrometalen".

De machines worden beschouwd als te zijn gebruikt, wanneer zij aangewend geweest zijn of worden ter vervulling van de functie, waarvoor de machine, de transformator of het landbouwwerktuig uit den aard be- stemd is.

sub c. Producten, ten aanzien waarvan ingevolge lid 1 van art. 5 van de Beschikking Verwerkende Industrie 1940 no. 2 het verrichten van een der daar genoemde handelingen aan een vergunning is onderworpen. Lid 1 van artikel 5 van deze beschikking bepaalt:

"Het is verboden zonder een daartoe door of namens den directeur van de desbetreffende sectie verleende schriftelijke vergunning, goederen, welke ingevolge het bepaalde bij het tweede lid van artikel 2 onder die sectie ressorteeren, te koopen, voorhanden of in voorraad te houden, te gebruiken, te verbruiken, te bewerken, te verwerken, te koop aan te bieden, te verkoopen of af te leveren".

De Sectie Metaalverwerkende Industrie, welke in dit verband van belang is, omvat:

a. producten, welke geheel of gedeeltelijk uit ijzer, staal of non- ferrometalen bestaan, welke in bedrijven, waarvoor deze Sectie is in- gesteld, worden bewerkt, verwerkt of vervaardigd of door deze worden verhandeld.
b. electrotechnische artikelen, voorzoover zij niet vallen onder a., alsmede de materialen, waaruit de hierbedoelde electrotechnische arti- kelen worden vervaardigd;
c. alle andere distributiegoederen, voorzoover zij in de bedrijven, waarvoor deze Sectie is ingesteld, verwerkt worden.

In gevallen, waarin men in twijfel verkeert, of bepaalde voorraden ongebruikt ijzer en staal onder de zoo juist vermelde bepalingen vallen, gelieve men zich te wenden tot het secretariaat van de drie Bedrijfs- groepen.

sub g. Materialen, waarvoor krachtens de bepalingen van de Verordening No. 107/1942 elk beschikken verboden is.

Deze Verordening is de Verordening Herdistributie IJzer en Staal, welke is gepubliceerd in het Verordeningenblad No. 26 van 8 October 1942. Krachtens artikel 3 dezer verordening is elk beschikken over ijzer- en staalmateriaal, genoemd in een uitvoerige lijst, welke o.m. omvat: staalblokken, walserijproducten, staalbuizen en -draad, ver- boden. Deze artikelen mogen dus niet bij een schrothandelaar worden ingeleverd.

Het Secretariaat der Ondervakgroep
Koel- en Vrieshuizen.

's- Gravenhage, 16 Maart 1943.

[Handtekening: v d Jagt]
(Mr. G.L. van der Jagt). * Taal en Spelling: Het document is geschreven in formeel-ambtelijk Nederlands met de toen geldende spelling (vóór de spellinghervorming van 1947), wat te zien is aan woorden als "behooven", "koopen", "ressorteeren" en "vervaardigd".
* Structuur: Het betreft een opsomming van bepalingen (sub b, c, g), wat duidt op een instructieblad of een uittreksel van wetgeving voor leden van een specifieke beroepsgroep.
* Kernboodschap: De overheid (onder Duitse controle) legt een strikt regime op voor het beheer van metaalwaren. Bedrijven moeten voorraden opgeven en mogen bepaalde metalen en machines niet meer vrij verhandelen of zelfs niet aan schroothandelaren verkopen zonder vergunning. Dit diende om alle beschikbare metaalbronnen te reserveren voor de (Duitse) oorlogsindustrie. Dit document stamt uit het midden van de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De schaarste aan grondstoffen, met name metalen voor de wapenindustrie, leidde tot een woud aan distributieregels en verordeningen.

De genoemde instanties zoals het Rijksbureau V.v.O. (waarschijnlijk Rijksbureau voor de Verwerking van Oud-materiaal) en de Sectie Metaalverwerkende Industrie maakten deel uit van de distributieorganisatie. De Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen was de specifieke brancheorganisatie die haar leden hierover informeerde. De expliciete verwijzing naar de Verordening Herdistributie IJzer en Staal (No. 107/1942) is tekenend voor de "totaler krieg" economie, waarbij zelfs kleinmetaal onder direct staatsbeheer kwam te staan. De handtekening van Mr. G.L. van der Jagt bevestigt de officiële aard van de communicatie vanuit het secretariaat.