Getypte rapportage/nieuwsbrief over industriële en economische ontwikkelingen. Circa eind december 1942 (gebaseerd op de datum 17 december 1942 in het laatste bericht). J/Ve. --2--

Ver. Staten van Amerika - Koelhuis-levensmiddelen.
Op 1 October 1942 bedroegen de totale koelhuisvleeschvoorraden 11% minder dan in het vorige jaar. De totale voorraden bedroegen 455 mill. lbs tegen 512,4 mill. lbs in 1941. Bijzonder sterk is de teruggang van de reuzelvoorraden, welke slechts 54,5 mill. lbs bedroegen (v.j. 214,3 mill. lbs). De brutovoorraden daalden van 208 mill. lbs tot 125,5 lbs; slechts de kaasvoorraden stegen van 188,3 mill. lbs tot 254,5 mill. lbs. De voorraden koelhuiseieren bedroegen 11,6 mill. kisten (v.j. 10,2 mill. kisten) en die van bevroren gevogelte 116,5 mill. lbs tegen 96,7 mill. lbs in 1941.

Frankrijk - Conserveeren van vruchten.
In een bijeenkomst van de Académie d'Agriculture de France werd de aandacht gevraagd voor de mogelijkheid door het oprichten van koelhuizen voor vruchten, de vruchten-import van 50.000 tot 60.000 ton ter waarde van meer dan 400 mill. frs. geheel uit te schakelen. Proeven hebben aangetoond, dat het mogelijk is peren langer dan 3 maanden versch te houden.

Roemenië - Bouw van koelhuizen.
Volgens mededeeling van de Duitsch-Roemeensche Handelskamer heeft de regeering besloten tot den bouw van 18 koelhuizen, waarvoor de technische installaties uit Duitschland moeten worden betrokken. De capaciteit van deze koelhuizen, waarvan er 2 bestemd zijn voor Boekarest, zal over het algemeen varieeren van 250 tot 700 ton. Eenige zullen zelfs een capaciteit van 1500 tot 5000 ton hebben.

Publicaties.
In het Fransche tijdschrift "Chimie et Industrie" van October 1942 (Documentation Analytique) worden de volgende publicaties op koeltechnisch gebied aangekondigd:

a. K. Paech en E. Loeser:
Die Gefrierkonservierung von Gemüse, Obst und Fruchtsäften.
1. Hälfte: Die biologischen Grundlagen und die Herstellung der Gefrier-
konserven in der Praxis.
ed. P. Parey - Berlin 1941 RM. 12.-

De eerste Europeesche publicatie die dit onderwerp volledig behandelt.

b. H. Mosolff:
Der Aufbau der deutschen Gefrierindustrie,
Handbuch der Tiefkühlwirtschaft.
Hamburg 1942. R.M. 6.90.

c. P. Degoix:
La réfrigération électrique automatique, Guide du monteur.
Paris 1942 frs. 135.-

d. O. Prinzing:
Schiffsladungskühlanlagen.
Berlin 1942. RM. 9.-

e. W.H. Keesom:
Théorie Thermodynamique de la rectification.
Louvain.

f. Fransch-octrooi no. 63-688.
C.U. Wetlesen:
Procédé de conservation, par réfrigération de la chair de baleine
et d'autres aliments facilement oxydables du même genre.

NAGELOMEN BERICHT.

Rantsoeneering gas en elektriciteit - onderscheid tusschen bedrijven mét en zonder orders van Duitsche opdrachtgevers.
Uit het Mededeelingenblad van de Hoofdgroep Industrie van 17 December jl. no. 42, nemen wij het navolgende over:
"De jongste verscherping der rantsoeneering van gas en elektriciteit heeft voornamelijk het Nederlandsche bedrijfsleven getroffen en wij kunnen ons voorstellen, dat thans vele industrieën aan het hun toegewezen rantsoen niet voldoende hebben, althans meenen, daarmede niet te kunnen uitkomen. Dit document is een pagina uit een informatiebulletin (waarschijnlijk voor de Nederlandse industrie) uit de Tweede Wereldoorlog. De toon is zakelijk en informatief. Het document biedt een overzicht van:

• Economische Inlichtingen: Statistieken over Amerikaanse voedselvoorraden wijzen op het monitoren van de middelen van de geallieerden.
• Technologische Ontwikkeling en Autarkie: De rapportages over Frankrijk en Roemenië benadrukken het streven naar zelfvoorziening (minder import) door middel van moderne koeltechniek, vaak met gebruik van Duitse expertise en installaties.
• Wetenschappelijke Verspreiding: De lijst met publicaties toont aan dat, ondanks de oorlog, er een actieve uitwisseling van technische en wetenschappelijke kennis plaatsvond binnen het door de Duitsers gedomineerde Europa (Duitsland, Frankrijk, België).
• Oorlogseconomie in Nederland: Het laatste bericht ("NAGELOMEN BERICHT") is het meest onthullend voor de lokale situatie. Het beschrijft de schaarste en de daaropvolgende rantsoenering van energie. De titel suggereert een cruciaal onderscheid: bedrijven die voor de Duitse bezetter werkten ("Duitsche opdrachtgevers"), kregen waarschijnlijk prioriteit bij de toewijzing van energie, terwijl de rest van het Nederlandse bedrijfsleven zwaar werd getroffen. Het document dateert van eind 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Europa consolidation had bereikt, maar waarin ook de economische druk van de totale oorlog ("Totaler Krieg") overal voelbaar werd.

De vermelding van de "Hoofdgroep Industrie" verwijst naar de organisatievorm die door de bezetter was opgelegd aan het Nederlandse bedrijfsleven om de productie centraal te kunnen sturen en ten dienste te stellen van de Duitse oorlogsmachine. De schaarste aan brandstoffen en energie leidde tot strenge rantsoenering, waarbij de Nederlandse civiele economie ondergeschikt werd gemaakt aan de militaire belangen van het Derde Rijk. Het document illustreert hoe technische innovatie (zoals koeltechniek) in die tijd nauw verbonden was met logistiek en voedselvoorziening in oorlogstijd. C.U. Wetlesen E. Loeser H. Mosolff K. Paech O. Prinzing P. Degoix P. Parey W.H. Keesom