Verslag/Rapport (getypt op schrijfmachine) M/N.H. - 4 -

aan uitbreiding van bestaande koelhuizen of bouw van nieuwe koelhuizen bestaat, mede gezien de bestaande uitbreidingsprojecten, waarvoor reeds vergunningen zijn verstrekt, valt thans niet te voorzien. Met het oog daarop werd het Rb. V.V.O. bij het uitbrengen van de laatste adviezen in overweging gegeven om de aanvragers te adviseeren hun aanvragen na het einde van den oorlog opnieuw in te dienen.
Het vorenstaande beteekent niet, dat bezwaar behoort te worden gemaakt tegen uitbreiding van koelinrichtingen, die uitsluitend producten opslaan, afkomstig uit de onmiddellijke omgeving van deze koelhuizen (b.v. veilingskoelhuizen), indien de behoefte aan uitbreiding kan worden aangetoond.
Dienovereenkomstig is dan ook op bijna alle aanvragen afwijzend geadviseerd, met uitzondering van enkele speciale gevallen als bovenbedoeld.

CONTACT MET DUITSCHE INSTANTIES.
Arbeidzinzet - Krijgsgevangenschap.
Overeenkomstig door den Generalkommissar für Finanz und Wirtschaft, Hauptabteilung Ernährung und Landwirtschaft, aan den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij gegeven richtlijnen voor vrijstelling van den zg. "Arbeitseinsatz" voor mannelijk personeel, werkzaam in de voedselvoorzieningssector, verleende de Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen hare bemiddeling bij het verstrekken van "Ausweise" aan het mannelijke personeel, in dienst bij de koel- en vrieshuizen, voor zoover deze geboren zijn binnen het tijdvak van 1 Januari 1893 tot en met 31 December 1917.
Voor personeel, geboren na 1 Januari 1918, gold deze regeling evenwel niet.
Op een ten behoeve van een aantal werknemers, geboren na dien datum, bij de Hauptabteilung Ernährung und Landwirtschaft ingediend verzoek, werd afwijzend beschikt. Later werden evenwel nog besprekingen gevoerd om alsnog vrijstellingen te verkrijgen voor de personen, geboren in de jaren 1918 t/m 1921. Daarbij bleek, dat de Hauptabteilung Ernährung und Landwirtschaft wel bereid was alsnog het uitreiken van Ausweise aan de werkelijk onmisbaar te achten personen van die leeftijden te overwegen, mits door de betreffende bedrijven uitvoerige gegevens werden verstrekt. Na het verzamelen van deze gegevens werd een nieuw verzoek ingediend, waarop nog geen beslissing is genomen.

PRIJZEN.
Wederom is voor de werkzaamheden gelegen op het gebied van de prijzen en aanverwante gebieden een beroep gedaan op het personeel van de Accountantsafdeeling van de Bedrijfsgroep Chemische Industrie.

DIVERSE WERKZAAMHEDEN.
Naast de documentatie werkzaamheden heeft de Ondervakgroep bemiddeld tusschen de leden en de overheidsinstanties anderzijds.

Dat de werkzaamheden van de Ondervakgroep zich niet zoodanig kunnen ontplooien als wij dit gaarne zouden wenschen, ligt voor het grootste gedeelte aan het feit, dat de verordening "Koel- en Vrieshuizenbesluit", welke in verband met de oorlogsomstandigheden in het leven is geroepen, al onze werkzaamheden doorboort en zelfs gedeeltelijk lam legt. Bij alles wat wij doen, stuiten wij bijna steeds op het "Koel- en Vrieshuizenbesluit".
Ofschoon wij alle toezegging tot samenwerking van de bedrijfsschappen hebben verkregen, handelen deze, wanneer het op uitvoeringsmaatregelen op ons terrein aankomt meestal buiten ons om, alsof wij in het geheel niet bestonden. Er kan dan ook nauwelijks sprake zijn van een samenwerking tusschen 2 lichamen, waarvan de een vrij is en tevens het zwaard hanteert, dat boven het hoofd van de ander hangt.
Daar het "Koel- en Vrieshuizenbesluit", zooals zoo juist gezegd, een zuivere oorlogsmaatregel is, willen wij vertrouwen, dat dit besluit zoo gauw als eenigszins mogelijk, wordt ingetrokken, zoodat de Ondervakgroep dan zelf overheidsvoorschriften kan uitvoeren, overeenkomend met de gedachtengang uit den opzet van de organisatie Woltersom. Dan eerst kunnen de koel- en vrieshuizen zich voelen als een vrije en zelfstandige groep binnen deze organisatie."

2. Goedkeuring notulen van de vergadering dd. 13 November 1942.
Voorgelezen wordt een schrijven van den Heer Sixma, waarin deze er op wijst terzake van het feit, dat de uitvoering van het koelhuizenbesluit in handen van het Bedrijfschap voor Vee en Vleesch is gelegd, gezegd te hebben, dat blijkens [...] Dit document is een verslag van de werkzaamheden van de Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

1. Bouwstop: Er is een streng beleid t.a.v. de uitbreiding van koelhuizen. Nieuwbouw wordt vrijwel overal afgeraden tot na de oorlog, tenzij het gaat om lokale voedselvoorziening (veilingen).
2. Arbeitseinsatz: De Ondervakgroep fungeert als intermediair om mannelijk personeel (geboren 1893-1917) vrij te stellen van gedwongen tewerkstelling in Duitsland via zogenaamde Ausweise. Voor jongere mannen (geboren na 1918) is dit proces veel moeizamer en loopt er nog een procedure.

3. Bestuurlijke frictie: De schrijver uit felle kritiek op het "Koel- en Vrieshuizenbesluit". Dit besluit geeft de macht aan de grotere "Bedrijfsschappen" (zoals die voor Vee en Vleesch), waardoor de specifieke Ondervakgroep zich gepasseerd en machteloos voelt ("het zwaard dat boven het hoofd hangt"). Men hoopt op een terugkeer naar de principes van de 'Organisatie Woltersom', die meer uitging van zelfregulering binnen de bedrijfsgroepen. Het document moet geplaatst worden in de context van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) en de gelijkschakeling van het bedrijfsleven.

4. Organisatie Woltersom: In 1940 werd door de commissie-Woltersom een nieuwe ordening van het bedrijfsleven voorgesteld om de economie onder controle te houden. Dit leidde tot de vorming van bedrijfsgroepen en vakgroepen. Hoewel bedoeld voor zelfbestuur, werden deze organen in de praktijk vaak door de bezetter gebruikt voor de distributie en de Arbeitseinsatz.

5. Voedselvoorziening: Koelhuizen waren van cruciaal strategisch belang voor de voedselvoorziening. De bemoeienis van de Hauptabteilung Ernährung und Landwirtschaft (onderdeel van het Rijkscommissariaat onder Seyss-Inquart) onderstreept dat de Duitsers directe controle wilden over de opslag van voorraden.
6. Arbeitseinsatz: De periode 1942-1943 markeert de verharding van de arbeidsinzet. Bedrijven probeerden hun personeel "onmisbaar" te laten verklaren om deportatie naar Duitse fabrieken te voorkomen.